Linh Ðạo của Việc Hiếu Nghĩa trong Kitô Giáo

[admin]

Linh Ðạo của Việc Hiếu Nghĩa trong Kitô Giáo (http://members.cox.net/vientrietdao/bao/linhdaohn.html)

LINH ÐẠO CỦA VIỆC HIẾU NGHĨA TRONG KITÔ GIÁO



Phan Thanh Thủy


Trước khi đề cập đến lòng hiếu thảo đối với ông bà cha mẹ trong Kitô giáo, chúng ta cần tìm hiểu một vài yếu tố quan trọng liên quan đến lòng biết ơn nói chung và lòng biết ơn dành cho Ðấng đã tạo dựng nên con người. Ðây là sự biết ơn và lòng hiếu thảo đối với Cha trên trời, cùng một Thiên Chúa đã tạo dựng nên chúng ta và tạo dựng nên ông bà cha mẹ của chúng ta.

1.NHỮNG YẾU TỐ LIÊN QUAN ÐẾN LÒNG BIẾT ƠN

Lòng biết ơn là một sự đáp trả tích cực trước một hồng ân hay một món quà nhận được cách nhưng không. Qua sự kiện đó, người nhận ý thức được người tặng quà cho mình là ai, và ao ước tự nguyện đền đáp ân tình dành cho người tặng quà. Lòng biết ơn có thể được xem như là sự ý thức về hồng ân đón nhận được từ một bề trên hơn quyền. Món quà này ví như một món nợ tinh thần, món nợ về luân lý mà người nhận phải đáp trả với lòng quý mến. Với niềm tin Kitô giáo, Thiên Chúa là người ban tặng những món quà nhưng không cho nhân loại. Những món quà hồng ân, những món quà ân sủng.

Qua định nghĩa trên, chúng ta nhận thấy có bốn giai đoạn trong tiến trình nhận ơn và đền ơn:

a.Nhận một món quà nhưng không (món nợ tinh thần)
b.Nhìn nhận người cho quà (từ một người trên chúng ta)
c.Tự nguyện đáp trả (trả nợ)
d.Ðáp trả tích cực (bằng sự ân cần tử tế)

Cùng với tâm tình trên, thánh Thomas Aquinas đã viết: Vì sự ân cần tử tế lệ thuộc vào con tim hơn là hành động; do đó, lòng biết ơn tùy thuộc trước tiên vào con tim(ST 106:3 ad 5). Thánh nhân cũng nhận xét thêm rằng: Dù cho người tặng quà giầu có đến đâu chăng nữa, thì chúng ta vẫn có thể tỏ lòng biết ơn sự tử tế của họ bằng sự tôn kính(ST 106:3 ad 5). Thánh Ambrose ý thức tầm quan trọng của lòng biết ơn nên đã tuyên bố rằng: Không có bổn phận nào khẩn cấp cho bằng bổn phận đáp trả sự biết ơn.
a. Món quà nhưng không đến từ Thiên Chúa
Món quà quý nhất con người đón nhận nơi Thiên Chúa là món quà sự sống. Sự sống này đã được truyền đạt cho chúng ta qua ông bà, cha mẹ. Một món quà mà nhiều khi con người đã đón nhận một cách vô ý thức. Một món quà cần thiết cho sự sống còn, nhưng con người đã vô tư và ngây thơ như trong tâm trạng của cá con hỏi cá mẹ về nước:
Nước là gì hả mẹ? - Nước là những gì ở chung quanh con và ở trong con. Nếu con muốn biết nước là gì, con cứ trồi lên khỏi mặt nước và nằm trên bờ độ vài phút, thì con sẽ biết nước là gì!
Hay là tâm trạng của chú nai tơ hỏi mẹ về không khí:
Không khí là gì hả mẹ? - Không khí là những gì ở chung quanh con và ở trong con. Muốn biết không khí là gì, con hãy úp mặt xuống nước độ vài phút, thì con sẽ biết không khí là gì!

