admin
18-07-2007, 03:26 PM
Ý niệm về lương tâm trong thế giới tương đối hóa ngày nay
Phỏng vấn Linh Mục Vincent Twomey, nguyên giáo sư thần học luân lý đại học công giáo Thánh Patrick tại Maynooth bên Ailen, về ý niệm lương tâm trong thế giới ngày nay
Trong các tháng qua Linh Mục Vincent Twomey, nguyên giáo sư thần học luân lý đại học thánh Patrick tại Maynooth bên Ailen, đã cho phát hành cuốn sách tựa đề ”Đức Thánh Cha Biển Đức XVI: Lương tâm của thời đại chúng ta”. Cha Twomey đã từng viết luận án tiến sĩ với Linh Mục Giáo sư Joseph Ratzinger hồi thập niên 1970.
Sau đây chúng tôi xin gửi đến qúy vị và các bạn bài phỏng vấn cha về đề tài này. Trong quan niệm ngày nay, lương tâm bị giản lược và trở thành một cái máy biện minh, theo đó con người không bao giờ có thể sai lầm, bởi vì bất cứ cái gì nó cho là đúng, thì cũng được coi như là điều tự đúng đắn trong nội tại.
Hỏi: Thưa cha Twomey, cha đã viết luận án tiến sĩ dưới dự hướng đẫn của Linh Mục giáo sư Joseh Ratzinger xưa kia. Kinh nghiệm đó đã giúp cha viết cuốn sách nói trên như thế nào?
Đáp: Tôi đã tham dự cuộc nói chuyện liên quan tới luận án tiến sĩ với cha giáo sư Ratzinger hồi năm 1971, và tôi đã theo học chương trình tiến sĩ dưới sự hướng dẫn của người và trình luận án năm 1979.
Ngay từ khi cha Ratzinger được Tòa Thánh chỉ định làm Tổng Giám Mục Muenchen hồi năm 1977, hàng năm người đều tổ chức cuộc gặp gỡ các sinh viên đang dọn luận án tiến sĩ hay đã trình luận án tiến sĩ, để nói chuyện trong các dịp cuối tuần. Đây là thói quen người vẫn duy trì, sau khi được bầu làm Giáo Hoàng.
Với kinh nghiêm này, tôi tin mình có thể khoe với mọi người là tôi biết Đức Thánh Cha một cách riêng tư, trong một nghĩa nào đó.
Hỏi: Theo cha, đâu là các đặc thái các tác phẩm của giáo sư Joseph Ratzinger, bây giờ là Đức đương kim Giáo Hoàng?
Đáp: Các đặc thái chính nổi bật nơi các bút tích của người là sự độc đáo, rõ ràng khúc chiết, và một giọng văn khó mà có thể duy trì trong khi dịch.
Giáo sư Ratzinger là một học giả và là một nhà trí thức: một nhà tư tưởng kỳ tài. Người có tài biến đổi thành vàng, mọi sự người đụng tới. Duyệt xét bất cứ đề tài gì: về tín lý, hay một bức khảm đá mầu của một nhà thờ cổ ở Roma, hay vấn đề luân lý sinh học... người cũng luôn luôn có cái gì mới mẻ và hứng khởi để nói. Và đặc biệt người viết ra một cách rõ ràng không thể tưởng tượng được. Đề cập đến kiểu hành văn của giáo sư Ratzinger, Đức Hồng Y Joachim Meisner, Tổng Giám Mục Koeln, định nghĩa giáo sư Ratzinger như là một ”Mozart của thần học”: người thành công trong việc sáng tác các tuyệt tác, mà không phải vất vả khó khăn qúa đáng.
Liên quan tới nội dung thì chính người nói ”Thiên Chúa là đề tài chính các tác phẩm của tôi”. Không có đề tài thần học nào, dù là tín lý, luân lý, luân lý sinh học, phụng vụ, chú giải, âm nhạc nghệ thuật nào mà người không nghiên cứu sâu rộng. Và khi nghiên cứu bất cứ điều gì, người cũng làm từ quan điểm của Thiên Chúa, như thể là khám phá ra ánh sáng mà sự mạc khải - Kinh Thánh và Truyền Thống - có thể ban cho mọi vấn đề đặc biệt.
Ngoài ra, suy tư thần học của người đâm rễ sâu trong kinh nghiệm ngày nay: các vấn nạn hiện sinh do các nhà tư tưởng tân thời và hậu tân thời cũng như các biến cố thời đại đặt ra. Nhưng các bổn phận mục vụ và hành chánh, trong cương vị là Tổng Giám Mục và Tổng trưởng Bộ Giáo Lý Đức Tin, đã không cho phép người có nhiều thời giờ để viết các tác phẩm sâu rộng hơn. Đa số các bút tích của người là các mảnh vụn nhưng rất hay đẹp, vì có nội dung và chiều sâu chân lý đánh động tâm trí người đọc, và biến đối con tim họ.
