admin
10-01-2006, 05:14 AM
Những viễn khách truyền giáo
“Khi Đức Giê-su ra đời tại Bê-lem, miền Giu-đê, thời vua Hê-rô-đê trị vì, có mấy nhà chiêm tinh từ phương Đông đến Giê-ru-sa-lem, và hỏi: "Đức Vua dân Do-thái mới sinh, hiện ở đâu? Chúng tôi đã thấy vì sao của Người xuất hiện bên phương Đông, nên chúng tôi đến bái lạy Người." Nghe tin ấy, vua Hê-rô-đê bối rối, và cả thành Giê-ru-sa-lem cũng xôn xao. Nhà vua liền triệu tập tất cả các thượng tế và kinh sư trong dân lại, rồi hỏi cho biết Đấng Ki-tô phải sinh ra ở đâu. Họ trả lời: "Tại Bê-lem, miền Giu-đê, vì trong sách ngôn sứ, có chép rằng: "Phần ngươi, hỡi Bê-lem, miền đất Giu-đa, ngươi đâu phải là thành nhỏ nhất của Giu-đa, vì ngươi là nơi vị lãnh tụ chăn dắt Ít-ra-en dân Ta sẽ ra đời."
Bấy giờ vua Hê-rô-đê bí mật vời các nhà chiêm tinh đến, hỏi cặn kẽ về ngày giờ ngôi sao đã xuất hiện. Rồi vua phái các vị ấy đi Bê-lem và dặn rằng: "Xin quý ngài đi dò hỏi tường tận về Hài Nhi, và khi đã tìm thấy, xin báo lại cho tôi, để tôi cũng đến bái lạy Người." Nghe nhà vua nói thế, họ ra đi. Bấy giờ ngôi sao họ đã thấy ở phương Đông, lại dẫn đường cho họ đến tận nơi Hài Nhi ở, mới dừng lại. Trông thấy ngôi sao, họ mừng rỡ vô cùng. Họ vào nhà, thấy Hài Nhi với thân mẫu là bà Ma-ri-a, liền sấp mình thờ lạy Người. Rồi họ mở bảo tráp, lấy vàng, nhũ hương và mộc dược mà dâng tiến.12 Sau đó, họ được báo mộng là đừng trở lại gặp vua Hê-rô-đê nữa, nên đã đi lối khác mà về xứ mình.
Khi các nhà chiêm tinh đã ra về, thì sứ thần Chúa hiện ra báo mộng cho ông Giu-se rằng: "Này ông, dậy đem Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai-cập, và cứ ở đó cho đến khi tôi báo lại, vì vua Hê-rô-đê sắp tìm giết Hài Nhi đấy! " Ông Giu-se liền trỗi dậy, và đang đêm, đưa Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai-cập. Ông ở đó cho đến khi vua Hê-rô-đê băng hà, để ứng nghiệm lời Chúa phán xưa qua miệng ngôn sứ: Ta đã gọi con Ta ra khỏi Ai-cập.
Bấy giờ vua Hê-rô-đê thấy mình bị các nhà chiêm tinh đánh lừa, thì đùng đùng nổi giận, nên sai người đi giết tất cả các con trẻ ở Bê-lem và toàn vùng lân cận, từ hai tuổi trở xuống, tính theo ngày tháng ông đã hỏi cặn kẽ các nhà chiêm tinh. Thế là ứng nghiệm lời ngôn sứ Giê-rê-mi-a: "Ở Ra-ma, vẳng nghe tiếng khóc than rền rĩ: tiếng bà Ra-khen khóc thương con mình và không chịu để cho người ta an ủi, vì chúng không còn nữa.”
Sau khi vua Hê-rô-đê băng hà, sứ thần Chúa lại hiện ra với ông Giu-se bên Ai-cập, báo mộng cho ông rằng: "Này ông, dậy đem Hài Nhi và mẹ Người về đất Ít-ra-en, vì những kẻ tìm giết Hài Nhi đã chết rồi." Ông liền trỗi dậy đưa Hài Nhi và mẹ Người về đất Ít-ra-en. Nhưng vì nghe biết Ác-khê-lao đã kế vị vua cha là Hê-rô-đê, cai trị miền Giu-đê, nên ông sợ không dám về đó. Rồi sau khi được báo mộng, ông lui về miền Ga-li-lê, và đến ở tại một thành kia gọi là Na-da-rét, để ứng nghiệm lời đã phán qua miệng các ngôn sứ rằng: Người sẽ được gọi là người Na-da-rét.”
