admin
29-10-2006, 06:26 AM
Tính luân lý của việc tạo sinh
Lm. Nguyễn Văn Tâm, DCCT
DẪN NHẬP
Từ muôn thuở, vấn đề tạo sinh hay sinh sản là một hành vi vừa thiêng liêng, vừa riêng tư và rất tế nhị của đời sống vợ chồng. Vậy mà, ngày nay, với sự phát triển tân kỳ của khoa học kỹ thuật, cách riêng đối với ngành sinh – y học, người ta đã khám phá ra và phổ biến nhiều phương pháp tạo sinh kỳ lạ.
Người ta có thể nghĩ ra nhiều hình thức thiết kế khác nhau, hoặc ngay cả họ còn có thể tạo ra những phương pháp: thụ tinh nhân tạo và các cuộc cấy ghép trứng; thụ tinh trong ống nghiệm và nuôi dưỡng các phôi thai trong phòng thí nghiệm; rồi tạo sinh dòng vô tính (Cloning) bằng những cuộc hóan chuyển các hạt nhân trong trứng và làm tăng trưởng những trứng đó mà không cần thụ tinh...
Một thời đại vốn bị chế độ khoa học kỹ thuật ngự trị như thế đã tạo ra một lối diễn tả đó là “sao chép con người”. Lối suy nghĩ như thế có thể dẫn nhân loại đến chỗ tự cho phép mình can thiệp nhân tạo vào quá trình truyền sinh, và nếu cứ theo cách này thì cuộc sống con người và những mối quan hệ giữa con người với nhau đều bị mất phẩm giá.
Thật vậy, khi một đứa con được sinh ra bằng các phương pháp tạo sinh nhân tạo, thì liệu ý nghĩa “kết hợp và tạo sinh” của đời sống hôn nhân có còn nguyên vẹn nữa không? Các hành vi đặc thù của việc vợ chồng có còn giá trị và cần thiết nữa không ? Phẩm giá hôn nhân gia đình lúc bấy giờ phải hiểu thế nào?
Phẩm giá của đứa con sinh ra, không hoàn toàn do bởi tình yêu hôn nhân của cha mẹ nó, nhưng do bởi kết quả của kỹ thuật, cũng như do bởi những người vô danh hiến tinh trùng hoặc hiến trứng, hoặc cho tế bào, thì phải được đánh giá ra làm sao?
Nhất là đối với phương pháp sinh sản vô tính, khi một đứa trẻ sinh ra do bởi một “bản sao” của người nào đó, có thể là một người đã chết, thì nó sẽ không có cha mẹ, không có gia đình,... và lúc bấy giờ, ai sẽ là người chịu trách nhiệm chăm sóc, yêu thương và giáo dục nó?
Hơn nữa, một vấn đề sâu xa được đặt ra là linh hồn của đứa trẻ sẽ ra sao? Có phải là một phần linh hồn của người cho bản sao? v.v... Có thể nói là có hàng loạt vấn đề được đặt ra cho con người khi áp dụng các phương pháp tạo sinh nhân tạo vào tiến trình truyền sinh của con người. Do đó, can thiệp nhân tạo như thế không chỉ chống lại sự sống con người mà thôi, nhưng còn ngay cả tinh thần theo chế độ kỹ trị cũng coi thường giá trị căn bản của con người.
Từ những khả năng kỹ thuật tạo sinh mới đó, con người như đang tự cho phép mình “nắm vận mệnh của chính mình”, nhưng cũng có thể bị cám dỗ dẫn đến những lạm dụng vượt quá giới hạn của những nguyên tắc hợp lý, và rốt cuộc cũng có thể đi đến những hành động phản lại con người, cũng như nghịch lại luân lý – đạo đức.
Mặt khác, xét về phương diện tôn giáo, cũng có thể đặt vấn đề là phải chăng con người, cách riêng là giới khoa học gia, đã và đang nghi vấn và tệ hơn nữa, là loại trừ quan niệm sự sống con người có nguồn gốc từ Thiên Chúa ? Nói cách khác, qua các hình thức tạo sinh nhân tạo mới mẻ, phải chăng người ta đang ngấm ngầm muốn tuyên bố chính thức con người tạo ra sự sống con người, chứ không do một Đấng nào khác ?
