admin
18-09-2007, 09:13 PM
Triết học của Kant về Tôn giáo
Philip Rossi <Philip.rossi@marquette.edu (Philip.rossi@marquette.edu)>
(Kant’s Philosophy of Religion. Stanford Encyclopedia of Philosophy. Phổ biến lần đầu thứ ba ngày 22 tháng giêng, 2004; duyệt lại kỹ lưỡng thứ sáu ngày 01 tháng 7, 2005)
http://plato.standford.edu/entries/kant-religion/ (http://plato.standford.edu/entries/kant-religion/)
Trần Hũu Thuần dịch
Xuyên suốt sự nghiệp của ông, Immanuel Kant đã đề cập đến nhiều vấn đề chính yếu mà các nhóm nghiên cứu triết học hiện đại tập hợp dưới chủ đề “triết học về tôn giáo.” Các vấn đề đó bao gồm lý luận về sự hiện hữu của Thượng đế, bản chất của Thượng đế, sự bất tử của linh hồn, vần đề ma quỷ, và tương quan giữa nguyên tắc luân lý với đức tin và thực hành tôn giáo. Trong các bài viết trong giai đoạn gọi là “tiền phê phán” (pre-critical), ví dụ, trước khi xuất bản Phê phán lý tính thuần túy (Critique of Pure Reason) năm 1781, Kant quan tâm chủ yếu đến tình trạng và chức năng lý thuyết của khái niệm Thượng đế. Do đó ông tìm cách định vị khái niệm Thượng đế trong phạm vi một tập hợp đã sắp xếp có hệ thống những nguyên lý triết học cơ bản giải thích trật tự và cấu trúc của thế giới. Khi phát triễn triết học phê phán của ông, ông đã đề nghị một vai trò mới cho những nguyên lý triết học trong việc tìm hiểu trật tự và cấu trúc của thế giới. Kết quả là công trình phê phán đó đã ảnh hưởng sâu đậm trên cách xử lý của ông về tình trạng và vai trò của khái niệm Thượng đế trong xuyên suốt lý thuyết siêu hình học. Thêm vào đó, triết học phê phán cung cấp một vị trí từ đó Kant có thể đề cập đến những chiều kích quan trọng khác của các khái niệm Thượng đế và tôn giáo một cách minh bạch hơn những gì ông đã làm trong các bài viết trước đó. Nổi bật hơn cả là sự du nhập tôn giáo và luân lý mà con người gán vào khái niệm Thượng đế. Liên quan đến những phát triễn đó trong suy tư của Kant, bài khái luận này do đó sẽ định vị các thảo luận ban đầu của ông trong bối cảnh triết học cơ bản của thời kỳ tiền phê phán; sau đó sẽ đối chiếu cách xử lý các chủ đề đó sau 1781 với các yếu tố chính trong công trình phê phán của ông. Khái luận cũng sẽ nêu bật những vấn đề vẫn còn quan trọng cho việc tìm hiểu có tính triết học về tôn giáo. Đó là chức năng của triết học đối với khái niệm Thượng đế, thảo luận về sự hiện hữu của Thượng đế, tương quan giữa đạo đức và tôn giáo (kể cả ý niệm về “đức tin luân lý” [moral faith] và “tính bản ác” [radical evil[1] (http://66.118.156.21/*dunglac.net/httpdocs/upload/article/f__1190016536.htm#_ftn1)]), và vai trò của tôn giáo trong sinh động của văn hoá và lịch sử loài người. Một mục phụ,“The Influence of Kant’s Philosophy of Religion” (Ảnh hưởng của triết học của Kant về tôn giáo), thảo luận ảnh hưởng của quan điểm tôn giáo của Kant trên việc tìm hiểu triết học và thần học về sau này.
1.Tổng quát và Bối cảnh
2. Thảo luận tiền phê phán của Kant về Thượng đế
2.1 Lý luận về sự hiện hữu của Thượng đế: giai đoạn tiền phê phán
3. Thượng đế và tôn giáo trong triết học phê phán của Kant o3.1 Lý luận về sự hiện hữu của Thượng đế: giai đoạn phê phán
o3.2 “Lý luận luân lý” về Thượng đế
o3.3 Phản đề của lý tính thực hành, điều tốt đẹp cao nhất và đức tin luân lý
o3.4 Sự bất tử của linh hồn
o3.5 Định đề về lý tính thực hành và mệnh lệnh dứt khoát.