[admin]

Con người có thể cũng có những thắc mắc tương tự về Thiên Chúa. Thiên Chúa là ai? Phải chăng Thiên Chúa hiện hữu chung quanh chúng ta và Thiên Chúa ở trong chúng ta? Con người với những văn minh tiến bộ của nhân loại có thể trở thành vô ơn và quên đi sự hiện hữu của Thiên Chúa. Câu chuyện của một thương gia và em bé sau đây nói lên phần nào tính kiêu hãnh của con người:


Ngày kia có một người thương gia rất giầu có, công ty thương mại của ông mỗi ngày mỗi phát triển và tiền bạc vào như nước. Công việc làm ăn đòi hỏi ông phải đi xa và đi đến nhiều nơi trên khắp thế giới.
Một hôm, trong một chuyến công tác, ông nghỉ đêm tại một thành phố kia. Khách sạn của ông nằm ngay bên đường khiến cho ông, dù không muốn cũng phải chú tâm đến những người đi bộ qua lại. Vào những buổi sáng sớm, thức giấc vì không ngủ thêm được, ông ngồi nhìn ra cửa sổ và bắt đầu để ý đến một em bé, sáng nào cũng vào giờ đó, em đi qua khách sạn của ông. Em đi như thế không phải là một sáng, nhưng liên tiếp nhiều sáng như vậy. Tò mò, một sáng kia, ông chạy ra đường và dừng em bé lại hỏi:
Em đi đâu mà đi sớm như vậy? Giờ này lẽ ra em phải ngủ trong chăn êm nệm ấm chứ?
Em bé điềm tĩnh trả lời:
- Thưa ông, cháu đi đến nhà thờ dự Thánh Lễ và cầu nguyện với Chúa.
Nhà thương gia phá lên cười:
Thời buổi văn minh này mà em vẫn còn tin vào Chúa à? Tôi đây đã từng đi du lịch khắp thế giới mà chẳng thấy Chúa đâu! Máy bay riêng của tôi từng bay thật cao trên trời mà cũng không thấy được Chúa. Thôi, bé ơi, về đi, không có Chúa đâu!
- Thưa ông, cháu bảo đảm là có Chúa.
Ðâu, em thử chỉ cho tôi phải tìm Chúa nơi nào?
- Cháu đề nghị, lần sau khi máy bay của ông bay lên thật cao ở trên trời, lúc đó ông ra lệnh cho phi công tắt máy đi, bảo đảm với ông, lúc đó ông sẽ thấy Chúa.

b. Người tặng quà là Thiên Chúa toàn năng


Mặc dầu với những tân tiến của khoa học hôm nay, con người đang rất cố gắng để chứng tỏ là họ có thể tạo nên sự sống qua những tiến trình như cấy tinh trùng, hay gần đây nhất là vấn nạn cloning. Nhưng cuối cùng, con người cũng chỉ tạo thêm sự sống, dựa trên một sự sống đã sẵn có. Con người mãi mãi nằm trong cái vòng luẩn quẩn để tìm giải thích xem con gà có trước hay quả trứng gà có trước? Ai là người làm nên bông hồng? Người làm vườn trồng cấy từ một hạt giống, để rồi hạt giống sinh nở những bông hồng khác? Hay đó là sự can thiệp của một đấng tạo hóa toàn năng, luôn muốn điều may lành cho con người? Nếu có những khác biệt trong nhân gian, đó là do hậu quả của sự ích kỷ của con người khi họ không biết san sẻ cho nhau.

Nhận biết Thiên Chúa toàn năng là chúng ta chấp nhận sự thấp kém của con người. Nếu không có ơn sủng của Chúa, chúng ta chẳng làm được gì. Có người đã đưa ra một trắc nghiệm ngộ nghĩnh nhưng đầy ý nghĩa như sau: Nếu bạn muốn biết bạn quan trọng như thế nào? hãy thọc một ngón tay vào chậu nước rồi rút ngón tay ra và nhìn xem lỗ trống do ngón tay để lại!

c. Tự nguyện đáp trả


Trước sự toàn năng của Thiên Chúa, con người chẳng có gì để đáp trả cho cân xứng, có chăng là thái độ khiêm tốn đón nhận bất cứ món quà gì đến từ Thiên Chúa. Quà đó có thể là một nén, hai nén hay mười nén. Thiên Chúa không cần lượng nhưng Người cần thiện chí nên tốt và thiện chí muốn làm lợi cho Nước Trời. Miễn sao sự đáp trả này phải tích cực và tự nguyện vì Thiên Chúa luôn tôn trọng sự tự do của con người.

d. Ðáp trả cách tích cực.