(Mt 2:1-23)
“Cả thành Giê-ru-sa-lem cũng xôn xao.”
Kể cũng lạ. Mãi đến hôm nay “cả thành Giêrusalem mới xôn xao”, khi có ba nhà chiêm tinh đến hỏi: “Đức Vua Dân Do thái mới sinh hiện ở đâu? ”
Thời ấy, tại Giêrusalem, hằng ngày người ta gặp không thiếu gì người ngoại quốc. Thương gia tứ xứ, binh lính, ngoại kiều..không phải là hiếm. Bằng vào danh sách tên các người tứ xứ mà Luca kể ra trong ngày lễ Ngũ Tuần sau này: “Lúc đó, tại Giê-ru-sa-lem, có những người Do-thái sùng đạo, từ các dân thiên hạ trở về....Chúng ta đây, có người là dân Pác-thi-a, Mê-đi, Ê-lam, Mê-xô-pô-ta-mi-a, Giu-đê, Cáp-pa-đô-ki-a, Pon-tô, và A-xi-a, có người là dân Phy-ghi-a, Pam-phy-li-a, Ai-cập, và những vùng Li-by-a giáp giới Ky-rê-nê; nào là những người từ Rô-ma đến đây; nào là người Do-thái cũng như người đạo theo; nào là người đảo Cơ-rê-ta hay người Ả-rập” ( TđCv 2: 5-11), chúng ta có thể nói rằng Giêrusalem thời đó là một thủ phủ quốc tế !
Thiếu gì câu hỏi chào thăm sức khoẻ nhau, thiếu gì câu hỏi giá cả trong chuyện mua bán, thiếu gì câu hỏi chỉ đường hằng ngày nghe được tại phố chợ Giêrusalem, chẳng có câu hỏi nào khiến người ta bận tâm.
Vậy mà câu hỏi “Đức Vua Dân Do thái mới sinh hiện ở đâu? ”, do những người ngoại quốc hỏi tại trung tâm quyền lực tôn giáo của xứ sở những người mà đến Thiên Chúa cũng phải gọi là “dân cứng đầu”, lúc nào cũng chực nổi dậy dành tự trị, chống lại Roma đô hộ; câu hỏi đó quả là một quả bom nổ.
Quả bom làm cho “cả thành Giêrusalem xôn xao”.
Trước đó, sứ thần và thiên binh “tôn vinh ca tụng Thiên Chúa” rầm trời tại Bêlem mà ai nào có nghe có biết ? Các mục đồng kể lại cho mọi người nghe chuyện Hài Nhi là Đấng muôn dân trông đợi đã sinh ra, mà ai hơi nào có để ý ? Có gì là lạ khi một gia đình nghèo sinh đứa con đầu lòng ?
Nghe kỹ câu hỏi, chúng ta thấy có điều lý thú :
Câu hỏi của các nhà chiêm tinh mang hai thông tin:
1-“Đức Vua Dân Do thái mới sinh” và
2- “Hiện ở đâu ?” .
“Ubi est, qui natus est, rex Iudaeorum ? - Où est le roi des Juifs qui vient de naître?” - (Bản KT Segond) “Where is the newborn king of the Jews?” (NAB)
Các vị ấy không hỏi nơi chốn sinh ra. Họ đã biết vị tân Tiểu Vương ấy đã ra đời rồi. Họ chỉ muốn hỏi hiện nay vị Ấu Chúa ấy đang ở đâu, để họ đến bái kiến.
