Nghi Thức Thánh Lễ mới 2006

[admin]

NGHI THỨC THÁNH LỄ MỚI 2006
(Nghi Thức Thánh Lễ Mới 2006 (http://www.simonhoadalat.com/HOCHOI/Phungvu/05NghiThucThanhLeMoi.htm) Bản chính thức)

(Lưu ý: cách trình bày đơn giản này do Gia Nhân thực hiện, với nội dung trích đúng nguyên văn của Sách Nghi Thức Thánh Lễ mới 2006 (http://www.simonhoadalat.com/HOCHOI/Phungvu/05NghiThucThanhLeMoi.htm))

Nghi Thức Ðầu Lễ

Linh mục: Nhân danh Cha, và Con, + và Thánh Thần.
Cộng đoàn: Amen.


(A) Linh mục: Nguyện xin ân sủng Ðức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, tình yêu của Chúa Cha, và ơn thông hiệp của Chúa Thánh Thần ở cùng tất cả anh chị em.
Cộng đoàn: Và ở cùng Cha.


------
hoặc:

(B) Linh mục: Nguyện xin ân sủng và bình an của Thiên Chúa, Cha chúng ta,
và của Chúa Giêsu Kitô ở cùng anh chị em.
Cộng đoàn: Và ở cùng Cha.


------
hoặc:

(C) Linh mục: Chúa ở cùng anh chị em.
Cộng đoàn: Và ở cùng Cha.



Hành động thống hối

Linh mục: Anh chị em, chúng ta hãy nhìn nhận tội lỗi chúng ta,
để xứng đáng cử hành mầu nhiệm thánh.

(A) Đọc chung:
Tôi thú nhận cùng Thiên Chúa toàn năng và cùng anh chị em:
tôi đã phạm tội nhiều trong tư tưởng, lời nói việc làm, và những điều thiếu sót:
(đấm ngực) Lỗi tại tôi, lỗi tại tôi, lỗi tại tôi mọi đàng.
Vì vậy tôi xin Ðức Bà Maria trọn đời đồng trinh, các Thiên thần, các Thánh, và anh chị em,
khẩn cầu cho tôi trước toà Thiên Chúa, Chúa chúng ta.
Linh mục: Xin Thiên Chúa toàn năng thương xót, tha tội,
và dẫn đưa chúng ta về cõi trường sinh.
Cộng đoàn: Amen.

------
hoặc:

(B) Linh mục: Lạy Chúa, xin thương xót chúng con.
Cộng đoàn: Vì chúng con đã xúc phạm đến Chúa.
Linh mục: Lạy Chúa, xin tỏ lòng từ bi Chúa cho chúng con.
Cộng đoàn: Và ban ơn cứu độ cho chúng con.
Linh mục: Xin Thiên Chúa toàn năng thương xót, tha tội,
và dẫn đưa chúng ta về cõi trường sinh.
Cộng đoàn: Amen.

------
hoặc:

(C) Linh mục: Lạy Chúa, Chúa đã được sai đến để cứu chữa những tâm hồn thống hối: Xin Chúa thương xót chúng con.
Cộng đoàn: Xin Chúa thương xót chúng con.
Linh mục: Lạy Chúa Kitô, Chúa đã đến kêu gọi những người tội lỗi: Xin Chúa Kitô thương xót chúng con.
Cộng đoàn: Xin Chúa Kitô thương xót chúng con.
Linh mục: Lạy Chúa, Chúa ngự bên hữu Ðức Chúa Cha để chuyển cầu cho chúng con: Xin Chúa thương xót chúng con.
Cộng đoàn: Xin Chúa thương xót chúng con.
Linh mục: Xin Thiên Chúa toàn năng thương xót, tha tội,
và dẫn đưa chúng ta về cõi trường sinh.
Cộng đoàn: Amen.

Kinh Xin Chúa Thương Xót (nếu trước đó không đọc trong công thức thống hối)

X. Xin Chúa thương xót chúng con.
Đ: Xin Chúa thương xót chúng con.
X. Xin Chúa Kitô thương xót chúng con.
Đ: Xin Chúa Kitô thương xót chúng con.
X. Xin Chúa thương xót chúng con.
Đ: Xin Chúa thương xót chúng con.