Ðón nhận sự sống như một món quà, thì với sự khiêm tốn của một người bất toàn, con người chỉ có thể tích cực đáp trả bằng cách bảo vệ sự sống trong mọi giai đoạn: bảo việc sự sống từ lúc còn là một thai nhi, nuôi dưỡng làm triển nở sự sống trong tiến trình tăng triển để đi đến sự trưởng thành. Thảo kính người đã dày cộng truyền đạt sự sống cho con cháu, kính trọng người khi tuổi đã về chiều, khi tất cả nghị lực người đã trao ban cho thế hệ mai sau để duy trì sự sống, và cuối cùng tôn kính người khi khuất bóng. Nếu không có sự hy sinh nuôi dưỡng thì sự sống đã bế tắc và không có cơ hội triển nở. Tất cả những tâm tình trên đều phải cụ thể hóa bằng những hành động tích cực, vì Thiên Chúa không ưa thích kẻ chỉ kính yêu Người bằng môi miệng nhưng lòng họ thì xa Người (Mt 15:8).

[admin]

2. ÐIỀU RĂN THỨ BỐN: THẢO KÍNH CHA MẸ

Một trong mười giới luật yêu thương mà Mai-sen đón nhận từ Thiên Chúa để truyền đạt cho dân chúng, giới luật thứ bốn nói về lòng thảo hiếu con cái phải dành cho Cha Mẹ. Rải rác trong Thánh Kinh, chúng ta có thể ghi nhận rất nhiều đoạn dạy con người về việc thảo kính cha mẹ. Sau đây là một vài đoạn dẫn chứng:

vTôn kính cha ngươi và mẹ ngươi, để ngươi được sống lâu trên phần đất mà Giavê Thiên Chúa ban cho ngươi. (Xuất hành 20:12)
vNày con, giáo huấn của Cha con hãy nghe, lời dạy của Mẹ con đừng gạt bỏ. Vì những lời ấy sẽ là vòng hoa xinh con đội lên đầu, là vòng kiềng con đeo vào cổ. (Cách ngôn 1:8-9)
vHỡi con, lệnh cha con truyền hãy lo tuân giữ, lời mẹ con dậy chớ bỏ ngoài tai. Những lời truyền dạy đó con hãy khắc trong tim, con hãy đeo vào cổ, để ghi nhớ đêm ngày. Những lời đó sẽ hướng dẫn con lúc con tới lui, sẽ giữ gìn con khi con nằm xuống, sẽcùng con chuyện trò khi con thức dậy. Vì huấn lệnh là ngọn đèn, lời dạy dỗ là ánh sáng, và lời quở trách bảo ban là đuơòng dẫn tới sự sống. (Cách ngôn 6:20-22)
vKẻ bạc đãi cha và xua đưổi mẹ, là đứa con đốn mạt, nhuốc nhơ. (Cách ngôn 19:26)
vKẻ nào nguyền rủa cha mẹ, ngay giữa đêm khuya, đèn nó bị tắt ngúm. (Cách ngôn 20:20)

vHãy lắng nghe cha con, đấng sinh thành ra con, đừng khi dể mẹ con khi người già yếu. Thân phụ người công chính sẽ mừng vui, đấng sinh thành người khôn sẽ hoan hỷ. Ước gì cha con được hỷ hoan, và người sinh ra con được mừng rỡ. (Cách ngôn 23:22, 25)

vKẻ bóc lột cha mẹ rồi bảo: đâu có tội vạ gì!, chính hắn là bạn của quân ăn cướp. (Cách ngôn 28:24)
vKẻ nào giương mắt chế diễu cha, và coi thường chuyện vâng lời mẹ,sẽ bị quạ ở lũng sâu móc mắt, và bị loại diều hâu rỉa thịt. (Cách ngôn 30:17)
vCha con, con hãy hết lòng tôi kính, và đừng quên ơn mẹ đã mang nặng để đau. Hãy luôn nhớ công ơn dưỡng dục sinh thành, công ơn ấy, con sẽ lấy chi đáp đền cho cân xứng? (Huấn ca 7:27- 28)