Câu văn của bản Vulgata cho ta thấy rõ chủ ý của các nhà chiêm tinh “Đức Vua Dân Do thái, Đấng đã sinh ra, hiện nay ở đâu? ”
Vì thế chi tiết “cả thành Giêrusalem xôn xao” mới có ý nghĩa. Dân chúng Giêrusalem xôn xao vì Ngài đã sinh ra rồi mà sao chúng ta không biết !
Mà chi tiết ấy còn rọi thêm một ánh sáng mới vào sự kiện: Các nhà chiêm tinh tới Giêrusalem để ...truyền giáo.
Qua thông tin trong câu hỏi, họ nói cho thành Giêrusalem biết “Đức Vua dân Do thái” đã sinh ra rồi. Như thế là truyền tin. Như thế là truyền giáo. Y hệt như thông tin sứ thần đã loan báo cho các mục đồng.
Sứ thần báo tin : “Này tôi báo cho anh em một tin mừng trọng đại, cũng là tin mừng cho toàn dân: Hôm nay, một Đấng Cứu Độ đã sinh ra cho anh em trong thành vua Đa-vít, Người là Đấng Ki-tô Đức Chúa. Anh em cứ dấu này mà nhận ra Người: anh em sẽ gặp thấy một trẻ sơ sinh bọc tã, nằm trong máng cỏ." (Lc 2:10-12)
Loan báo, thông tin như thế là sứ thần đang truyền giáo, đang giới thiệu Chúa, đang nói về Chúa cho mục đồng biết !
Sau khi nghe biết tin, các mục đồng chạy tới Bêlem, “Đến nơi, họ gặp bà Ma-ri-a, ông Giu-se, cùng với Hài Nhi đặt nằm trong máng cỏ, họ liền kể lại điều đã được nói với họ về Hài Nhi này.” (Lc 2:16-18 )
Chừng như họ tưởng Maria và Giuse, cha mẹ Hài nhi, không hề biết chuyện lạ lùng Con mình sinh ra là Đấng Cứu Thế muôn dân trông đợi. Họ đã truyền giáo cho cha mẹ Hài Nhi Giêsu. Chừng như chúng ta có thể nghe được các mục đồng tranh nhau mà nói với hai ông bà như thế này: “Này hai bác, hai Bác có biết là cháu đây chính là “Đấng Cứu Độ, là Đấng Ki-tô Đức Chúa” đấy. Chúng cháu nghe sứ thần nói thế. Thật mà !”
Tiếp nối công cuộc truyền giáo đã khởi đầu, ngôi Sao Lạ trên trời đêm Bê Lem đã “nói” cho các nhà chiêm tinh hay biết về vị Vua mà mình “ứng” vào.
Việc truyền giáo không bị ngưng trệ... vì :
Nhận ra được “tin mừng” ấy, các nhà chiêm tinh bỏ quê cha đất tổ, lên đường đến Giêrusalem loan báo thông tin: “Đức Vua Dân Do thái mới sinh”.
Rõ ràng các vị ấy đã thi hành công tác truyền giáo loan báo tin Đấng Cứu Thế đã ra đời .
Điều oái oăm ở đây là, chính các vị người “ngoại bang”, “ngoại giáo” lặn lội từ xa đến để thông tin “Vua Dân Do thái mới sinh ra” cho “con cái nhà Israel”.
Vậy đây không còn là dịp Thiên Chúa tỏ mình cho Dân Ngoại. Nhưng phải nói đây là biến cố Dân Ngoại tái truyền giáo cho dân Do thái, tuy ưu tuyển nhưng bội bạc.
Không chỉ truyền giáo suông, nhưng còn thi hành phụng vụ. Họ cho biết : "Chúng tôi đến bái lạy Người". Không chỉ bái lạy suông, họ còn dâng lễ vật: “Rồi họ mở bảo tráp, lấy vàng, nhũ hương và mộc dược mà dâng tiến.”
Nghĩa là họ trình bày một nghi thức thờ phượng và phụng vụ mới, không còn dựa trên việc sát sinh các tế phẩm, như đương thời vẫn còn thịnh hành tại Giêrusalem. Việc tế tự của ba vị lúc ấy, chẳng khác gì việc phụng tự của chúng ta ngày nay.
Một hình bóng rất hùng biện cho Giao Ước mới thời cánh chung.
