PDA

View Full Version : Ai Được Giao Phó Nhiều, Thì Sẽ Bị Đòi Hỏi Nhiều Hơn


admin
04-08-2010, 06:12 AM
AI ĐƯỢC GIAO PHÓ NHIỀU, THÌ SẼ BỊ ĐÒI HỎI NHIỀU HƠN

SUY NIỆM PHÚC ÂM (III C 40); (08,08.2010); (Lc 12, 32- 48)
CHÚA NHẬT XIX PHỤNG VỤ THƯỜNG NIÊN, NĂM C

NGUYỄN HỌC TẬP
1 - " Hỡi đoàn chiên nhỏ ! ".
“Hỡi đoàn chiên bé nhỏ” được thốt lên từ miệng Chúa Giêsu là cách diễn tả thân yêu tâm tình đối với các môn đệ, một cộng đồng nhỏ bé tiên khởi - không có gì đáng kể tính theo số đông và thiếu thốn mọi phương tiện để sống, cũng như thực hiện sứ mạng của mình - so với cộng đồng cộng đồng Kitô giáo về sau:
- “Hỡi đoàn chiên bé nhỏ, đừng sợ, vì Cha anh em đã vui lòng ban Nước của Người cho anh em” (Lc 12, 32).
Chúa Giês trấn an các môn đệ “đừng sợ !”,bằng cách nói cho các vị lý do đầy hứa hẹn và an ủi:
- “...vì Cha anh em đã vui lòng ban Nước của Người cho anh em”.
Điều đó có nghĩa là “Cha anh em” đang ở gần anh em như vị vua đầy quyền năng và như người mục tử nhân lành lo lắng cho anh em, bởi đó dầu cho anh em là một thiểu số không đáng kể, thiếu mọi phương tiện vật chất, anh em cũng không có gì phải lo lắng.
Đây là một câu nói đầy ý nghĩa, đúc kết nền thần học vào niềm hy vọng Nước Trời thời cánh chung, lúc chính Chúa Cha sẽ ban tặng chính Người cho các tín hữu, như những gì Thánh Luca sẽ khai triển rõ ràng hơn trong bối cảnh Bữa Tiệc Ly, trong đó Người đoan hứa với các môn đệ sẽ được tham dự vào vương tước Đấng Cứu Thế:
- “Bởi đó, Thầy sẽ trao Vương Quốc cho anh em, như Cha Thầy đã trao cho Thầy, để anh em được đồng bàn ăn uống với Thầy trong Vương Quốc của Thầy, và ngự toà xét xử mười hai chi tộc Israel” (Lc 22, 29-30).
“Đoàn chiên nhỏ” được đặt liên hệ với Vương Quốc của Đấng Cứu Thế làm cho chúng ta liên tưởng đến dụ ngôn về hạt cải và men bột:
- “Nước Thiên Chúa giống như chuyện một hạt cải người nọ lấy gieo trong vườn mình. Nó lớn lên và trở thành cây, chim trời làm tổ trên cành được...Nước Thiên Chúa giống như chuyện nắm men bà kia lấy vùi vào trong ba thúng bột, cho đến khi tất cả bột dậy men" (Lc 13, 19-20).

Điều đó làm cho chúng ta hiểu được ý muốn của Thiên Chúa, “đã vui lòng” có sức mạnh hơn bao nhiêu lần hình dáng bên ngoài của nhóm môn đệ bé nhỏ và đứng trước bao nhiêu hăm dọa sẽ bị thất bại trong sứ mạng rao giảng Phúc Âm của mình, được Chúa Giêsu giao phó cho.
Đó cũng là những gì Thánh Luca thuật lại Thiên Chúa đã làm trong Bài Ca Ngợi Khen Magnificat của Đức Trinh Nữ Maria:
- “Chúa giơ tay biểu dương sức mạnh, dẹp tan phường lòng trí kiêu căng. Chúa hạ bệ những ai quyền thế, Người nâng cao mọi kẻ khiêm nhường. Kẻ đói nghèo Chúa ban của dư đầy, người giàu có, lại đưổi về tay trắng” (Lc 1, 51-53).