o3.6 Tính bản ác
o3.7 Cộng đồng đạo đức
o3.8 Tôn giáo, xã hội và lịch sử
o3.9 Chỉ trích của Kant về tôn giáo có tổ chức
4. Thượng đế trong Opus Postumum
5. Thư muc: (Người dịch tự ý chỉ giữ lại thư mục tác giả trưng dẫn trong bài này, và cắt bỏ phần còn lại vì quá dài. Xin thành thực cáo lỗi.) xem tiếp (http://66.118.156.21/*dunglac.net/httpdocs/upload/article/f__1190016536.htm)
Philip Rossi <Philip.rossi@marquette.edu (Philip.rossi@marquette.edu)>
(Kant’s Philosophy of Religion. Stanford Encyclopedia of Philosophy. Phổ biến lần đầu thứ ba ngày 22 tháng giêng, 2004; duyệt lại kỹ lưỡng thứ sáu ngày 01 tháng 7, 2005)
http://plato.standford.edu/entries/kant-religion/ (http://plato.standford.edu/entries/kant-religion/)
Trần Hũu Thuần dịch
Xuyên suốt sự nghiệp của ông, Immanuel Kant đã đề cập đến nhiều vấn đề chính yếu mà các nhóm nghiên cứu triết học hiện đại tập hợp dưới chủ đề “triết học về tôn giáo.” Các vấn đề đó bao gồm lý luận về sự hiện hữu của Thượng đế, bản chất của Thượng đế, sự bất tử của linh hồn, vần đề ma quỷ, và tương quan giữa nguyên tắc luân lý với đức tin và thực hành tôn giáo. Trong các bài viết trong giai đoạn gọi là “tiền phê phán” (pre-critical), ví dụ, trước khi xuất bản Phê phán lý tính thuần túy (Critique of Pure Reason) năm 1781, Kant quan tâm chủ yếu đến tình trạng và chức năng lý thuyết của khái niệm Thượng đế. Do đó ông tìm cách định vị khái niệm Thượng đế trong phạm vi một tập hợp đã sắp xếp có hệ thống những nguyên lý triết học cơ bản giải thích trật tự và cấu trúc của thế giới. Khi phát triễn triết học phê phán của ông, ông đã đề nghị một vai trò mới cho những nguyên lý triết học trong việc tìm hiểu trật tự và cấu trúc của thế giới. Kết quả là công trình phê phán đó đã ảnh hưởng sâu đậm trên cách xử lý của ông về tình trạng và vai trò của khái niệm Thượng đế trong xuyên suốt lý thuyết siêu hình học. Thêm vào đó, triết học phê phán cung cấp một vị trí từ đó Kant có thể đề cập đến những chiều kích quan trọng khác của các khái niệm Thượng đế và tôn giáo một cách minh bạch hơn những gì ông đã làm trong các bài viết trước đó. Nổi bật hơn cả là sự du nhập tôn giáo và luân lý mà con người gán vào khái niệm Thượng đế. Liên quan đến những phát triễn đó trong suy tư của Kant, bài khái luận này do đó sẽ định vị các thảo luận ban đầu của ông trong bối cảnh triết học cơ bản của thời kỳ tiền phê phán; sau đó sẽ đối chiếu cách xử lý các chủ đề đó sau 1781 với các yếu tố chính trong công trình phê phán của ông. Khái luận cũng sẽ nêu bật những vấn đề vẫn còn quan trọng cho việc tìm hiểu có tính triết học về tôn giáo. Đó là chức năng của triết học đối với khái niệm Thượng đế, thảo luận về sự hiện hữu của Thượng đế, tương quan giữa đạo đức và tôn giáo (kể cả ý niệm về “đức tin luân lý” [moral faith] và “tính bản ác” [radical evil[1] (http://66.118.156.21/*dunglac.net/httpdocs/upload/article/f__1190016536.htm#_ftn1)]), và vai trò của tôn giáo trong sinh động của văn hoá và lịch sử loài người. Một mục phụ,“The Influence of Kant’s Philosophy of Religion” (Ảnh hưởng của triết học của Kant về tôn giáo), thảo luận ảnh hưởng của quan điểm tôn giáo của Kant trên việc tìm hiểu triết học và thần học về sau này.
1.Tổng quát và Bối cảnh
2. Thảo luận tiền phê phán của Kant về Thượng đế
2.1 Lý luận về sự hiện hữu của Thượng đế: giai đoạn tiền phê phán
3. Thượng đế và tôn giáo trong triết học phê phán của Kant o3.1 Lý luận về sự hiện hữu của Thượng đế: giai đoạn phê phán
o3.2 “Lý luận luân lý” về Thượng đế
o3.3 Phản đề của lý tính thực hành, điều tốt đẹp cao nhất và đức tin luân lý
o3.4 Sự bất tử của linh hồn
o3.5 Định đề về lý tính thực hành và mệnh lệnh dứt khoát.
o3.6 Tính bản ác
o3.7 Cộng đồng đạo đức
o3.8 Tôn giáo, xã hội và lịch sử
o3.9 Chỉ trích của Kant về tôn giáo có tổ chức
4. Thượng đế trong Opus Postumum
5. Thư muc: (Người dịch tự ý chỉ giữ lại thư mục tác giả trưng dẫn trong bài này, và cắt bỏ phần còn lại vì quá dài. Xin thành thực cáo lỗi.) xem tiếp (http://66.118.156.21/*dunglac.net/httpdocs/upload/article/f__1190016536.htm)