KaTy
“Khi Đức Giê-su ra đời tại Bê-lem, miền Giu-đê, thời vua Hê-rô-đê trị vì, có mấy nhà chiêm tinh từ phương Đông đến Giê-ru-sa-lem, và hỏi: "Đức Vua dân Do-thái mới sinh, hiện ở đâu? Chúng tôi đã thấy vì sao của Người xuất hiện bên phương Đông, nên chúng tôi đến bái lạy Người." Nghe tin ấy, vua Hê-rô-đê bối rối, và cả thành Giê-ru-sa-lem cũng xôn xao. Nhà vua liền triệu tập tất cả các thượng tế và kinh sư trong dân lại, rồi hỏi cho biết Đấng Ki-tô phải sinh ra ở đâu. Họ trả lời: "Tại Bê-lem, miền Giu-đê, vì trong sách ngôn sứ, có chép rằng: "Phần ngươi, hỡi Bê-lem, miền đất Giu-đa, ngươi đâu phải là thành nhỏ nhất của Giu-đa, vì ngươi là nơi vị lãnh tụ chăn dắt Ít-ra-en dân Ta sẽ ra đời."
Bấy giờ vua Hê-rô-đê bí mật vời các nhà chiêm tinh đến, hỏi cặn kẽ về ngày giờ ngôi sao đã xuất hiện. Rồi vua phái các vị ấy đi Bê-lem và dặn rằng: "Xin quý ngài đi dò hỏi tường tận về Hài Nhi, và khi đã tìm thấy, xin báo lại cho tôi, để tôi cũng đến bái lạy Người." Nghe nhà vua nói thế, họ ra đi. Bấy giờ ngôi sao họ đã thấy ở phương Đông, lại dẫn đường cho họ đến tận nơi Hài Nhi ở, mới dừng lại. Trông thấy ngôi sao, họ mừng rỡ vô cùng. Họ vào nhà, thấy Hài Nhi với thân mẫu là bà Ma-ri-a, liền sấp mình thờ lạy Người. Rồi họ mở bảo tráp, lấy vàng, nhũ hương và mộc dược mà dâng tiến.12 Sau đó, họ được báo mộng là đừng trở lại gặp vua Hê-rô-đê nữa, nên đã đi lối khác mà về xứ mình.
Khi các nhà chiêm tinh đã ra về, thì sứ thần Chúa hiện ra báo mộng cho ông Giu-se rằng: "Này ông, dậy đem Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai-cập, và cứ ở đó cho đến khi tôi báo lại, vì vua Hê-rô-đê sắp tìm giết Hài Nhi đấy! " Ông Giu-se liền trỗi dậy, và đang đêm, đưa Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai-cập. Ông ở đó cho đến khi vua Hê-rô-đê băng hà, để ứng nghiệm lời Chúa phán xưa qua miệng ngôn sứ: Ta đã gọi con Ta ra khỏi Ai-cập.
Bấy giờ vua Hê-rô-đê thấy mình bị các nhà chiêm tinh đánh lừa, thì đùng đùng nổi giận, nên sai người đi giết tất cả các con trẻ ở Bê-lem và toàn vùng lân cận, từ hai tuổi trở xuống, tính theo ngày tháng ông đã hỏi cặn kẽ các nhà chiêm tinh. Thế là ứng nghiệm lời ngôn sứ Giê-rê-mi-a: "Ở Ra-ma, vẳng nghe tiếng khóc than rền rĩ: tiếng bà Ra-khen khóc thương con mình và không chịu để cho người ta an ủi, vì chúng không còn nữa.”
Sau khi vua Hê-rô-đê băng hà, sứ thần Chúa lại hiện ra với ông Giu-se bên Ai-cập, báo mộng cho ông rằng: "Này ông, dậy đem Hài Nhi và mẹ Người về đất Ít-ra-en, vì những kẻ tìm giết Hài Nhi đã chết rồi." Ông liền trỗi dậy đưa Hài Nhi và mẹ Người về đất Ít-ra-en. Nhưng vì nghe biết Ác-khê-lao đã kế vị vua cha là Hê-rô-đê, cai trị miền Giu-đê, nên ông sợ không dám về đó. Rồi sau khi được báo mộng, ông lui về miền Ga-li-lê, và đến ở tại một thành kia gọi là Na-da-rét, để ứng nghiệm lời đã phán qua miệng các ngôn sứ rằng: Người sẽ được gọi là người Na-da-rét.”