vAi thờ cha thì bù đắp lỗi lầm, ai kính mẹ thì tích trữ kho báu.
Ai thờ cha sẽ được vui mừng vì con cái, khi cầu nguyện họ sẽ được lắng nghe.
Ai tôn vinh cha sẽ được trường thọ, ai vâng lệnh Ðức Chúa sẽ làm cho mẹ an lòng.
Người đó phục vụ các bậc sinh thành như phục vụ chủ nhân.
Hãy thảo kính cha con bằng lời nói việc làm, để thờ người mà con được chúc phúc.
Vì phúc lành của người cha làm cho cuởa nhà con cái bền vững,
lời nguyển rủa của mẹ làm cho trốc rễ bật nền.
Chớ vênh vang khi cha con phải tủi nhục, vì nỗi tủi nhục đó chẳng vinh dự gì cho con.
Quả thật, người ta chỉ được vẻ vang lúc cha mình được tôn kính;
và con cái phải ô nhục khi mẹ mình bị khinh chê.
Con ơi, hãy săn sóc cha con, khi người đến tuổi già;
bao lâu người còn sống, chớ làm người buồn tủi.
Người có lú lẫn, con cũng phải cảm thông, chớ cậy mình sung sức mà khinh dể người.
Vì lòng hiếu nghĩa đối với cha sẽ không bị quên lãng, và sẽ đền bù tội lỗi cho con.
Thiên Chúa sẽ nhớ đến con, ngày con gặp khốn khó, và các tội con sẽ biến tan, như sương muối biến tan lúc đẹp trời. Ai bỏ rơi cha mẹ mình thì khác nào kẻ lộng ngôn, ai chọc giận mẹ mình, sẽ bị Ðức Chúa nguyền rủa. (Huấn ca: 3:3-16)

vBấy giờ có mấy người Pharisieu và mấy kinh sư từ Gierusalem đến gặp Ðức Giêsu và nói rằng: Sao môn đệ ông vi phạm truyền thống của tiền nhân, không chịu rửa tay khi dùng bữa? Người trả lời: còn các ông, tại sao các ông dựa và truyền thống của các ông mà vi phạm điều răn của Thiên chúa? Quả thế, Thiên Chúa dạy: Ngươi hãy thờ cha kính mẹ; kẻ nào nguyền rủa cha mẹ, thì phải bị xử tử. Còn các ông, các ông lại bảo: ai nói với cha mẹ rằng: những gì con có để giúp cha mẹ, đều là lễ phẩm dâng lên cho Chúa rồi, thì người ấy không phải thờ kính cha mẹ nữa. Như thế, các ông dựa vào truyền thống của các ông mà hủy bỏ lởi Thiên Chúa. Những kẻ đạo đức giả kia, ngôn sứ Isaia thật đã nói tiên tri rất đúng về các ông rằng: Dân này tôn kính Ta bằng môi bằng miệng, còn lòng chúng thì lại xa Ta. Chúng có thờ phượng Ta thì cững vô ích, vì giáo lý chúng giảng dạy chỉ là giới luật phàm nhân.. (Mt 15:1-9)
vKẻ làm con hãy vâng lời cha mẹ theo tinh thần của Chúa, vì đó là điều phải đạo. Hãy tôn kính cha mẹ. Ðó là điều răn thứ nhật có kèm theo lời hứa: để ngươi được hạnh phúc và hưởng thọ trên mặt đất này. Những bậc làm cha mẹ, đừng làm cho con cái tức giận, nhưng hãy giáo dục chúng thay mặt Chúa bằng cách khuyên răn và sửa dạy. (Ephesians: 6:1- 3)
vKẻ làm con hãy vâng lời cha mẹ trong mọi sự, vì đó là điều phải lẽ. (Col 3:20- 21 )

[admin]

3. ÐỨC GIÊSU: NGƯỜI CON HIẾU THẢO

Trong Tin Mừng theo Thánh Luca, chúng ta nghe tường thuật về câu chuyện Mẹ Maria và Thánh Giuse lạc mất con là Giêsu trên đường về từ Gierusalem. Mẹ Maria tỏ vẻ lo âu, và Ðức Giêsu đáp rằng Ngài phải làm việc Cha Ngài trao phó. Trước sự bối rối ngỡ ngàng của đôi bên, đoạn Thánh Kinh kết thúc rằng: Sau đó, Người đi xuống cùng với cha mẹ và hằng vâng phục các ngài. Riêng Mẹ người thì hằng ghi nhớ tất cả những điều ấy trong lòng. Còn Ðức Giêsu ngày càng thêm khôn ngoan, thêm cao lớn và thêm ân nghĩa đối với Thiên Chúa và người ta.(Luca 2:48-52)