Đứng trước các thực trạng này, là Ki-tô hữu đích thực, chúng ta chỉ có thể đứng vững trong niềm tin của mình khi chúng ta bám chặt vào những chân lý chắc chắn được Kinh Thánh mặc khải, được Truyền Thống Giáo Hội tuân giữ cách sống động qua dòng lịch sử ngàn đời nay, và được Giáo Huấn của Giáo Hội đã – đang và sẽ còn giảng dạy với một niềm xác tín mạnh mẽ không hề lay chuyển.
Chân lý nền tảng trong số đó được Kinh Thánh mặc khải cho chúng ta thấy chính Thiên Chúa đã sáng tạo con người có nam, có nữ, theo hình ảnh của Ngài; kết hợp họ khăng khít với nhau thành một xương một thịt và truyền cho họ hãy sinh sôi nảy nở cho đầy mặt đất (x. St 1,27–28; 2,22–24 (http://www.mucvu-borsum.de/borsum/kinhthanh/kinhthanh_print.php?SuchText=St%201:27-28, 2:22-24&FontSize=Txt10)).
Như thế, ngay từ đầu, Kinh Thánh đã cho ta thấy Thiên Chúa đã muốn thiết lập một gia đình để nơi đó, người nam và người nữ sống kết hợp nên một với nhau trong tình yêu và truyền sinh sự sống mới. Đây là một cuộc hôn nhân tự nhiên mà về sau, vào thời Tân Ước, chính Đức Giê-su đã nâng nó lên hàng Bí Tích, gọi là Bí Tích Hôn nhân.
Từ đây, Giáo Hội luôn khẳng định và bảo vệ Giáo Huấn bất biến của mình, theo đó, chỉ trong hôn nhân và do hôn nhân, mới bảo đảm cho việc truyền sinh một sự sống mới, và sự sống mới này phải là hồng ân của Thiên Chúa ban, đồng thời cũng phải là hoa trái của tình yêu hôn nhân và lòng trung thành của vợ chồng.
Vậy, tất cả những điều được trình bày trong bài này, liên quan đến vấn đề tạo sinh và tính luân lý của nó, thực chất, về cơ bản, đã được Kinh Thánh mặc khải, được Truyền Thống Giáo Hội luôn duy trì vững chắc và được Giáo Huấn của Giáo Hội luôn luôn giảng dạy qua nhiều văn kiện của Toà Thánh cũng như của các Đức Giáo Hoàng.
Tuy nhiên, trong tinh thần đáp lại lời mời gọi liên lỉ và cấp bách của Giáo Hội từ mấy thập kỷ nay là “các tín hữu và những ai thành tâm thiện chí, hãy đứng về phía Giáo Hội để bênh vực sự sống con người”, chúng tôi cũng muốn góp phần vào việc bênh vực sự sống con người, nhất là ở giai đoạn đầu tiên của việc tạo sinh con người; chống lại sự lạm dụng quyền năng của chính con người thời đại đang đe doạ tận gốc chính niềm tin của con người vào quyền năng sáng tạo duy nhất của Thiên Chúa và đang làm xáo trộn chính đời sống hôn nhân gia đình.
Mặt khác, lãnh vực luân lý đối với vấn đề sự sống con người nói chung và đối với vấn đề tạo sinh nói riêng, thì vô cùng phức tạp và còn có nhiều vấn đề đang nằm trong vòng tranh luận.
Do đó, chúng tôi không dám tham vọng đưa ra những lập trường mới mẻ nào. Trái lại, chúng tôi chỉ muốn tìm hiểu thật sâu xa những gì liên quan đến vấn đề tạo sinh, qua những công trình nghiên cứu của khoa học, qua những quan điểm suy tư của các thần học gia cũng như của các học giả, đồng thời tổng hợp lại những gì đã được Kinh Thánh, Truyền Thống và Giáo Huấn của Giáo Hội chỉ dạy về vấn đề đó, nhằm để giúp bản thân có thể hành xử một cách đúng đắn hơn những nguyên tắc luân lý về vấn đề tạo sinh trong khi thi hành Mục Vụ về Giáo Lý cũng như về vấn đề hoà giải liên quan đến Hôn Nhân Gia Đình.