(Mt 2:1-23)
“Cả thành Giê-ru-sa-lem cũng xôn xao.”
Kể cũng lạ. Mãi đến hôm nay “cả thành Giêrusalem mới xôn xao”, khi có ba nhà chiêm tinh đến hỏi: “Đức Vua Dân Do thái mới sinh hiện ở đâu? ”
Thời ấy, tại Giêrusalem, hằng ngày người ta gặp không thiếu gì người ngoại quốc. Thương gia tứ xứ, binh lính, ngoại kiều..không phải là hiếm. Bằng vào danh sách tên các người tứ xứ mà Luca kể ra trong ngày lễ Ngũ Tuần sau này: “Lúc đó, tại Giê-ru-sa-lem, có những người Do-thái sùng đạo, từ các dân thiên hạ trở về....Chúng ta đây, có người là dân Pác-thi-a, Mê-đi, Ê-lam, Mê-xô-pô-ta-mi-a, Giu-đê, Cáp-pa-đô-ki-a, Pon-tô, và A-xi-a, có người là dân Phy-ghi-a, Pam-phy-li-a, Ai-cập, và những vùng Li-by-a giáp giới Ky-rê-nê; nào là những người từ Rô-ma đến đây; nào là người Do-thái cũng như người đạo theo; nào là người đảo Cơ-rê-ta hay người Ả-rập” ( TđCv 2: 5-11), chúng ta có thể nói rằng Giêrusalem thời đó là một thủ phủ quốc tế !
Thiếu gì câu hỏi chào thăm sức khoẻ nhau, thiếu gì câu hỏi giá cả trong chuyện mua bán, thiếu gì câu hỏi chỉ đường hằng ngày nghe được tại phố chợ Giêrusalem, chẳng có câu hỏi nào khiến người ta bận tâm.
Vậy mà câu hỏi “Đức Vua Dân Do thái mới sinh hiện ở đâu? ”, do những người ngoại quốc hỏi tại trung tâm quyền lực tôn giáo của xứ sở những người mà đến Thiên Chúa cũng phải gọi là “dân cứng đầu”, lúc nào cũng chực nổi dậy dành tự trị, chống lại Roma đô hộ; câu hỏi đó quả là một quả bom nổ.
Quả bom làm cho “cả thành Giêrusalem xôn xao”.
Trước đó, sứ thần và thiên binh “tôn vinh ca tụng Thiên Chúa” rầm trời tại Bêlem mà ai nào có nghe có biết ? Các mục đồng kể lại cho mọi người nghe chuyện Hài Nhi là Đấng muôn dân trông đợi đã sinh ra, mà ai hơi nào có để ý ? Có gì là lạ khi một gia đình nghèo sinh đứa con đầu lòng ?
Nghe kỹ câu hỏi, chúng ta thấy có điều lý thú :
Câu hỏi của các nhà chiêm tinh mang hai thông tin:
1-“Đức Vua Dân Do thái mới sinh” và
2- “Hiện ở đâu ?” .
“Ubi est, qui natus est, rex Iudaeorum ? - Où est le roi des Juifs qui vient de naître?” - (Bản KT Segond) “Where is the newborn king of the Jews?” (NAB)
Các vị ấy không hỏi nơi chốn sinh ra. Họ đã biết vị tân Tiểu Vương ấy đã ra đời rồi. Họ chỉ muốn hỏi hiện nay vị Ấu Chúa ấy đang ở đâu, để họ đến bái kiến.
Câu văn của bản Vulgata cho ta thấy rõ chủ ý của các nhà chiêm tinh “Đức Vua Dân Do thái, Đấng đã sinh ra, hiện nay ở đâu? ”
Vì thế chi tiết “cả thành Giêrusalem xôn xao” mới có ý nghĩa. Dân chúng Giêrusalem xôn xao vì Ngài đã sinh ra rồi mà sao chúng ta không biết !