Ðức Giêsu là tấm gương hiếu thảo cho chúng ta noi theo. Người không chỉ hiếu thảo trong lời nói nhưng Người quan trọng hóa việc đem ra thi hành những điều Thiên Chúa truyền dạy: Mẹ tôi và anh em tôi, chính là những ai nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành (Luca 8:21). Suốt cuộc đờicủa Người là tìm và thi hành Thánh Ý Thiên Chúa: Lương thực của Thầy là thi hành ý muốn của Ðấng đã sai Thầy, và hoàn tất công trình của người (Gioan 4:34). Cha của Người đã phải thốt lên: Ðây là con yêu dấu của ta, ta hài lòng về Người (Mt 3:17).


Theo gương Ðức Kitô, ước gì ta có được tâm tình kính yêu Ðấng sinh thành để chu toàn bổn phận làm con và trọn vẹn với giới luật yêu thương của Thiên Chúa.

[admin]

4. TẠI SAO PHẢI THẢO KÍNH CHA MẸ?

Theo Thánh Thomas Aquinas, ngài đưa ra những lý do khiến cho con cái phải thảo kính cha mẹ. Ngài gọi là ba đặc ân cha mẹ dành cho con cái và ba bổn phận con cái đối với cha mẹ:
Ba đặc ân cha mẹ dành cho con cái:
vHiện hữu: Cha mẹ là người đem chúng ta vào đời. Ngoài công ơn sinh thành, các ngài còn có công nuôi và dưỡng. Nếu không được nuôi dưỡng, không em bé nào có thể sống sót trong những năm tháng đầu tiên trong đời. Nhiều thú vật sinh ra chỉ vài phút là đứng lên đi được ngay, trong khi con người phải bế, phải bồng cả năm trời mới chập chững tập đi. Nhưng tiếc thay cũng có những người mẹ vì một lý do nào đó, đã bỏ rơi những trẻ thơ mới chào đời. Ðây là những trường hợp không thể chấp nhận đuợc và chỉ dành cho sự xét sử công bằng của Thiên Chúa. Thánh Thomas Aquinas khuyên chúng ta hãy nhớ đến những tiếng gào thét khi sanh đẻ của mẹ để thêm lòng biết ơn và tôn kính.

vNuôi dưỡng:
Ca dao Viêt Nam có câu: Có nuôi con mới biết lòng cha mẹ. Có nhìn ngắm sự vất vả của người cha, người mẹ trong những năm đầu của cuộc sống, mới biết ơn sự nuôi dưỡng của cha mẹ. Một hồng ân lãnh nhận nhưng không mà nhiều khi chúng ta dễ quên hay vô tình quên lãng như trong câu chuyện của em bé khi được cô giáo hỏi: Ai dựng nên em? - (suy nghĩ một lúc, em bé đáp: Chúa dựng nên em bây nhiêu thôi, (em giang đôi tay to bằng một trẻ sơ sinh) phần còn lại tự em làm cho em lớn lên.

Ý thức được câu nói của ông Job sẽ giúp chúng ta hiểu được rằng tất cả những gì chúng ta có trên đời này đều là những món quà nhưng không, hay nói một cách khác, đều là những điều vay mượn, kể cả tiền bạc, danh vọng hay bằng cấp vì tất cả chúng ta đều vào đời với hai bàn tay trắng và rồi tất cả mọi người không trừ một ai cũng sẽ lìa đời với hai bàn tay trắng:

Thân trần truồng sinh ra từ lòng mẹ, thân tôi trở về đó cũng trần truồng


Ðức Chúa ban cho Ðức Chúa lấy đi, muôn đời xin chúc tụng danh Ðức Chúa (Job 1:21).