Nếu với lòng tốt lành yêu thương, Chúa Cha “đã vui lòng ban Nước của Người cho anh em”, thì không có lý do gì “đoàn chiên bé nhỏ” phải áy náy lo sợ.
Bởi đó họ có thể “bán tài sản của mình đi mà bố thí” (Lc 12, 33).
Đây là đoạn nói lên đặc tính cá biệt của Phúc Âm Thánh Luca, tác giả Phúc Âm của đức khó nghèo: tách biệt khỏi của cải vật chất, không chỉ hệ tại ở thái độ tách biệt trong tinh thần, mà còn phải được thể hiện ra bằng hành động thiết thực, bằng động tác bố thí cho người nghèo, như những gì là động tác của
- ông Levi: “Sau đó, Chúa Giêsu ra đi và trông thấy một người thu thuế, tên là Levi, đang ngồi ở trạm thu thuế. Người bảo ông: ‘Anh hãy theo Ta’. Ông bỏ tất cả, đứng dậy đi theo Người” (Lc 5, 27-28),
- ông Zaccheo: “Ông Zacccheo đứng đó, thưa với Chúa rằng: ‘Thưa Thầy, đây phân nửa tài sản của con, con cho người nghèo; và nếu con đã chiếm đoạt của ai cái gì, con xin đền gấp bốn’” (Lc 19, 8),
-ông Barnaba: “Ông Giuse, người được các Tông Đồ đặt tên là Barnaba, nghĩa là người có tài yên ủi, có một thửa đất... Ông bán đất đi, lấy tiền đem đặt dưới chân các Tông Đồ” (Act 4, 36-37),
- và của cộng đồng Kitô hữu Giêrusalem: “Các tín hữu bấy giờ đông đảo, mà chỉ có một lòng một ý. Không một ai coi bất cứ cái gì mình có là của riêng, nhưng đối với họ, mọi sự đều là của chung...Trong cộng đoàn không ai phải thiếu thốn, vì tất cả những người có ruộng đất, nhà cửa, đều bán đi, lấy tiền, đem đặt dưới chân các Tông Đồ. Tiền ấy được phân phát cho mỗi người, tùy theo nhu cầu” (Act 4, 32-35).
Điều đáng chú ý đặc tính tuyệt đối khó nghèo của Thánh Luca, kể lại cuộc đời Chúa Giêsu, là nhân đức khó nghèo được thể hiện bằng “kho tàng” và “trái tim”, nói lên trạng thái an vui, tự nguyện chớ không phải được trình bày dưới hình thức lề pháp bắt buộc:
- “Vì kho tàng anh em ở đâu, thì trái tim anh em ở đó” (Lc 12, 34).
Dĩ nhiên đó là quan niệm về kinh tế, tài chánh mà tư tưởng đương thời của chúng ta không thể nào hoàn toàn đồng thuận được.
Quan niệm khó nghèo và thực thi đức bác ái của chúng ta là thực thi trong hoàn cảnh kinh tế và xã hội đương thời của chúng ta, với đức khôn ngoan của Chúa Giêsu và ơn Chúa Thánh Thần.
Chúng ta thực thi đức bác ái,
- không phải bằng cách bán hết của cải và bố thí cho kẻ khó nghèo,
- cho bằng dùng của cải mình có để tạo kiến thức và công ăn việc làm cho anh em.
Bởi lẽ bán hết và bố thí, những người nghèo của chúng ta có ăn hôm nay, ngày mai, ngày mốt việc “đâu vẫn vào đấy” nhu cầu của họ vẫn trở lại, nếu chúng ta không nghĩ đến việc cung cấp cho họ có “công ăn việc làm”, tạo lợi tức cho chính mình và lợi ich cho người khác.
Như vậy, ngoài ra các trường hợp tai ương khẩn cấp, chúng ta thực thi đức bác ái cho người nghèo bằng cách cho họ “cần câu hơn là cá nướng sẵn ".
Hoàn cảnh xã hội kỹ nghệ của chúng ta không còn phải là hoàn cảnh xã hội nông nghiệp của thời sơ khởi của các Thánh Tông Đồ.
Cần phân biệt trợ giúp trong hoàn cảnh khẩn cấp và trợ giúp dài hạn, để thăng tiến con người và thăng tiến xã hội: giúp cho người yếu thế có phương tiện để
- “triển nở hoàn hảo con người của mình và tham dự một cách thiết thực vào tổ chức chính trị, kinh tế và xã hội của Xứ Sở” (Điều 3, đoạn 2 Hiến Pháp 1947 Ý Quốc).
Giúp cho người yếu thế trong tiến trình dài hạn là giúp cho họ mở mang kiến thức, có khả năng và điều kiện làm việc, kể cả thiết lập hảng xưởng và hạ tầng cơ sở, để cho đương sự hay các đương sự làm việc tạo cho mình “một cuộc sống khang trang” và phát triển đất nước, lợi ích cho đồng bào mình và cũng có thể là cho anh em nhân loại của mình.

