PDA

View Full Version : Tĩnh tâm Linh Mục Giáo hạt Nha Trang tháng 1/2010


admin
14-01-2010, 05:12 PM
Tĩnh tâm Linh Mục Giáo hạt Nha Trang
Tháng 1/2010
Tóm tắt Sứ điệp Ngày Hòa Bình Thế giới lần thứ 43 của ĐTC Bênêđictô XVI, 1/1/2010 (http://gpnt.net/diendan/showthread.php?t=11554)
I. Giới thiệu sơ qua về Sứ điệp:
Sứ điệp Hòa bình 2010 có tựa đề “Nếu bạn muốn xây dựng hòa bình, hãy bảo tồn thiên nhiên.” Sứ điệp đã được ĐHY Renato Martino, nguyên chủ tịch Hội đồng Tòa Thánh về Công lý và Hòa bình, giới thiệu trong cuộc họp báo ngày 15/12/2009.
Đây là lần thứ 43 của sứ điệp Hòa Bình thế giới. Kể từ năm 1968, ĐGH Phaolô VI đã chỉ định ngày 1 tháng 1 hằng năm là ngày Giáo hội Công giáo chọn làm Ngày Hòa Bình Thế Giới. Kể từ đó, mỗi năm với ngày lễ Đức Maria Mẹ Thiên Chúa, ngày Hòa bình thế giới và các sứ điệp của Đức Thánh Cha cũng được nhân loại đón nhận.
Với tựa đề như đã nêu, Sứ điệp cho thấy chủ đề chính năm nay là ‘môi sinh’. Trước hết, với việc chọn một chủ đề như vậy cho Ngày Hòa Bình Thế Giới, ĐTC Bênêđictô muốn mời gọi con cái mình cũng như toàn thế giới hãy lưu tâm cách đặc biệt đến việc bảo vệ môi trường thiên nhiên vì nó có liên hệ thiết yếu đến hòa bình nhân loại.
Tiếp đến, việc chọn chủ đề thời sự này cũng liên quan và trùng hợp với hai sự kiện: thứ nhất, năm 2010 là năm kỷ niệm lần thứ 30 ngày thánh Phanxicô Assisi được đặt làm Quan thầy của việc bảo vệ môi sinh (1980); và thứ hai là Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi Khí hậu do LHQ tổ chức tại Copenhagen, Đan Mạch từ ngày 7 đến 19 tháng 12 vừa qua, cũng trùng với dịp ban hành Sứ điệp Hòa bình. Trong Hội nghị đó, một phái đoàn của Tòa Thánh, do Đức TGM Celestino Migliore, quan sát viên thường trực của Tòa Thánh tại Liên Hiệp Quốc dẫn đầu, đã đến tham dự. Và một ngày trước khi khai mạc, ĐTC Bênêđictô cũng đã gửi một thông điệp đến Hội nghị cho các nhà lãnh đạo thế giới.
Nhìn chung, Sứ điệp Hòa bình năm nay có hình thức trình bày như một giáo huấn về đạo đức môi sinh. Đức Thánh Cha “không nhằm đưa ra những giải pháp chi tiết về kỹ thuật hay chuyên môn cho những thách đố hoặc vấn nạn do biến đổi khí hậu gây nên,” nhưng “với tư cách một chuyên gia về nhân đạo,” ngài muốn nêu ra những chiều kích và hệ lụy sâu xa hơn do khủng hoảng môi sinh mang đến, vd. như sự thờ ơ vô trách nhiệm, tình trạng thiếu liên đới, coi nhẹ phẩm giá con người, sự ích kỷ, bất công giữa các cộng đồng và các quốc gia, v.v. Sứ điệp như một lời mời gọi cấp thiết cần phải ra tay hành động một cách sâu xa triệt để được gửi đến tòan thể nhân lọai, cách riêng những nhà lãnh đạo quốc gia trên toàn thế giới.