Kinh Vinh Danh

Vinh danh Thiên Chúa trên các tầng trời,
và bình an dưới thế cho người thiện tâm.
Chúng con ca ngợi Chúa, chúng con chúc tụng Chúa,
chúng con thờ lạy Chúa, chúng con tôn vinh Chúa,
chúng con cảm tạ Chúa vì vinh quang cao cả Chúa.
Lạy Chúa là Thiên Chúa, là Vua trên trời,
là Chúa Cha toàn năng.
Lạy Con Một Thiên Chúa, Chúa Giêsu Kitô,
lạy Chúa là Thiên Chúa, là Chiên Thiên Chúa,
là Con Ðức Chúa Cha,
Chúa xoá tội trần gian, xin thương xót chúng con;
Chúa xoá tội trần gian, xin nhậm lời chúng con cầu khấn.
Chúa ngự bên hữu Ðức Chúa Cha, xin thương xót chúng con.
Vì lạy Chúa Giêsu Kitô, chỉ có Chúa là Ðấng Thánh,
chỉ có Chúa là Chúa, chỉ có Chúa là Ðấng Tối Cao,
cùng Ðức Chúa Thánh Thần trong vinh quang Ðức Chúa Cha.
Amen.

Lời nguyện

Linh mục: Chúng ta dâng lời cầu nguyện. ...
Cộng đoàn: Amen.

[admin]

(Chú ý: những chữ đỏ là do Gia Nhân làm để cộng đoàn lưu ý những chỗ thay đổi mới)

Phụng Vụ Lời Chúa

Cuối bài Bài Ðọc I (và Bài Ðọc II)

Người đọc sách: Ðó là Lời Chúa.
Cộng đoàn: Tạ ơn Chúa.

Tin Mừng:

Linh mục (Phó tế): Chúa ở cùng anh chị em.
Cộng đoàn: Và ở cùng Cha (Thầy)
Linh mục: Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh T...
Cộng đoàn: Lạy Chúa, vinh danh Chúa.
...
Linh mục: Ðó là Lời Chúa.
Cộng đoàn: Lạy Chúa Kitô, ngợi khen Chúa.


Kinh Tin Kính

Tôi tin kính một Thiên Chúa, là Cha toàn năng,
Ðấng tạo thành trời đất, muôn vật hữu hình và vô hình.
Tôi tin kính một Chúa Giêsu Kitô, Con Một Thiên Chúa,
sinh bởi Đức Chúa Cha từ trước muôn đời.
Người là Thiên Chúa bởi Thiên Chúa,
Ánh Sáng bởi Ánh Sáng,
Thiên Chúa thật bởi Thiên Chúa thật,
được sinh ra mà không phải được tạo thành,
đồng bản thể với Ðức Chúa Cha:
nhờ Người mà muôn vật được tạo thành.
Vì loài người chúng ta và để cứu độ chúng ta,
Người đã từ trời xuống thế.
(cúi mình) Bởi phép Ðức Chúa Thánh Thần,
Người đã nhập thể trong lòng Trinh Nữ Maria,
và đã làm người.
Người chịu đóng đinh vào thập giá vì chúng ta,
thời quan Phongxiô Philatô;
Người chịu khổ hình và mai táng,
ngày thứ ba Người sống lại như lời Thánh Kinh.
Người lên trời, ngự bên hữu Ðức Chúa Cha,
và Người sẽ lại đến trong vinh quang
để phán xét kẻ sống và kẻ chết,
Nước Người sẽ không bao giờ cùng.
Tôi tin kính Ðức Chúa Thánh Thần
là Thiên Chúa và là Ðấng ban Sự Sống,
Người bởi Ðức Chúa Cha và Ðức Chúa Con mà ra.
Người được phụng thờ
và tôn vinh cùng với Ðức Chúa Cha và Đức Chúa Con:
Người đã dùng các tiên tri mà phán dạy.
Tôi tin Hội Thánh duy nhất, thánh thiện,
công giáo và tông truyền.
Tôi tuyên xưng có một Phép Rửa để tha tội.
Tôi trông đợi kẻ chết sống lại và sự sống đời sau. Amen.