2 - " Anh em hãy thắt lưng cho gọn, thấp đèn cho sẵn ",
“Anh em hãy thắt lưng cho gọn, thắp đèn cho sẵn. Hãy làm như người đợi chủ đi ăn cưới về, để khi chủ vừa về tới và gõ cửa, là mở ngay” (Lc 12, 35-36).
Lời nói của Chúa Giêsu mời gọi hãy tin cậy vào Chúa Cha, Đấng ban Vương Quốc của mình cho “đoàn chiên nhỏ” (Lc 12, 32), những lời nói đó phải làm cho trở nên trưởng thành nơi các môn đệ lương tâm mình là những người phục vụ khiêm nhường, đang tỉnh thức chờ đợi chủ đến.
Và đây là người chủ nhà ra đi trong một cuộc hành trình lâu dài, không ai biết được lúc nào ông trở về, khiến cho các người giúp việc trong nhà có cái nguy là lơ đễnh trong việc canh thức, giữ nhà và lòng hy vọng của họ được đón rước ông chủ về cũng lần lần phai nhạt đi.
Đó là điều Thánh Luca nhận thức được tâm thức nơi cộng động Kitô giáo, khoảng từ năm 80 trở đi, khi ngài viết Phúc Âm.
Lòng mong đợi biến cố Chúa Kitô trở lại dần dần bị lung lai đi và giữa dân chúng bắt đầu có những tư tưởng hết hy vọng với một vài lý do bỏ cuộc, đồng thời lòng nồng nhiệt bác ái lúc đầu cũng nguội dần và những cách sống gương mù gương xấu cũng bắt đầu ló dạng.
Nhiều cầu hỏi, tình trạng dồn nén và mong đợi được giải thích nổi lên giữa những tín hữu tiên khởi.

Trước tình trạng đó, Thánh Luca trả lời bằng cách viết Phúc Âm, xác nhận chắc chắn rằng Chúa sẽ trở lại, nhưng ngài cũng lưu ý rằng điều đó không ai có thể tưởng tượng được như là biến cố đang sát gần, cũng không người tín hữu nào có thể định thảo được chương trình.
Trong cảnh tăm tối và mờ mịt của cuộc sống hằng ngày, Chúa có thể tự do đến bất cứ lúc nào. Điều quan trọng là mỗi người phải chuẩn bị sẵn sàng để tiếp đón Người:
- “Hãy thắt lưng cho gọn, thắp đèn cho sẵn. Hãy làm như người đợi chủ đi ăn cưới về, để khi chủ vừa về tới và gõ cửa là mở ngay”.
Lời mời gọi của Chúa Giêsu đối với các môn đệ là nhẫn nại và kiên trường trong hy vọng và, mặc dầu không biết giờ nào, vẫn luôn luôn trong y phục làm việc phục vụ “hãy thắt lưng cho gọn, thắp đèn cho sẵn”, trong một trạng thái thức tỉnh năng động.
Thái độ của người giúp việc là thái độ làm việc thường nhật, chu toàn bổn phận của mình, ý thức đượcc trách nhiệm phải có của mình.
Biến cố quyết dịnh và phi thường là biến cố Chúa lại đến trong ngày cánh chung, đòi buộc chúng ta phải có thái độ khiêm nhường chờ đợi để đón rước Người.
Chúa Giêsu giải thích thái độ đó của người môn đệ bằng ba dụ ngôn.