Hỏi: Thưa cha, cha miêu tả Đức Thánh Cha Biển Đức XVI như là người không sợ sai lầm và có can đảm biết mình là người không toàn thiện. Cha có thể giải thích thêm một chút về điểm này không?
Đáp: Có can đảm biết mình là người không toàn thiện thì vượt xa hơn là việc không sợ sai lầm chứ. Nền tảng của thái độ này đối với cuộc sống và nền thần học là xác tín chỉ có Thiên Chúa là toàn thiện thôi, và công trình của con người thì luôn luôn bất toàn.
Khuynh hướng ”duy toàn thiện” trong bất cứ lãnh vực nào cũng là kẻ thù của con người, đặc biệt là trong lãnh vực chính trị. Đa số các ý thức hệ chính trị muốn tạo ra một thế giới toàn thiện, một xã hội toàn thiện, thường kết thúc với việc đem hỏa ngục đến trên trái đất này. Đây là một trong các đề tài về chính trị trong các bút tích của Đức Thánh Cha Biển Đức XVI, nhưng quy chiếu về nỗ lực của con người trong lãnh vực thần học. Nhưng đề tài này cũng sẽ là một công trình dang dở, luôn cần được cải tiến, sửa chữa và đào sâu. Chúng ta không thể biết hết mọi sự, lại càng không thể biết hết mọi sự về Thiên Chúa, và chương trình của Chúa đối với con người.
Tôi đã nói tới tính cách vụn vặt trong các bút tích của Đức Thánh Cha. Đa số là các tác phẩm chưa hoàn tất như cuốn ”Dẫn nhập vào Kitô giáo” và cuốn ”Đức Giêsu thành Nagiaret”, nhưng người vẫn có can đảm cho phát hành trong hình thức chưa xong đó. Thái độ này trao ban cho Đức Ratzinger sự thanh thản nội tâm và tính cách không dính bén, mà mọi người đều biết. Nhưng có lẽ đó cũng là bí quyết cung cách dễ thương và sáng ngời của Người.
Phỏng vấn Linh Mục Vincent Twomey, nguyên giáo sư thần học luân lý đại học công giáo Thánh Patrick tại Maynooth bên Ailen, về ý niệm lương tâm trong thế giới ngày nay
Trong các tháng qua Linh Mục Vincent Twomey, nguyên giáo sư thần học luân lý đại học thánh Patrick tại Maynooth bên Ailen, đã cho phát hành cuốn sách tựa đề ”Đức Thánh Cha Biển Đức XVI: Lương tâm của thời đại chúng ta”. Cha Twomey đã từng viết luận án tiến sĩ với Linh Mục Giáo sư Joseph Ratzinger hồi thập niên 1970.
Sau đây chúng tôi xin gửi đến qúy vị và các bạn bài phỏng vấn cha về đề tài này. Trong quan niệm ngày nay, lương tâm bị giản lược và trở thành một cái máy biện minh, theo đó con người không bao giờ có thể sai lầm, bởi vì bất cứ cái gì nó cho là đúng, thì cũng được coi như là điều tự đúng đắn trong nội tại.
Hỏi: Thưa cha Twomey, cha đã viết luận án tiến sĩ dưới dự hướng đẫn của Linh Mục giáo sư Joseh Ratzinger xưa kia. Kinh nghiệm đó đã giúp cha viết cuốn sách nói trên như thế nào?
Đáp: Tôi đã tham dự cuộc nói chuyện liên quan tới luận án tiến sĩ với cha giáo sư Ratzinger hồi năm 1971, và tôi đã theo học chương trình tiến sĩ dưới sự hướng dẫn của người và trình luận án năm 1979.
Ngay từ khi cha Ratzinger được Tòa Thánh chỉ định làm Tổng Giám Mục Muenchen hồi năm 1977, hàng năm người đều tổ chức cuộc gặp gỡ các sinh viên đang dọn luận án tiến sĩ hay đã trình luận án tiến sĩ, để nói chuyện trong các dịp cuối tuần. Đây là thói quen người vẫn duy trì, sau khi được bầu làm Giáo Hoàng.
Với kinh nghiêm này, tôi tin mình có thể khoe với mọi người là tôi biết Đức Thánh Cha một cách riêng tư, trong một nghĩa nào đó.