(Lời Nguyện Chung)


Phụng Vụ Thánh Thể

Linh mục: Lạy Chúa, là Chúa Cả trời đất,
chúc tụng Chúa đã rộng ban cho chúng con bánh này
là hoa mầu ruộng đất và công lao của con người,
chúng con dâng lên Chúa
để trở nên bánh trường sinh cho chúng con.

Cộng đoàn: Chúc tụng Thiên Chúa đến muôn đời.

Linh mục: Lạy Chúa, là Chúa Cả trời đất,
chúc tụng Chúa đã rộng ban cho chúng con rượu này
là sản phẩm từ cây nho và công lao của con người,
chúng con dâng lên Chúa
để trở nên của uống thiêng liêng cho chúng con.

Cộng đoàn: Chúc tụng Thiên Chúa đến muôn đời.


Linh mục: Anh chị em hãy cầu nguyện
để hy lễ của tôi cũng là của anh chị em
được Thiên Chúa là Cha toàn năng chấp nhận.


Cộng đoàn: Xin Chúa nhận lễ vật bởi tay Cha,
để ca tụng tôn vinh danh Chúa,
và mưu ích cho chúng ta cùng toàn thể Hội Thánh Người.

Lời nguyện tiến lễ:...
Cộng đoàn: Amen.


Kinh Nguyện Thánh Thể

Linh mục: Chúa ở cùng anh chị em.
Cộng đoàn: Và ở cùng Cha.
Linh mục: Hãy nâng tâm hồn lên.
Cộng đoàn: Chúng con đang hướng về Chúa.
Linh mục: Hãy tạ ơn Chúa là Thiên Chúa chúng ta.
Cộng đoàn: Thật là chính đáng.

Kinh Tiền Tụng (Kinh nguyện Thánh Thể II):

Linh mục: Lạy Cha chí thánh,
nhờ Con yêu quý của Cha là Chúa Giêsu Kitô,
chúng con tạ ơn Cha mọi nơi, mọi lúc,
thật là chính đáng, phải đạo
và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Người là Ngôi Lời của Cha,
nhờ Người, Cha đã tạo dựng muôn loài,
Người được Cha sai đến
làm Ðấng Cứu Độ và Chuộc Tội chúng con.
Người đã nhập thể bởi phép Ðức Chúa Thánh Thần,
và được Ðức Trinh Nữ sinh ra.
Ðể chu toàn thánh ý Cha
và để gây dựng cho Cha một dân tộc thánh thiện,
Người đã dang tay chịu khổ hình
để tiêu diệt sự chết và biểu hiện sự sống lại.
Vì thế, cùng với các Thiên thần và toàn thể các Thánh,
chúng con ca tụng vinh quang Cha
và đồng thanh tung hô rằng:


Chung:

Thánh, Thánh, Thánh,
Chúa là Thiên Chúa các đạo binh.
Trời đất đầy vinh quang Chúa.
Hoan hô Chúa trên các tầng trời.
Chúc tụng Ðấng ngự đến nhân danh Chúa.
Hoan hô Chúa trên các tầng trời.


Linh mục: Lạy Chúa, Chúa thật là Ðấng Thánh,
là nguồn mọi sự thánh thiện.
Vì thế, chúng con nài xin Chúa
dùng ơn Thánh Thần Chúa thánh hóa những của lễ này,
để trở nên cho chúng con
Mình và + Máu Ðức Giêsu Kitô, Chúa chúng con.
Khi tự nguyện nộp mình chịu khổ hình,
Người cầm lấy bánh, tạ ơn,
bẻ ra, và trao cho các môn đệ mà nói:

TẤT CẢ CÁC CON HÃY NHẬN LẤY MÀ ĂN:
VÌ NÀY LÀ MÌNH THẦY,
SẼ BỊ NỘP VÌ CÁC CON.

Cùng một thể thức ấy, sau bữa ăn tối,
Người cầm lấy chén, cũng tạ ơn,
trao cho các môn đệ mà nói:

TẤT CẢ CÁC CON HÃY NHẬN LẤY MÀ UỐNG:
VÌ NÀY LÀ CHÉN MÁU THẦY,
MÁU GIAO ƯỚC MỚI VÀ VĨNH CỬU,
SẼ ĐỔ RA CHO CÁC CON
VÀ NHIỀU NGƯỜI ĐƯỢC THA TỘI.
CÁC CON HÃY LÀM VIỆC NÀY MÀ NHỚ ĐẾN THẦY.