vDạy Dỗ
Việc dậy dỗ trẻ em rất quan trọng và phải bắt đầu ngay từ trong gia đình. Nếu chờ đợi để các em đến tuổi đến trường mới bắt đầu dậy, thì sợ rằng cũng đã hơi muộn màng như câu chuyện dưới đây:
Ngày kia có một người ngưỡng mộ thi sĩ Samuel Coleridge và tìm đến thăm ông. Sau khi hàn huyên trò chuyện được một lúc, hai người bắt đầu đàm thoại về vấn đề trẻ em. Người khách nói: theo tôi, thì người lớn nên tôn trọng sự tự do của trẻ em trong những suy nghĩ và hành động của chúng, để tập cho chúng sự trưởng thành trong việc quyết định về cuộc đời của chúng. Phương pháp này sẽ cho trẻ em cơ hội để phát triển tài năng của chúng một cách trọn vẹn. Người khách đang định nói thêm thì thi sĩ ngắt lời ông và nói: Tôi muốn đưa ông đi xem vườn hoa của tôi. Nói xong, ông liền dẫn người khách ra ngoài. Vừa nhìn thấy mảnh vườn, ngưòi khách không cầm lòng được liền thốt lên: Thế này mà ngài gọi là vườn hoa à? Theo tôi thì đây là một vườn cỏ dại. Thi sĩ Coleridge chậm rãi giải thích: Ông nói đúng, trước đây nó là một vườn hoa hồng thật đẹp, nhưng năm vừa qua, tôi muốn để cho hoa hồng được tự do mọc theo ý riêng của nó, không cần đến sự chăm sóc của tôi, và kết quả là những gì ông đang thấy trước mặt.

vChúng ta có cha trần thế sửa dạy mà chúng ta vẫn tôn kính, thì chúng ta lại càng phải tùng phục Cha trên trời để được sống. Cha trần thế sửa dạy chúng ta trong một thời gian ngắn, và theo sở thích của mình; còn Thiên Chúa sửa dạy là vì lợi ích của chúng ta, để chúng ta được thông phần vào sự thánh thiện của Người. (Do Thái.12:9)
vCon ơi, con hãy tưởng nhớ Ðức Chúa mọi ngày, đừng có ưng phạm tội và làm trái lệnh của Người. hãy thực thi công chính suốt mọi ngày trong đời con, vì những ai sống trong sự thật thì sẽ thành công trong sự nghiệp của mình. ... (Tob.4:5-6)
vHãy dạy đứa trẻ con đường nó phải đi, để đến tuổi già nó vẫn không lìa bỏ. (Cách ngôn 22:6)

Ý thức được tầm quan trọng của việc giáo dục con cái, một văn nhân đã ghi nhận rằng: Chỉ có hai điều tồn tại chúng ta có thể truyền đạt cho con cái. Ðiều thứ nhất là nguồn cội và điều thứ hai là đôi cánh (Holding Carter).

Ba bổn phận con cái đối với cha mẹ:
vKính trọng
Bình thường ai cũng muốn nhắc đến tổ tiên ông bà cha mẹ của mình, nếu các ngài là những người danh tiếng để lại công nghiệp lớn lao cho hậu thế. Ai cũng muốn hưởng lây cái vinh dự của các Ngài như trường hợp của một bà trong một buổi dạ tiệc khi bà ghé đầu vào Rabbi ngồi bên cạnh và khoe rằng: Ông tổ của tôi là ngừơi đã ký bản tuyên ngôn độc lập của Hoa Kỳ. Thế rồi bà chờ đợi phản ứng của Rabbi. Mỉm cười giây lát, Rabbi cũng ghé vào tai bà nói nhỏ: Ông ông tổ của tôi là người đã viết ra Mười Ðiều Răn!.
Có một điều hơi khó hiểu trong cái xã hội văn mình Hoa Kỳ này là việc người ta quý trọng những đồ cổ, đồ cổ càng lâu năm thì càng có giá trị. Thế nhưng đối với con người, nhất là phái nữ, một khi đã lớn tuổi và nhan sắc bắt đầu tàn phai, thì họ bị xem như những vật phế thải, ăn bám xã hội. Phải chăng người ta đã đặt giá trị dựa trên những cái bề ngoài và quên đi những sự khôn ngoan kết tụ qua bao năm tháng. Chính trong những thân xác già nua đó chứa cả một kho tàng khôn ngoan từ những kinh nghiệm trong cuộc sống. Nếu chịu bỏ thì giờ để tìm hiểu tâm lý của người già thì xã hội này sẽ bớt đi biết bao tâm trạng tủi thân của những người sắp gần trời, xa đất thay vì xem họ như sắp gần đất, xa trời.