II. Nội dung: Bố cục: Sứ điệp gồm 14 số
- Các số 1, 2 và 3 là bối cảnh của sứ điệp, trong đó ĐTC nêu lên lý do của chủ đề và các thông điệp liên quan.
- Các số từ 4 đến 13 là những vấn đề môi sinh đang được quan tâm hiện nay, thái độ và lập trường của Giáo Hội.
- Số 14, phần kết luận, là lời kêu gọi hành động.
1. Bối cảnh: Môi sinh và Hòa bình
- Khởi đầu, ĐTC đưa ra lý do mà ngài đã chọn chủ đề cho ngày thế giới hòa bình năm nay là “môi sinh”: “Nếu bạn muốn xây dựng hòa bình, hãy bảo tồn thiên nhiên”. Ngài giải thích: “Sự tôn trọng thiên nhiên rất quan trọng vì “sự sáng tạo là khởi đầu và là nền tảng của mọi hoạt động của Thiên Chúa” và việc bảo tồn công trình này ngày nay trở thành điều thiết yếu đối với sự sống chung hòa bình của nhân loại. (số 1)
- ĐTC cho thấy mối đe dọa hòa bình nhân lọai và phát triển nhân bản tòan diện chân thực không chỉ phát xuất từ sự tàn ác của con người đối với con người qua việc gây chiến tranh, xung đột, khủng bố và vi phạm các quyền con người mà còn phát xuất từ sự vô trách nhiệm và lạm dụng đối với trái đất và các tài nguyên thiên nhiên do Thiên Chúa ban. (số 1)
- Đây không phải là lần đầu tiên Giáo Hội đưa ra những giáo huấn về đạo đức môi sinh, trong các số 2 và 3 của Sứ điệp, ĐTC nhắc lại những giáo huấn trước đây của các vị tiền nhiệm của ngài cũng như của chính ngài trong Thông điệp “Bác Ái trong Chân Lý” (Caritas in Veritate) ban hành tháng 6/2009 (29/6). Trong Thông điệp đó, ĐTC nói: “Sự phát triển con người toàn diện có liên hệ chặt chẽ với các nghĩa vụ phát sinh từ quan hệ của con người với môi trường thiên nhiên, vốn được coi như một món quà của Thiên Chúa ban cho tất cả mọi người và việc sử dụng món quà này bao gồm một trách nhiệm chung đối với toàn thể nhân loại, đặc biệt là đối với những người nghèo và các thế hệ mai sau.”<SUP>1</SUP> (số 2)
- Cách đây 20 năm, khi chọn đề tài cho Ngày Hòa Bình Thế Giới là “Hòa bình với Thiên Chúa, hòa bình với toàn thể công trình tạo dựng,” ĐGH Gioan Phaolô II đã lưu ý về quan hệ giữa con người, trong tư cách là thụ tạo của Thiên Chúa, với vũ trụ bao quanh. Ngài viết: “Ngày nay, càng ngày người ta càng ý thức rằng hòa bình thế giới cũng đang bị đe dọa vì sự thiếu tôn trọng thiên nhiên.”<SUP>2</SUP> (số 3)
- Năm 1971, nhân dịp kỷ niệm 80 năm Thông điệp Rerum novarum (Tân Sự), của ĐGH Lêô XIII, ĐGH Phaolô VI đã nhấn mạnh rằng: ”Sự khai thác thiên nhiên bừa bãi có nguy cơ phá hủy thiên nhiên và con người trở thành nạn nhân của sự suy thoái thiên nhiên như thế.”<SUP>3</SUP> (số 3)
2. Những vấn đề chính của môi trường hiện nay:
Vđ 1. Cuộc khủng hoảng môi sinh chủ yếu có tính chất luân lý đạo đức: Nhân loại đang cần được canh tân sâu đậm về văn hóa, cần tái khám phá những giá trị họp thành nền tảng vững chắc cho một tương lai tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người. Những tình trạng khủng hoảng mà nhân loại đang trải qua, dù thuộc lãnh vực kinh tế, lương thực, môi sinh hay xã hội, xét cho cùng, đều là một cuộc khủng hoảng luân lý có liên hệ với nhau. Những tình trạng ấy bó buộc người ta phải suy nghĩ lại con đường chung của nhân loại (số 4-5).
Vđ 2. Thế giới có nguồn gốc từ ý chí tự do của Thiên Chúa: Thế giới này “không phải là sản phẩm của một sự tất định, một định mệnh mù quáng hay tình cờ nào đó... Thế giới có nguồn gốc từ ý chí tự do của Thiên Chúa, Đấng muốn cho các loài thụ tạo được tham phần vào sự hiện hữu, sự khôn ngoan và tốt lành của Ngài.” Sự hòa hợp giữa Đấng Tạo Hóa, nhân loại và thiên nhiên mà Kinh Thánh mô tả, đã bị phá hủy vì tội của Adam và Eva, của người nam và người nữ, họ ham muốn chiếm đoạt địa vị của Thiên Chúa, từ chối không coi mình là thụ tạo của Ngài. Hậu quả là cả nghĩa vụ “cai quản”, “vun trồng và gìn giữ trái đất” của con người cũng bị biến thái và nảy sinh cuộc xung đột giữa con người với phần còn lại của thiên nhiên (Cf St 3,17-19) (số 6)