Linh mục: Ðây là mầu nhiệm đức tin.

Cộng đoàn: Lạy Chúa, chúng con loan truyền Chúa chịu chết,
và tuyên xưng Chúa sống lại, cho tới khi Chúa đến.

-----
hoặc:
Cộng đoàn: Lạy Chúa, mỗi lần ăn bánh và uống chén này,
chúng con loan truyền Chúa chịu chết, cho tới khi Chúa đến.

-----
hoặc:
Cộng đoàn: Lạy Chúa Cứu Thế, Chúa đã dùng thánh giá và sự phục sinh của Chúa để giải thoát chúng con,
xin cứu độ chúng con.

[admin]

Linh mục: Vì vậy, lạy Chúa,
Khi kính nhớ Con Chúa chịu chết và sống lại,
chúng con dâng lên Chúa bánh trường sinh
và chén cứu độ để tạ ơn Chúa,
vì Chúa đã thương cho chúng con
được xứng đáng hầu cận trước Tôn Nhan và phụng sự Chúa.
Chúng con tha thiết nài xin Chúa
cho chúng con khi thông phần Mình và Máu Ðức Kitô,
được quy tụ nên một nhờ Chúa Thánh Thần.

Lạy Chúa,
xin nhớ đến Hội Thánh Chúa lan rộng khắp hoàn cầu,
để kiện toàn Hội Thánh trong đức mến,
cùng với Ðức Giáo Hoàng T.,
Ðức Giám Mục T. chúng con và toàn thể hàng giáo sĩ.

(Xin nhớ đến tôi tớ Chúa là T.
mà (hôm nay) Chúa đã gọi ra khỏi đời này về với Chúa.
Xin ban cho kẻ đã chết như Con Chúa,
thì cũng được sống lại như Người.)

Xin Chúa cũng nhớ đến anh chị em chúng con
đang an nghỉ trong niềm hy vọng sống lại,
và mọi người, đặc biệt các bậc tổ tiên, ông bà, cha mẹ
và thân bằng quyến thuộc chúng con
đã ly trần trong tình thương của Chúa.
Xin cho hết thảy được vào hưởng ánh sáng tôn nhan Chúa.

Chúng con nài xin Chúa thương xót tất cả chúng con,
cho chúng con được đồng hưởng sự sống đời đời,
cùng với Ðức Trinh Nữ Maria, Mẹ Thiên Chúa,
các Thánh Tông Ðồ và toàn thể các Thánh
đã sống đẹp lòng Chúa qua mọi thời đại,
và cùng với các ngài, chúng con được ca ngợi và tôn vinh Chúa,
nhờ Ðức Giêsu Kitô, Con Chúa.

Chính nhờ Người, với Người, và trong Người,
mà mọi danh dự và vinh quang đều quy về Chúa là Cha toàn năng,
trong sự hợp nhất của Chúa Thánh Thần đến muôn đời.

Cộng đoàn: Amen.

[admin]

Nghi thức Hiệp Lễ

Linh mục: Vâng lệnh Chúa Cứu Thế và theo thể thức Người dạy,
chúng ta dám nguyện rằng:

Chung: Lạy Cha chúng con ở trên trời:
Chúng con nguyện danh Cha cả sáng,
Nước Cha trị đến,
Ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời.
Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày;
và tha nợ chúng con
như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con;
xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ,
nhưng cứu chúng con cho khỏi sự dữ.


Linh mục: Lạy Chúa, xin cứu chúng con khỏi mọi sự dữ,
xin đoái thương
cho những ngày chúng con đang sống được bình an.
Nhờ Chúa rộng lòng thương cứu giúp,
chúng con sẽ luôn luôn thoát khỏi tội lỗi
và được an toàn khỏi mọi biến loạn,
đang khi chúng con mong đợi niềm hy vọng hồng phúc,
và ngày trở lại của Chúa Giêsu Kitô,
Ðấng Cứu Độ chúng con.