Lm. Nguyễn Văn Tâm, DCCT
DẪN NHẬP
Từ muôn thuở, vấn đề tạo sinh hay sinh sản là một hành vi vừa thiêng liêng, vừa riêng tư và rất tế nhị của đời sống vợ chồng. Vậy mà, ngày nay, với sự phát triển tân kỳ của khoa học kỹ thuật, cách riêng đối với ngành sinh – y học, người ta đã khám phá ra và phổ biến nhiều phương pháp tạo sinh kỳ lạ.
Người ta có thể nghĩ ra nhiều hình thức thiết kế khác nhau, hoặc ngay cả họ còn có thể tạo ra những phương pháp: thụ tinh nhân tạo và các cuộc cấy ghép trứng; thụ tinh trong ống nghiệm và nuôi dưỡng các phôi thai trong phòng thí nghiệm; rồi tạo sinh dòng vô tính (Cloning) bằng những cuộc hóan chuyển các hạt nhân trong trứng và làm tăng trưởng những trứng đó mà không cần thụ tinh...
Một thời đại vốn bị chế độ khoa học kỹ thuật ngự trị như thế đã tạo ra một lối diễn tả đó là “sao chép con người”. Lối suy nghĩ như thế có thể dẫn nhân loại đến chỗ tự cho phép mình can thiệp nhân tạo vào quá trình truyền sinh, và nếu cứ theo cách này thì cuộc sống con người và những mối quan hệ giữa con người với nhau đều bị mất phẩm giá.
Thật vậy, khi một đứa con được sinh ra bằng các phương pháp tạo sinh nhân tạo, thì liệu ý nghĩa “kết hợp và tạo sinh” của đời sống hôn nhân có còn nguyên vẹn nữa không? Các hành vi đặc thù của việc vợ chồng có còn giá trị và cần thiết nữa không ? Phẩm giá hôn nhân gia đình lúc bấy giờ phải hiểu thế nào?
Phẩm giá của đứa con sinh ra, không hoàn toàn do bởi tình yêu hôn nhân của cha mẹ nó, nhưng do bởi kết quả của kỹ thuật, cũng như do bởi những người vô danh hiến tinh trùng hoặc hiến trứng, hoặc cho tế bào, thì phải được đánh giá ra làm sao?
Nhất là đối với phương pháp sinh sản vô tính, khi một đứa trẻ sinh ra do bởi một “bản sao” của người nào đó, có thể là một người đã chết, thì nó sẽ không có cha mẹ, không có gia đình,... và lúc bấy giờ, ai sẽ là người chịu trách nhiệm chăm sóc, yêu thương và giáo dục nó?
Hơn nữa, một vấn đề sâu xa được đặt ra là linh hồn của đứa trẻ sẽ ra sao? Có phải là một phần linh hồn của người cho bản sao? v.v... Có thể nói là có hàng loạt vấn đề được đặt ra cho con người khi áp dụng các phương pháp tạo sinh nhân tạo vào tiến trình truyền sinh của con người. Do đó, can thiệp nhân tạo như thế không chỉ chống lại sự sống con người mà thôi, nhưng còn ngay cả tinh thần theo chế độ kỹ trị cũng coi thường giá trị căn bản của con người.
Từ những khả năng kỹ thuật tạo sinh mới đó, con người như đang tự cho phép mình “nắm vận mệnh của chính mình”, nhưng cũng có thể bị cám dỗ dẫn đến những lạm dụng vượt quá giới hạn của những nguyên tắc hợp lý, và rốt cuộc cũng có thể đi đến những hành động phản lại con người, cũng như nghịch lại luân lý – đạo đức.
Mặt khác, xét về phương diện tôn giáo, cũng có thể đặt vấn đề là phải chăng con người, cách riêng là giới khoa học gia, đã và đang nghi vấn và tệ hơn nữa, là loại trừ quan niệm sự sống con người có nguồn gốc từ Thiên Chúa ? Nói cách khác, qua các hình thức tạo sinh nhân tạo mới mẻ, phải chăng người ta đang ngấm ngầm muốn tuyên bố chính thức con người tạo ra sự sống con người, chứ không do một Đấng nào khác ?