Mà chi tiết ấy còn rọi thêm một ánh sáng mới vào sự kiện: Các nhà chiêm tinh tới Giêrusalem để ...truyền giáo.
Qua thông tin trong câu hỏi, họ nói cho thành Giêrusalem biết “Đức Vua dân Do thái” đã sinh ra rồi. Như thế là truyền tin. Như thế là truyền giáo. Y hệt như thông tin sứ thần đã loan báo cho các mục đồng.
Sứ thần báo tin : “Này tôi báo cho anh em một tin mừng trọng đại, cũng là tin mừng cho toàn dân: Hôm nay, một Đấng Cứu Độ đã sinh ra cho anh em trong thành vua Đa-vít, Người là Đấng Ki-tô Đức Chúa. Anh em cứ dấu này mà nhận ra Người: anh em sẽ gặp thấy một trẻ sơ sinh bọc tã, nằm trong máng cỏ." (Lc 2:10-12)
Loan báo, thông tin như thế là sứ thần đang truyền giáo, đang giới thiệu Chúa, đang nói về Chúa cho mục đồng biết !
Sau khi nghe biết tin, các mục đồng chạy tới Bêlem, “Đến nơi, họ gặp bà Ma-ri-a, ông Giu-se, cùng với Hài Nhi đặt nằm trong máng cỏ, họ liền kể lại điều đã được nói với họ về Hài Nhi này.” (Lc 2:16-18 )
Chừng như họ tưởng Maria và Giuse, cha mẹ Hài nhi, không hề biết chuyện lạ lùng Con mình sinh ra là Đấng Cứu Thế muôn dân trông đợi. Họ đã truyền giáo cho cha mẹ Hài Nhi Giêsu. Chừng như chúng ta có thể nghe được các mục đồng tranh nhau mà nói với hai ông bà như thế này: “Này hai bác, hai Bác có biết là cháu đây chính là “Đấng Cứu Độ, là Đấng Ki-tô Đức Chúa” đấy. Chúng cháu nghe sứ thần nói thế. Thật mà !”
Tiếp nối công cuộc truyền giáo đã khởi đầu, ngôi Sao Lạ trên trời đêm Bê Lem đã “nói” cho các nhà chiêm tinh hay biết về vị Vua mà mình “ứng” vào.
Việc truyền giáo không bị ngưng trệ... vì :
Nhận ra được “tin mừng” ấy, các nhà chiêm tinh bỏ quê cha đất tổ, lên đường đến Giêrusalem loan báo thông tin: “Đức Vua Dân Do thái mới sinh”.
Rõ ràng các vị ấy đã thi hành công tác truyền giáo loan báo tin Đấng Cứu Thế đã ra đời .
Điều oái oăm ở đây là, chính các vị người “ngoại bang”, “ngoại giáo” lặn lội từ xa đến để thông tin “Vua Dân Do thái mới sinh ra” cho “con cái nhà Israel”.
Vậy đây không còn là dịp Thiên Chúa tỏ mình cho Dân Ngoại. Nhưng phải nói đây là biến cố Dân Ngoại tái truyền giáo cho dân Do thái, tuy ưu tuyển nhưng bội bạc.
Không chỉ truyền giáo suông, nhưng còn thi hành phụng vụ. Họ cho biết : "Chúng tôi đến bái lạy Người". Không chỉ bái lạy suông, họ còn dâng lễ vật: “Rồi họ mở bảo tráp, lấy vàng, nhũ hương và mộc dược mà dâng tiến.”
Nghĩa là họ trình bày một nghi thức thờ phượng và phụng vụ mới, không còn dựa trên việc sát sinh các tế phẩm, như đương thời vẫn còn thịnh hành tại Giêrusalem. Việc tế tự của ba vị lúc ấy, chẳng khác gì việc phụng tự của chúng ta ngày nay.
Một hình bóng rất hùng biện cho Giao Ước mới thời cánh chung.
KaTy