Cộng đoàn: Vì vương quyền, uy lực và vinh quang
là của Chúa đến muôn đời.

Linh mục: Lạy Chúa Giêsu Kitô,
Chúa đã nói với các Tông Ðồ rằng:
"Thầy để lại bình an cho các con,
Thầy ban bình an của Thầy cho các con."
Xin đừng chấp tội chúng con,
nhưng xin nhìn đến đức tin của Hội Thánh Chúa;
xin đoái thương ban cho Hội Thánh được bình an
và hợp nhất theo thánh ý Chúa.
Chúa hằng sống và hiển trị muôn đời.

Cộng đoàn: Amen.

Linh mục: Bình an của Chúa hằng ở cùng anh chị em.
Cộng đoàn: Và ở cùng Cha

Linh mục: Anh em hãy chúc bình an cho nhau.

Kinh Lạy Chiên Thiên Chúa

Lạy Chiên Thiên Chúa, Ðấng xoá tội trần gian, xin thương xót chúng con. Lạy Chiên Thiên Chúa, Ðấng xoá tội trần gian, xin thương xót chúng con. Lạy Chiên Thiên Chúa, Ðấng xoá tội trần gian, xin ban bình an cho chúng con.


Linh mục: Ðây Chiên Thiên Chúa, đây Ðấng xoá tội trần gian:
Phúc cho ai được mời đến dự tiệc Chiên Thiên Chúa.

Chung: Lạy Chúa, con chẳng đáng Chúa ngự vào nhà con,
nhưng xin Chúa phán một lời, thì linh hồn con sẽ lành mạnh.

Lời nguyện Kết lễ:

Linh mục: Chúng ta dâng lời cầu nguyện: ...
Cộng đoàn: Amen.


Nghi Thức Kết Lễ

Linh mục: Chúa ở cùng anh chị em.

Cộng đoàn: Và ở cùng Cha.

Linh mục: Xin Thiên Chúa toàn năng
là Cha và Con + và Thánh Thần,
ban phúc lành cho anh chị em.

Cộng đoàn: Amen

Linh mục: Lễ xong, chúc anh chị em đi bình an.

Cộng đoàn: Tạ ơn Chúa.

[admin]

[/URL]

THƯ NGỎ KÍNH GỬI CHA KIM LONG TỔNG THƯ KÝ UỶ BAN PHỤNG TỰ



[URL="http://giaoxudatdo.conggiao.net/datdo-file/new/2006/gopythanhle.htm"]GÓP Ý VỀ NGHI THỨC THÁNH LỄ BẢN DỊCH 2006 (http://giaoxudatdo.conggiao.net/datdo-file/new/2006/gopythanhle.htm)



của Linh mục Trần Văn Bảo thuộc Đan Viện Xitô Thánh Mẫu Tâm Mỹ Ca, Giáo Phận Nha Trang

[admin]

Giải quyết vấn đề tranh luận:

ĐỒNG BẢN THỂ hay ĐỒNG BẢN TÍNH ? (http://www.tgmmt.org/UBGLDT/To%20ThanHoc/DongBanThe%20hay%20DongBanTinh.htm)

trong bản dịch Kinh Tin Kính Sách Nghi Thức Thánh Lễ mới 2006

Gần đây tôi nghe nói có sự tranh luận về 2 từ ngữ đồng bản tính và đồng bản thể. Đức Cha Giuse Vũ Duy Thống, đặc trách thường huấn cho các linh mục Giáo phận Thành Phố Hồ Chí Minh có yêu cầu tôi trình bày về ý nghĩa của 2 từ ngữ này, và lý do của sự lựa chọn từ ngữ đồng bản thể trong bản dịch Kinh Tin Kính Nixê-Constantinoplecủa Nghi thức Thánh lễ, do Uỷ Ban Phượng tự của HĐGMVN xuất bản, Nhà Xuất Bản Tôn Giáo in tại Hà Nội năm 2005.