vNâng đỡ
Lời hứa của Ðức Giêsu: Anh em đong đấu nào thì Thiên Chúa cũng sẽ đong đấu ấy cho anh em. (Mt 7:2). Ca dao Việt Nam cũng khuyến cáo chúng ta rằng: Sóng trước đổ đâu, sóng sau đổ đấy. Có một em bé, khi bố mẹ đưa em đi thăm ông bà nằm trong viện dưỡng lão, em hỏi mẹ, đây là chỗ nào? mẹ trả lời, đây là chỗ ở của ông bà nội trong lúc tuổi già. Em nhanh nhẹn, vô tư buột miệng: Vậy thì con biết rồi, Khi nào ba má già thì con cũng sẽ đưa Ba Má vào đây ở như ông ba bà nội bây giờ. Nói như vậy, không phải việc đưa cha mẹ vào viện dưỡng lão là điều xấu, vì hoàn cảnh của mỗi gia đình khác nhau. Nhưng đây muốn nói lên tầm quan trọng của việc nâng đỡ cha mẹ khi về già. Cha mẹ nuôi dưỡng con cái khi còn bé, ngược lại, con cái phải nâng đỡ cha mẹ khi tuổi già.
Người ta cho biết có một loại cò, khi về già, lông bắt đầu rụng và không còn sức đi tìm mồi nữa, thì những con cò con thay phiên nhau đi tìm mồi về nuôi cha mẹ chúng, và ban đêm thì dùng lông cánh của chúng để ủ ấp cho cha mẹ được ấm áp.
Ngoài việc nâng đỡ khi các ngài khi còn sống, việc cầu nguyện, tôn kính khi đã qua đời nói lên tấm lòng không bao giờ chúng ta quên ơn sinh dưỡng của các ngài.

[admin]

vVâng Lời
Muốn cho việc vâng lời được hiệu nghiệm cần phải có sự hiểu biết của cả hai bên. Cha mẹ muốn con cái tích cực vâng lời, thì trước tiên các ngài phải là những mẫu gương tốt cho con cái vâng theo. Một cuộc sống thiếu mực thước thì không thể bắt con cái phải làm theo mình được.
Ngược lại con cái chỉ theo ý thích của mình mà không dựa vào những lời khuyên đầy kinh nghiệm của người đi trước, thì không thể tránh những đáng tiếc có thể xảy ra trong đời. Cá không ăn muối cá ươn, con cãi cha mẹ trăm đường con hư. Ðiều này không thể áp dụng một trăm phần trăm trong mọi trường hợp được, vì có những hoàn cảnh trong đó người cha, người mẹ có thể mang bệnh tâm lý và bắt buộc con làm những điều không được phép làm, như trường hợp của một người mẹ bắt con vào trong bồn tắm để dìm con xuống nước cho chết. Cảm thấy một điều gì bất ổn sắp xẩy ra, cậu con bẩy tuổi vùng bỏ chạy, nhưng thân hình gầy còm của em đã không thoát khỏi bàn tay thúc đẩy bởi tâm lý bất thường của người mẹ, để rồi cậu phải chung số mệnh ngắn ngủi cùng với 4 người em khác từ gĩa tuổi thơ do chính hành động dã man của mẹ mình (Newsweek, July 2001)
Giới luật thảo kính cha mẹ cần phải đi đôi với những đối thoại và hiểu biết về tâm lý và tinh thần để đạo Chúa được tôn trọng.

5. LINH ÐẠO CỦA VIỆC HIẾU NGHĨA LÀ LINH ÐẠO TÌNH YÊU

Và này có người thông luật kia đứng lên hỏi Ðức Giêsu để thử người rằng: Thưa thầy, tôi phải làm gì để được sự sống đời đời làm gia nghiệp? Người đáp: trong luật đã viết gì? Ông đọc thế nào? Ông ấy thưa: Ngươi phải yêu mến Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ngươi hết lòng, hết linh hồn, hết sức lực và hết trí khôn ngươi, và yêu mến người thân cận như chính mình. Ông trả lời đúng lắm. Cứ làm như vậy là sẽ được sống. (Mt 22:37- 39).