Đứng trước các thực trạng này, là Ki-tô hữu đích thực, chúng ta chỉ có thể đứng vững trong niềm tin của mình khi chúng ta bám chặt vào những chân lý chắc chắn được Kinh Thánh mặc khải, được Truyền Thống Giáo Hội tuân giữ cách sống động qua dòng lịch sử ngàn đời nay, và được Giáo Huấn của Giáo Hội đã – đang và sẽ còn giảng dạy với một niềm xác tín mạnh mẽ không hề lay chuyển.
Chân lý nền tảng trong số đó được Kinh Thánh mặc khải cho chúng ta thấy chính Thiên Chúa đã sáng tạo con người có nam, có nữ, theo hình ảnh của Ngài; kết hợp họ khăng khít với nhau thành một xương một thịt và truyền cho họ hãy sinh sôi nảy nở cho đầy mặt đất (x. St 1,27–28; 2,22–24 (http://www.mucvu-borsum.de/borsum/kinhthanh/kinhthanh_print.php?SuchText=St%201:27-28, 2:22-24&FontSize=Txt10)).
Như thế, ngay từ đầu, Kinh Thánh đã cho ta thấy Thiên Chúa đã muốn thiết lập một gia đình để nơi đó, người nam và người nữ sống kết hợp nên một với nhau trong tình yêu và truyền sinh sự sống mới. Đây là một cuộc hôn nhân tự nhiên mà về sau, vào thời Tân Ước, chính Đức Giê-su đã nâng nó lên hàng Bí Tích, gọi là Bí Tích Hôn nhân.
Từ đây, Giáo Hội luôn khẳng định và bảo vệ Giáo Huấn bất biến của mình, theo đó, chỉ trong hôn nhân và do hôn nhân, mới bảo đảm cho việc truyền sinh một sự sống mới, và sự sống mới này phải là hồng ân của Thiên Chúa ban, đồng thời cũng phải là hoa trái của tình yêu hôn nhân và lòng trung thành của vợ chồng.
Vậy, tất cả những điều được trình bày trong bài này, liên quan đến vấn đề tạo sinh và tính luân lý của nó, thực chất, về cơ bản, đã được Kinh Thánh mặc khải, được Truyền Thống Giáo Hội luôn duy trì vững chắc và được Giáo Huấn của Giáo Hội luôn luôn giảng dạy qua nhiều văn kiện của Toà Thánh cũng như của các Đức Giáo Hoàng.
Tuy nhiên, trong tinh thần đáp lại lời mời gọi liên lỉ và cấp bách của Giáo Hội từ mấy thập kỷ nay là “các tín hữu và những ai thành tâm thiện chí, hãy đứng về phía Giáo Hội để bênh vực sự sống con người”, chúng tôi cũng muốn góp phần vào việc bênh vực sự sống con người, nhất là ở giai đoạn đầu tiên của việc tạo sinh con người; chống lại sự lạm dụng quyền năng của chính con người thời đại đang đe doạ tận gốc chính niềm tin của con người vào quyền năng sáng tạo duy nhất của Thiên Chúa và đang làm xáo trộn chính đời sống hôn nhân gia đình.
Mặt khác, lãnh vực luân lý đối với vấn đề sự sống con người nói chung và đối với vấn đề tạo sinh nói riêng, thì vô cùng phức tạp và còn có nhiều vấn đề đang nằm trong vòng tranh luận.
Do đó, chúng tôi không dám tham vọng đưa ra những lập trường mới mẻ nào. Trái lại, chúng tôi chỉ muốn tìm hiểu thật sâu xa những gì liên quan đến vấn đề tạo sinh, qua những công trình nghiên cứu của khoa học, qua những quan điểm suy tư của các thần học gia cũng như của các học giả, đồng thời tổng hợp lại những gì đã được Kinh Thánh, Truyền Thống và Giáo Huấn của Giáo Hội chỉ dạy về vấn đề đó, nhằm để giúp bản thân có thể hành xử một cách đúng đắn hơn những nguyên tắc luân lý về vấn đề tạo sinh trong khi thi hành Mục Vụ về Giáo Lý cũng như về vấn đề hoà giải liên quan đến Hôn Nhân Gia Đình.