3 - Dụ ngôn thứ nhứt.
Trong dụ ngôn thứ nhứt, được đặt trong bối cảnh ngôi nhà rộng rãi, ông chủ trở về trong đêm khuya, sau bữa tiệc cưới, gặp được các tôi tớ của mình đang tỉnh thức và vẫn làm việc đều đặn. Đó là thái độ mà Phúc Âm Thánh Luca tuyên bố hay tuyên hứa đến hai lần:
- “Khi chủ về mà thấy các đầy tớ ấy đang tỉnh thức, thì thật là phúc cho họ” (Lc 12, 37).
- “Nếu canh hai, hoặc canh ba ông chủ mới về, mà còn thấy họ tỉnh thức như vậy, thì thật là phúc cho họ” (Lc 12, 38).
“Thắt lưng cho gọn”, trạng thái “tỉnh thức” và “thắp đèn cho sẵn” đó là những cách diễn tả ngụ ý đề cập đến nghi thức lễ vượt qua, dân Israel được giải thoát ra khỏi Ai Cập (Ex 12).
Ông chủ trở về gặp được các đầy tớ của mình trong tình trạng đó, chắc chắn ông sẽ tỏ lòng biết ơn, đầy tình thương đối với họ, ông chủ sẽ thếch đãi họ bằng một bữa tiệc thịnh soạn và chính ông sẽ đứng ra phục vụ cho họ, vai trò chủ thợ sẽ được thay đổi như những gì Phúc Âm Thánh Gioan đã kể lại trong Bữa Tiệc Ly, lúc vị Thầy đứng ra rửa chân cho các môn đệ (Jn 13, 4-15).
Bữa Tiệc trên thiên quốc, phận vụ phục vụ sẽ được Thiên Chúa bảo đảm bằng chính bản thân của Người và phục vụ kéo dài cho đến muôn đời, như Chúa Giêsu đã hứa trong Bữa Tiệc Ly:
- “Thầy sống giữa anh em như một người phục vụ” (Lc 22, 27).

admin
04-08-2010, 06:13 AM
4 - Dụ ngôn thứ hai.
Dụ ngôn thứ hai nói lên một khía cạnh khác cho biến cố Chúa đến. Đó là tình cách bất thình lình, gần giống như một cuộc trộm cắp.
Hình ảnh vừa kể cũng được Thánh Phaolồ dùng để nói lên “ngày của Chúa”:
- “Vì chính anh em biết rõ: ngày của Chúa sẽ đến như kẻ trộm ban đêm” (1 Th 5, 2).
Chúa Giêsu kể ra bối cảnh của một tên trộm lẻn vào nhà ban đêm. Nhân vật chính của biến cố là chính ông chủ nhà, không biết giờ nào kẻ trộm đến:
- “Nếu chủ nhà biết giờ nào kẻ trộm đến, hẳn ông không để nó khoét vách nhà mình đâu. Anh em cũng vậy, hãy sẵn sàng, vì chính giờ phút anh em không ngờ,thì Con Người sẽ đến” (Lc 12, 39-40)
Nói lên dụ ngôn, Chúa Giêsu có ý cho biết ân huệ trổi vượt hơn cả các ân huệ khác đó là cuộc Tử Nạn và Phục Sinh của “Con Người” là ân huệ bất ngờ cho cả nhà Israel, cũng như biến cố Người đến lần thứ hai cho cả cộng đồng Kitô hữu, làm thể hiện lên mầu nhiệm Tử Nạn và Phục Sinh của Người.
Không cho biết ngày giờ biến cố sẽ xảy đến, cũng có cùng ý nghĩa nói lên ở mỗi thời điểm cần có thái độ tỉnh thức, sẵn sàng.