Người thân cận gần gũi mình nhất và làm ơn cho mình nhiều nhất không ai khác hơn là những phần tử trong gia đình như ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con cái. Nhưng chính những người này cũng là những người làm phiền lòng mình nhất. Họ là những người chúng ta chia sẻ hầu như về mọi phương diện, là người chúng ta chia vui sẻ buồn và cũng là người biết rõ những nết xấu của chúng ta nhất. Ðức Giêsu đã quá biết điều này để dạy rằng hãy yêu tha nhân như chính mình! Yêu như chính mình là một thách đố mà trải qua bao nhiêu thế hệ, không ai có thể hoàn thiện hóa cuộc sống bằng giới luật yêu thương mà không gặp phải hiểu lầm và nước mắt.

Sự toàn thiện của con người hệ tại ở lòng Mến Chúa và yêu người. Chúng ta phải yêu nhau không bằng môi miệng nhưng bằng chính hành động cụ thể: Hỡi anh em là những người con bé nhỏ, chúng ta đừng yêu thương nơi đầu môi chót lưỡi, nhưng phải yêu thương cách chân thật và bằng việc làm. Căn cứ và điều đó, chúng ta sẽ biết rằng chúng ta đứng về phía sự thật, và chúng ta sẽ được an lòng trước mặt Thiên Chúa (1 Jn 3:18).

Linh đạo là gì? Giải thích một cách ngắn gọn, linh là linh thiêng, đạo là đường. Linh đạo của việc hiếu nghĩa là con đường Ðức Giêsu dạy chúng ta phải sống hiếu thảo như thế nào? Trên con đường thiêng liêng này, chúng ta luôn phải tỉnh thức để kiểm chứng xem mình đang giữ giới luật yêu thương ra sao? Vì mỗi người chúng ta phải trả lời với Thiên Chúa về giới răn căn bản này. Chúa sẽ không hỏi chúng ta rằng con có bao nhiêu bằng cấp? con có bao nhiêu dollars trong ngân hàng? bao nhiêu nhà cửa để cho thuê? Bao nhiêu xe? bao nhiêu tài sản? Nhưng câu hỏi quan trọng nhất vẫn là câu hỏi về giới luật yêu thương: Con đã đối xử với tha nhân như cha đối xử với con không? Con có tâm tình biết ơn trước những ơn huệ nhưng không trong cuộc sống đón nhận qua ông bà cha mẹ không? Thảo kính cha mẹ là một phần trong giới luật yêu thương, con đã hiểu và đã giữ như thế nào?
Ai sống trong tình yêu là người đó sống trong Thiên Chúa. (1John 4:16). Theo suy tư của Isaak Walton thì Thiên Chúa có hai chỗ ở: một nơi là trên thiên đàng, nơi kia là trong tâm hồn của những con người có lòng biết ơn.

Muốn gần gũi Thiên Chúa, chúng ta hãy là những con người biết ơn. Chúng ta hãy là những người con hiếu thảo.


Tài liệu tham khảo:


Mc Bride, Alfred. The Ten Commandments: Sounds of Love from Sinai. Cincinati, Ohio: St.
Anthony Messenger Press, 1990.
Castle, Anthony. Quips and Anecdotes for Preachers and Teachers. Mystic, CT: Twenty Third
Publications, 2001.
Wicks, Robert J. Everyday Simplicity- A Practical Guide to Spiritual Growth. Notre Dame,
Indianna: Soren Books, 2000.
Aquinas, St. Thomas. Gods Greatest Gifts -The Commandments and the Sacraments.
Manchester, New Hampshire: Sophia Institute Press, 1992.
Barry, William A. Gods Passionate Desire And Our Response. Notre Dame, Indiana: Ave
Maria Press, 1993.
Livingston, Patricia. This Blessed Mess: Finding hope Amidst Lifes Chaos. Notre Dame,
Indiana: Sorin Books, 2000.
Nouwen, Henri. Selected Writings. Maryknoll, New York: Orbis Book, 1998.
New Catholic Encyclopedia. Washington D.C.: The Catholic University of America, 1967.
The New Dictionary of Spirituality. Collegeville, Minesota: The Liturgical Press, 1991
Các Tôn Giáo Tại Việt Nam. Garden Grove, CA: Thời Ðiểm Công Giáo, October 1997.