Vđ 3. Vấn đề các nguồn năng lượng: Một trong những vấn đề chính mà cộng đồng quốc tế cần giải quyết là vấn đề các nguồn năng lượng. Phải xác định những kế hoạch chung và dài hạn để thỏa mãn các nhu cầu năng lượng của thế hệ hiện tại và tương lai. Với mục đích ấy, các xã hội kỹ thuật tân tiến cần tỏ ra sẵn sàng cổ võ lối sống điều độ, giảm bớt nhu cầu năng lượng và cải tiến các điều kiện sử dụng chúng. Đồng thời, cần cổ võ việc nghiên cứu và ứng dụng các năng lượng ít ảnh hưởng hơn tới môi sinh hơn, và cần “tái phân phối các nguồn năng lượng trên trái đất, làm sao để các nước không có cũng có thể được hưởng.” (số 9).
Vđ 4. “Tình liên đới hoàn vũ” là thái độ thiết yếu để hướng dẫn những nỗ lực bảo vệ thiên nhiên: Đương đầu với vấn đề môi sinh không phải chỉ nghĩ đến viễn tượng kinh hoàng mà sự suy thoái môi sinh có thể gây ra; động lực thúc đẩy giải quyết vấn đề này phải dựa trên sự tìm kiếm một tình liên đới đích thực theo chiều kích toàn cầu, dựa theo các giá trị bác ái, công lý và công ích (số 10). Qua đó, ĐTC kêu gọi giải trừ vũ khí hạt nhân (số 11); bảo tồn một “môi sinh đích thực về nhân sự” và tiếp đến tái khẳng định mạnh mẽ tính chất bất khả xâm phạm của của sự sống con người trong mọi giai đoạn và trong mọi hoàn cảnh (số 12).
Vđ 5. Tránh thái cực tuyệt đối hóa thiên nhiên, và coi thiên nhiên quan trọng hơn con người: Quan niệm đúng đắn về quan hệ của con người với môi sinh không đưa tới sự tuyệt đối hóa thiên nhiên và cũng không coi nó quan trọng hơn chính con người. Sở dĩ Huấn Quyền của Hội Thánh tỏ ra dè dặt đối với một số quan niệm về môi sinh theo xu hướng coi môi sinh và sinh vật là trung tâm, là vì quan niệm ấy loại bỏ sự khác biệt về thực thể và cứu cánh giữa con người với các sinh vật khác. Như thế, trong thực tế người ta loại bỏ căn tính và vai trò cao trọng hơn của con người, và cổ võ một quan niệm “cá đối bằng đầu” về phẩm giá của mọi sinh vật. Và thế là người ta chiều theo một thứ chủ thuyết phiếm thần mới, với những sắc thái tân ngoại giáo, coi ơn cứu độ con người xuất phát từ thiên nhiên mà thôi, thứ thiên nhiên được hiểu theo nghĩa hoàn toàn duy tự nhiên. Trái lại, Giáo Hội mời gọi đặt vấn đề một cách quân bình, trong niềm tôn trọng qui luật mà Đấng Tạo Hóa đã ghi khắc nơi công trình của ngài, khi ủy thác cho con người vai trò gìn giữ và quản trị thiên nhiên trong tinh thần trách nhiệm, vai trò mà con người không được lạm dụng, và cũng không thể từ khước (số 13).
3. Kết luận:
- “Nếu bạn muốn hòa bình, hãy bảo tồn thiên nhiên”. Sự tìm kiếm hòa bình từ phía mọi người thiện chí chắc chắn sẽ dễ dàng hơn nhờ cùng nhìn nhận quan hệ không thể tách rời giữa Thiên Chúa, con người và toàn thể thiên nhiên.
- Trước hết là các tín hữu Kitô: “Được Mạc Khải của Chúa soi sáng và noi theo Truyền Thống của Giáo Hội, các tín hữu Kitô đóng góp phần của mình qua việc nhìn vũ trụ với các kỳ công dưới ánh sáng hoạt động sáng tạo của Chúa Cha và công trình cứu chuộc của Chúa Kitô, Đấng đã dùng cái chết và sự sống lại của Ngài mà hòa giải cùng Thiên Chúa, ”mọi sự trên trái đất cũng như trên trời” (Cl 1,20).
- Tiếp đến là nghĩa vụ của mỗi người và tất cả những người thiện chí.
- Quan trọng hơn là các vị lãnh đạo quốc gia và những người ở mọi cấp độ quan tâm đến số phận của nhân loại. Họ được kêu gọi ý thức rằng: việc bảo tồn thiên nhiên và thực hiện hòa bình là những thực tại không thể tách rời nhau.


Xem toàn văn Sứ Điệp (http://gpnt.net/diendan/showthread.php?t=11554)


III. Những áp dụng thực tế:
Một số câu hỏi gợi ý
1. Làm thế nào để giúp người giáo dân ý thức được sự liên quan mật thiết giữa việc bảo vệ môi sinh và việc tìm kiếm hòa bình trong cộng đồng?
2. Làm thế nào giúp cho anh chị em giáo dân trong giáo xứ biết liên đới trách nhiệm trong việc bảo vệ môi trường mà họ đang sống?
3. Tiết kiệm và sử dụng đúng mức các nguồn năng lượng và nhiên liệu là cách hữu hiệu bảo vệ môi trường (số 11). Làm thế nào hướng dẫn cho anh chị em giáo dân biết dung hòa việc tiết kiệm trong thời buổi văn minh tiêu thụ?