5 - Dụ ngôn thứ ba.
Dụ ngôn thứ ba được Chúa Giêsu kể ra để phán dạy, nhân câu hỏi của Phêrô rằng các lời khuyên dạy hãy thức tình sẵn sàng:
- “Lạy Chúa, Chúa nói dụ ngôn nầy cho chúng con hay cho tất cả mọi người ?” (Lc 12, 41).
Dĩ nhiên trong câu hỏi của Phêrô, “chúng con” ở đây được hiểu như là “đoàn chiên nhỏ”, nhóm thiểu số bé nhỏ các môn đệ, và “tất cả mọi người” được hiểu là cả đoàn thể dân chúng.
Hiểu được ý nghĩa đó của câu , chúng ta hiểu được đây là một bước tiến trên con đường huấn dạy các môn đệ, bởi lẽ qua câu hỏi của Phêrô, các vị ý thức được những trách nhiệm mới thoát xuất từ những mạc khải của Chúa Giêsu.
Trong khi ở dụ ngôn thứ nhứt đề cập đến “những đầy tớ” :
- “Khi chủ về mà thấy những đầy tớ ấy đang tình thức, thì thật là phúc cho họ” (Lc 12, 37),
thì ở đây trong dụ ngôn thứ ba, được đề cập đên “người được đặt lên làm người đứng đầu (oikonómos) coi sóc tất cả tài sản của mình”:
- “Thầy bảo thật anh em, ông sẽ đặt anh ta lên làm người đứng đầu (oikonómos) coi sóc tất cả tài sản của mình” (Lc 12, 44).
Danh từ người đứng đầu coi sóc (oikonómos) cho thấy là người có địa vị và nhiệm vụ đặc biệt, chăm lo cho các phần tử trong gia đình, do chức vụ cao cả và tế nhị mà anh ta được ông chủ dành cho.
Điều vừa kể cho thấy rõ đây là địa vị và phân vụ của những ai được Chúa giao cho trách nhiệm trong Giáo Hội, ngôi nhà của cộng đồng các môn đệ:
- “Vậy thì ai là người quản gia trung tín, khôn ngoan, mà ông chủ sẽ đặt lên coi sóc kẻ ăn người ở, để cấp phát phần thóc gạo đúng giớ đúng lúc?” (Lc 12, 42).
Bởi đó chúng ta biết rằng trong các cộng đồng Kitô giáo tiên khởi, “người đứng đầu quản trị, oikonómos” đã có giá trị chính xác là người có phận vụ thừa tác viên, là người quản trị các mầu nhiệm của Thiên Chúa:
- “Vậy, chớ gì thiên hạ coi chúng tôi như những đầy tớ của Chúa Kitô, những người quản lý các mầu nhiệm của Thiên Chúa" (1 Cor 4, 1).
- " Thật vậy, giám quản, với tư cách là quản lý của Thiên Chúa, phải là người không chê trách được, không ngạo mạn, không nóng tính, khôg nghiện rượu, không hiếu chiến, không tìm kiếm lợi lộc thấp hèn” (Tt 1, 7).
- " Ai có nói, thì nói lời Thiên Chúa; ai phục vụ, thì phục vụ bằng sức mạnh Thiên Chúa ban. Như vậy, trong mọi việc, chúng ta tôn vinh Thiên Chúa nhờ Chúa Giêsu Kitô. Kính dâng Người vinh quang và uy quyền đến muôn thuở muôn đời” (1 Pt 4, 11).

Đáp ứng lại lòng tin tưởng không biên giới được ông chủ hay Chúa " kýrios” ban cho là trách nhiệm không biên giới của người quản gia thừa tác viên, mà do cách hành xử “trung tín và khôn ngoan”, được trở thành người đưọc chúc phúc:
- “Khi chủ về mà thấy đầy tớ đang làm như vậy, thì thật là phúc cho anh ta” (Lc 12, 43),
người được giao phó cho trách nhiệm phục vụ cho “kẻ ăn người ở trong nhà” ông chủ, cho đời sống mọi thành phần trong cộng đồng Giáo Hội.