Để việc làm thật khoa học và chính xác, trước hết tôi xin trích cả 3 bản dịch:

1. Bản dịch của UỶ BAN GIÁM MỤC VỀ PHỤNG VỤ (Cha Nguyễn Văn Vi làm Tổng thư ký), xuất bản năm 1969: “… được sinh ra mà không phải tạo thành, đồng bản tính với Đức Chúa Cha” (tr. 29)
2. Bản dịch của UỶ BAN PHỤNG TỰ trực thuộc HĐGMVN (Cha Nguyễn Công Đoan làm Tổng thư ký), xuất bản năm 1992: “… được sinhra mà không phải được tạo thành, đồng bản thể với Chúa Cha” (tr. 16)
3. Bản dịch của UỶ BAN PHỤNG TỰ trực thuộc HĐGMVN (Cha Kim Long làm Tổng thư ký), xuất bản năm 2005: “… được sinh ra mà không phải được tạo thành, đồng bản thể với Đức Chúa Cha”(tr.17).

So sánh 3 bản dịch , thì bản mới nhất (2005) chỉ khác với bản 1992 có một chữ: chữ “Đức” thêm vào trước chữ “Chúa Cha,” và khác nhiều hơn với bản 1969 (của Cha Nguyễn Văn Vi): thêm chữ “được” trước chữ tạo thành, giống như bản 1992, sữa chữ “đồng bản tính” thành chữ “đồng bảnthể” giống như bản 1992.

So sánh với các bản dịch ngoại quốc:

bản tiếng latinh : genitum, non factum, consubstantialem Patri
bản tiếng Ý : generato, non creato, della stessa sostanza del Padre (Catechismo della Chiesa Cattolica, Compendio, p.26)
bản tiếng Anh: begotten, not made, one in Being with the Father (Compendium, Catechism of the Catholich Church, p.16)
bản tiếng Đức: gezeugt, nicht geschaffen, eines Wesens mit dem Vater (Katechismus der Katholischen Kirche, kompendium, s. 39)
bản tiếng Pháp:§ Bản dịch trong symbole et définitions de la foi catholique (Denzinger), xuất bản năm 1996, Cerf :engendré non pas créé, consubstantiel au Père (p. 57)
§ Bản dịch trong Catéchisme de l’Eglise Catholique, Abrégé : engendré, non pas créé, de même nature que le Père (p. 45)

Bản dịch nào đúng?

Tất cả các bản dịch trên, kể cả 3 bản tiếng Việt, đều đúng, nhưng tuỳ theo ngôn ngữ nào, mà có khả năng diễn đạt chính xác hơn, và tuỳ sự lựa chọn giữa chính xác hay dễ hiểu. Có những ngôn ngữ đạt được cả hai tiêu chuẩn (vừa chính xác, vừa hiểu được), có những ngôn ngữ chỉ đạt được một trong hai (hoặc lựa chọn sự chính xác, hoặc lựa chọn sự dễ hiểu).