Hỏi: Theo cha, đâu là các đặc thái các tác phẩm của giáo sư Joseph Ratzinger, bây giờ là Đức đương kim Giáo Hoàng?
Đáp: Các đặc thái chính nổi bật nơi các bút tích của người là sự độc đáo, rõ ràng khúc chiết, và một giọng văn khó mà có thể duy trì trong khi dịch.
Giáo sư Ratzinger là một học giả và là một nhà trí thức: một nhà tư tưởng kỳ tài. Người có tài biến đổi thành vàng, mọi sự người đụng tới. Duyệt xét bất cứ đề tài gì: về tín lý, hay một bức khảm đá mầu của một nhà thờ cổ ở Roma, hay vấn đề luân lý sinh học... người cũng luôn luôn có cái gì mới mẻ và hứng khởi để nói. Và đặc biệt người viết ra một cách rõ ràng không thể tưởng tượng được. Đề cập đến kiểu hành văn của giáo sư Ratzinger, Đức Hồng Y Joachim Meisner, Tổng Giám Mục Koeln, định nghĩa giáo sư Ratzinger như là một ”Mozart của thần học”: người thành công trong việc sáng tác các tuyệt tác, mà không phải vất vả khó khăn qúa đáng.
Liên quan tới nội dung thì chính người nói ”Thiên Chúa là đề tài chính các tác phẩm của tôi”. Không có đề tài thần học nào, dù là tín lý, luân lý, luân lý sinh học, phụng vụ, chú giải, âm nhạc nghệ thuật nào mà người không nghiên cứu sâu rộng. Và khi nghiên cứu bất cứ điều gì, người cũng làm từ quan điểm của Thiên Chúa, như thể là khám phá ra ánh sáng mà sự mạc khải - Kinh Thánh và Truyền Thống - có thể ban cho mọi vấn đề đặc biệt.
Ngoài ra, suy tư thần học của người đâm rễ sâu trong kinh nghiệm ngày nay: các vấn nạn hiện sinh do các nhà tư tưởng tân thời và hậu tân thời cũng như các biến cố thời đại đặt ra. Nhưng các bổn phận mục vụ và hành chánh, trong cương vị là Tổng Giám Mục và Tổng trưởng Bộ Giáo Lý Đức Tin, đã không cho phép người có nhiều thời giờ để viết các tác phẩm sâu rộng hơn. Đa số các bút tích của người là các mảnh vụn nhưng rất hay đẹp, vì có nội dung và chiều sâu chân lý đánh động tâm trí người đọc, và biến đối con tim họ.
Hỏi: Thưa cha, cha miêu tả Đức Thánh Cha Biển Đức XVI như là người không sợ sai lầm và có can đảm biết mình là người không toàn thiện. Cha có thể giải thích thêm một chút về điểm này không?
Đáp: Có can đảm biết mình là người không toàn thiện thì vượt xa hơn là việc không sợ sai lầm chứ. Nền tảng của thái độ này đối với cuộc sống và nền thần học là xác tín chỉ có Thiên Chúa là toàn thiện thôi, và công trình của con người thì luôn luôn bất toàn.
Khuynh hướng ”duy toàn thiện” trong bất cứ lãnh vực nào cũng là kẻ thù của con người, đặc biệt là trong lãnh vực chính trị. Đa số các ý thức hệ chính trị muốn tạo ra một thế giới toàn thiện, một xã hội toàn thiện, thường kết thúc với việc đem hỏa ngục đến trên trái đất này. Đây là một trong các đề tài về chính trị trong các bút tích của Đức Thánh Cha Biển Đức XVI, nhưng quy chiếu về nỗ lực của con người trong lãnh vực thần học. Nhưng đề tài này cũng sẽ là một công trình dang dở, luôn cần được cải tiến, sửa chữa và đào sâu. Chúng ta không thể biết hết mọi sự, lại càng không thể biết hết mọi sự về Thiên Chúa, và chương trình của Chúa đối với con người.
Tôi đã nói tới tính cách vụn vặt trong các bút tích của Đức Thánh Cha. Đa số là các tác phẩm chưa hoàn tất như cuốn ”Dẫn nhập vào Kitô giáo” và cuốn ”Đức Giêsu thành Nagiaret”, nhưng người vẫn có can đảm cho phát hành trong hình thức chưa xong đó. Thái độ này trao ban cho Đức Ratzinger sự thanh thản nội tâm và tính cách không dính bén, mà mọi người đều biết. Nhưng có lẽ đó cũng là bí quyết cung cách dễ thương và sáng ngời của Người.