Tuy vậy, không có một người quản trị (oikonómos) nào có thể được miễn nhiễm, chuẩn thoát cho khỏi được mối nguy hiểm bất trung, nghĩa là mối nguy hiểm tự coi mình là chủ nhân của nền phục vụ mà mình phải cung cấp cho cả nhà.
Và đó là những gì được phần hai của dụ ngôn đề cập đến, chuyển hoá từ tình trạng quản trị tự nhiên phải có đến thảm trạng thất sủng đối với chủ nhân:
- “Nhưng nếu người ấy nghĩ bụng: Chủ ta còn lâu mới về, và bắt đầu đánh đập tôi trái tớ gái và chè chén say sưa, chủ của tên đầy tớ ấy đến vào ngày hắn không ngờ, vào giờ hắn không biết, và ông sẽ loại hắn ra, bắt phải chung số phận với những tên thất tín” (Lc 12, 45).
Đó là trường hợp vì ông chủ trở về trể, người đầy tớ làm mất đi ý nghĩa của thời gian chờ đợi và từ đó không còn tự chủ và cũng không kiểm soát được tình trạng của mình.
Như vậy sự chậm trể trở về cùa ông chủ, thay vì làm cho anh quản gia tăng thêm lòng chờ đợi và lo lắng chu toàn cho mọi người trong nhà, anh ta lại có thái độ sai trái, hống hách ỷ lại đối với các đầy tớ khác, mà ông chủ đã giao phó cho anh ta.
Hiểu như vậy một lần nữa tư tưởng thời cánh chung chậm đến, là tư tưởng làm giao động trong cộng đồng Kitô hữu thời Thánh Luca. Thời cánh chung chậm đến, viễn ảnh thái độ lạnh nhạt và dững dưng cũng có thể xảy đến cả đối với những vị thừa tác viên, quản trị và hướng dẫn Giáo Hội.
Tư tưởng vừa kể được nhấn mạnh trong phần phụ lục của các bài dụ ngôn, liên quan đến các vị lãnh đạo của các cộng đồng Kitô hữu, tức là những người hiểu biết thánh ý Chúa hơn ai hết:
- “Đầy tớ nào đã biết ý chủ, mà không chuẩn bị sẵn sáng, hoặc không làm theo ý chủ, thì sẽ bị đòn nhiều. Còn kẻ nào không biết ý chủ mà làm những chuyện đáng phạt, thì sẽ bị đòn ít. Hễ ai đã được cho nhiều, thì sẽ bị đòi nhiều; và ai được giao phó nhiều, thì sẽ bị đòi nhiều hơn” (Lc 12, 47-48).
Đối với Thánh Luca cuộc sống Kitô hữu giáo dân và cuộc sống giáo phẩm, chúng ta không thể quan niệm được, nếu không lưu ý đến trách nhiệm mà chúng ta tất cả phải trả lẽ trước mặt Chúa.
Bài Phúc Âm hôm nay nói lên tính cách trách nhiệm đòi buộc khắc khe đó bằng các từ ngữ “được cho nhiều”, “được giao phó nhiều”, “sẽ bị đòi nhiều” đối với những ai có trách nhiệm lớn hơn.
Lòng tốt lành yêu thương của Thiên Chúa đặt kỳ vọng rất nhiều vào người được yêu thương, được tin cậy và được ủy thác cho trách nhiệm.
Bởi lẽ lòng yêu thương đã tạo nên một hình ảnh rất cao cả về người được thương yêu và kỳ vọng, bởi đó Người ao ước người được tin tưởng, thương yêu không được làm cho anh em và Người là Cha phải thất vọng.
Dĩ nhiên Chúa biết lằn mức giới hạn của mỗi người chúng ta, nhưng không phải vì đó mà chúng ta có được cuộc sống buôn thả làm cho Người và anh em phải thất vọng.