Trong tiếng Việt, nếu dịch là bản tính thì dễ hiểu hơn, vẫn đúng, nhưng chưa đủ nghĩa, vì loài người chúng ta hiện nay là 6 tỷ người, và tất cả đều có cùng một bản tính, nên chữ bản tính ở đây chưa đủ để loại hết nguy cơ đa thần (trithéisme: có 3 Chúa). Nếu dịch là bản thể, thì khó hiểu hơn, nhưng tránh được nguy cơ đa thần, vì đồng bản thểcó nghĩa là một thực thể duy nhất. Vả lại trong môn tín lý Ba Ngôi học,người ta luôn luôn nói Nhất Thể Tam Vị, chứ không ai nói Nhất Tính Tam Vị.
Theo tôi, bản tiếng Ý và tiếng Anh vừa dịch chính xác, vừa có thể hiểu:
Trong tiếng Ý, della stessa sostanza có nghĩa là cùng một bản thể: người Ý nào cũng hiểu chữ sostanza là thực tại chính yếu: Chúa Con là cùng một thực tại với Chúa Cha, chứ không phải là một thực tại khác với Chúa Cha như bè rối Ariô chủ trương.
Trong tiếng Anh, One in Being có nghĩa là Duy nhất trong hiện hữu, chỉ là một, làmột Thực Thể duy nhất, một Thiên Chúa: có một Thiên Chúa Duy Nhất: Chúa Cha là Thiên Chúa, Chúa Con là Thiên Chúa cùng với Chúa Cha, Chúa Thánh Thần là ThiênChúa cùng với Chúa Cha và Chúa Con, nhưng ở đây không thể có 3 Thiên Chúa được, vì là One in Being.
Trong tiếng Đức, Eines Wesens mit có nghĩa là Một Thực Thể với chữ wesen bởi động từ sein (être): người ta có thể hiểu được chữ wesen và hiểu đúng, là chỉ có một Thiên Chúa, tuy có tới 3 ngôi vị. Chữ wesen vừa chỉ bản tính, vừa chỉ bản thể. Tiếng Đức còn chữ Substanz, nhưng trừu tượng và ít được dùng.
Trong tiếng Pháp ngày hôm nay, chữ Substance thường được hiểu là chất, như chất dầu, chất mỡ, chất cứng, chất mềm (tự điển Pháp –Việt, tr.1122)… nên nếu dịch de la même substance, thì sợ người bình dân hiểu sai, nên phải dịch bằng de même nature cho dễ hiểu. Tuy nhiên chữ de même nature không được chính xác lắm, vì nhân loại chúng ta có cùng một bản tính (même nature), nhưng có tới hằng tỉ người. Chính vì thế mà trong lĩnh vực tín điều, quyển Denzinger mới nhất bằng pháp ngữ vẫn dịch là consubstantiel (đồng bản thể) cho những ai muốn hiểu thật đúng tín điều (D. 150, Symboles et définitions de la foi catholique, a.1996, p. 57).
xem tiếp (http://www.tgmmt.org/UBGLDT/To%20ThanHoc/DongBanThe%20hay%20DongBanTinh.htm)

+ Phaolô Bùi Văn đọc
Giám Mục Giáo Phận Mỹ Tho

[admin]

Nhân đọc bài ''Giải quyết vấn đề tranh luận «đồng bản thể» hay «đồng bản tính» (http://vietcatholic.net/News/Html/35084.htm)

Nhân đọc bài "Giải quyết vấn đề tranh luận « đồng bản thể » hay « đồng bản tính » của ĐGM Bùi Văn Đọc, Chủ tịch Ủy ban Giáo lý Đức tin, HĐGMVN

Đọc bài giải thích của Đức Cha Chủ tịch Uy ban Giáo lý Đức tin, mới được truyền thông trên mạng lưới, tôi rất hứng thú. Đây là vấn đề phiên dịch một từ ngữ thần học, đã được gây dựng trên căn bản từ ngữ triết học cổ điển Au châu.

Đức Cha đã so sánh và phê phán rất xác đáng một số bản dịch sang nhiều ngôn ngữ Á Au. Sau đó xác định rõ ràng ý nghĩa các từ ngữ chuyên môn lấy ra từ triết học Au châu, như ousia / essentia (yếu tính), physis / natura (bản tính)..

Cho nên lập luận và bằng chứng thật chắc chắn như đinh đóng cột. Thiết tưởng ai cũng phải công nhận là phải dùng từ ngữ đồng bản thể.

Vấn đề phiên dịch ở đây như thế là đã giải quyết xong. Dĩ nhiên là còn khá nhiều từ ngữ chuyên môn khác cũng cần được phiên dịch ra cho đích xác.

Nhưng phiên dịch cho đúng, chưa chắc đã làm cho người Việt không chuyên môn hiểu được lẽ đạo. Vì thế, sau đây tôi xin trộm phép góp một vài ý kiến có liên quan đến nền Thiên Chúa học Viêt Nam.

Ngôn ngữ của bất cứ dân tộc nào cũng không tránh được tính cách tương đối và bất cập, vì lẽ ngôn từ và cú pháp không phải là bản chép lại (abbilden) thực tại, nhưng là cái khung định hình (bilden) hay là lên khuôn cho tri thức và cho thực tại mà ta lĩnh hội.

Khi nói về Thiên Chúa, ta không thể đóng khung Người trong một công thức của một ngôn ngữ nào cả : công thức không làm cho ta nắm chắc được thực tại vô biên của Người, nhưng nó có thể giúp cho ta biết phải nhắm về phương hướng nào.

Vì ngôn từ thường là hàm hồ.

Vì thế tuy ĐC đã căn cứ vào lịch sử Thiên-Chúa-học mà giải thích và giảng dạy thật là rành mạch, nhưng nếu ai không có ý ranh mãnh, nhưng tinh ý một chút, cũng nhận định ngay được tính cách hàm hồ, và tương đối như thế.

Chính ĐC cũng đã cho biết là từ ngữ ousia vừa có nghĩa trừu tượng là yếu tính hay bản tính, lại vừa có nghĩa cụ thể là bản thể. Cũng như trong tiếng Đức, Wesen vừa có nghĩa là yếu tính hay bản tính (Wesenheit), vừa có nghĩa là bản thể (ein Wesen = một vật). Cho nên homo-ousios vừa có nghĩa là đồng bản tính, lại vừa có nghĩa là đồng bản thể, nhưng đặc biệt là khi nói về Thiên Chúa thì cả hai nghĩa đều dùng được cả

Công thức « nhất thể tam vị = mia ousia treis hypostaseis = una substantia tres personae » cũng không thiếu tính cách hàm hồ : Ousia ở đây phải hiểu là bản thể tuy nó còn có nghĩa là bản tính. Hypostasis ở đây phải hiểu là « ngôi » (Hán : « vị »); còn gọi là prosôpon nữa. Nhưng xét theo từ nguyên thì hypo-stasis lại là tương đương với sub-stantia là bản thể, cho nên trong khi đối thoại với người Hi-lạp thì người La-tinh rất dám hiểu treis hypostaseis là ba bản thể ! Vì thế để tránh hiểu lầm thì người La-tinh đã phải dịch ousia là substantia và hypostasis là persona.

Về sau, khi Boethius định nghĩa persona là naturae rationalis individua substantia thì cũng không chỉnh lắm, vì đã là bản thể (substantia) thì tất nhiên là cá biệt (individua), không cần phải chua thêm vào như thế. Đã thế lại chưa đủ ý nốt, vì ông chỉ dùng phạm trù substantia (bản thể) để định nghĩa persona (ngôi), chứ không dùng đến phạm trù relatio (liên quan).

Trong sách bổn của Đức Cha Bá Đa Lộc, tuy có « nói chữ », và dùng công thức chữ Hán là Thiên Chủ nhất thể tam vị, dịch thật sát nghĩa công thức Hi-lạp và La-tinh, nhưng giáo dân Việt Nam vẫn nói đơn sơ dễ hiểu là « (tôi tin thật) có một Đức Chúa Trời (là đấng thưởng phạt vô cùng, tôi lại tin thật) Đức Chúa Trời có ba Ngôi », và như thế là tránh không dùng đến những ý niệm có liên quan đến một hệ thống triết học không thuộc về truyền thống văn hóa của mình.

Đến đây tôi sực nhớ đến những người gọi là thuộc bè rối, không chịu nhận công thức trên đây. Biết đâu không phải là vì trong ngôn ngữ của họ không có những từ ngữ như trong công thức của tín điều, và vì thế khi dịch công thức ấy ra ngôn ngữ của họ, thì họ hiểu là công thức đó làm sai niềm tin Đức Giê-su là người và là Thiên Chúa. Nhận ra được lý do như thế mới thấy rằng có lẽ họ không đến nỗi sai lạc và bất trung với đức tin như người trong văn hóa Hi-lạp và La-tinh thường nghĩ.

Thế mới biết là tuy ta không có lý do gì để phế bỏ công thức trên đây cũng như các tín điều được nói lên trong hai văn hóa ấy, nhưng các công thức ấy vẫn có giá trị tương đối. Vì thế khi đứng trong văn hóa khác – như văn hóa châu Á, hay là văn hóa châu Âu ngày nay – ta có thể nói lên đức tin của giáo hội một cách dễ hiểu, bằng những từ ngữ tuy không dịch sát ý những công thức ngày xưa, nhưng có giá trị tương đương. Nhưng đây là vấn đề hội nhập văn hóa, có phạm vi rộng hơn là vấn đề phiên dịch một vài từ ngữ sao cho sát nghĩa.
GS. Trần Văn Toàn