Phụng vụ tháng 3 năm 2008 mừng Chúa Giêsu Kitô Phục sinh

[admin]

PHỤNG VỤ THÁNG 3 NĂM 2008 MỪNG CHÚA GIÊ-SU KI-TÔ PHỤC SINH

Theo truyền thống Phụng Vụ, hằng năm Hội Thánh dành tháng 3 dâng kính Thánh Cả Giu-se là vị Thánh được Giáo Hội Việt Nam chọn làm Bổn Mạng. Riêng năm nay 2008, cao điểm trong tháng 3 là Lễ Chúa Giê-su Ki-tô Phục Sinh, gọi tắt là Lễ Phục Sinh vào Chúa Nhật 23 tháng 3. Vì thế, chủ điểm của bài viết này hướng vào Mừng Chúa Giê-su Ki-tô Phục Sinh. Tuy vậy, để chu kỳ Phụng Vụ được trọn vẹn, trước khi khai triển về nguồn gốc và ý nghĩa Lễ Phục Sinh, chúng tôi xin lược qua một ít Phụng Vụ và thông tin cần biết trong tháng 3 năm 2008.
ĐẠI LỄ CHÚA GIÊ-SU PHỤC SINH
Lễ Phục Sinh là ngày lễ trọng đại trong Phụng Vụ Ki-tô Giáo như Giáo Lý hướng dẫn: “Mầu nhiệm Phục Sinh là chân lý chóp đỉnh của Đức Tin về Chúa Ki-tô, là điều được tin và sống như chân lý trung tâm trong cộng đoàn Ki-tô giáo nguyên thủy; rồi được truyền đạt lại như chân lý nền tảng bởi Truyền Thống, được xác định bởi các tài liệu Tân Ước, được giảng dạy như thành phần chủ yếu của mầu nhiệm Vượt Qua cùng với mầu nhiệm Thập Giá” ( GL 638 ). Mầu nhiệm Phục Sinh được các Tông Đồ hằng rao giảng và Hội Thánh xác tín: “Không có Phục Sinh thì không có Ki-tô Giáo” ( GL 639 ).
Với Đức Tin tông truyền, người Ki-tô hữu tuyên xưng: Tôi tin kính Đức Giê-su Ki-tô “ngày thứ ba bởi trong kẻ chết mà sống lại” hoặc “Tôi tin kính một Chúa Giê-su Ki-tô .. ngày thứ ba Người sống lại như lời Thánh Kinh” ( Kinh Tin Kính Ni-xênê đọc vào Chúa Nhật và Lễ trọng ).
Thánh Phao-lô Tông Đồ còn khẳng định: “Nếu Đức Ki-tô không trỗi dậy thì lời rao giảng của chúng tôi trống rỗng, và cả Đức Tin của anh em cũng trống rỗng” ( 1Cr 15, 14 )
Do tính cách trọng đại như thế, Phụng Vụ Lễ Phục Sinh có nguồn gốc và ý nghĩa rất siêu việt.
Trước tiên, Lễ Phục Sinh đã có từ lâu đời trong Giáo Hội, được các Ki-tô hữu mừng kính, ngay cả vào thời kỳ đạo Chúa bị bách hại kinh khủng, thế kỷ 1, năm 64, dưới thời Nê-rôn ( 37 – 68 ) làm hoàng đế Rô-ma năm 54 – 68. Thế kỷ thứ 2, trong Giáo Hội, có nhiều vị lãnh đạo thánh thiện, như Giám Mục Ignatius thành An-ki-ô-ki-a ( tử đạo tại Rô-ma năm 110 ), Giám Mục Polycarp thành Smyrna ( tử đạo khoảng năm 155 ), đã đem Phụng Vụ Phục Sinh vào Chúa Nhật, tuy không có ngày cố định mà chỉ sau lễ Vượt Qua của Do Thái Giáo. Ngay cả Chúa Nhật, ý chỉ chính yếu của Phụng Vụ hướng về mầu nhiệm Phục Sinh. Chúa Giê-su Ki-tô Phục Sinh là Đại Lễ Hiệp Nhất của người Ki-tô-hữu Công Giáo, Tin Lành, Anh Giáo, kể cả Chính Thống Giáo.
Lễ Phục Sinh nối kết Cựu Ước với Tân ước và có liên hệ với Lễ Vượt Qua của Do Thái Giáo vì phục sinh đi liền với khổ nạn và chịu chết của Chúa Giê-su, mà căn cứ vào trích thuật của các thánh sử về sự thương khó Chúa Ki-tô ( Mt 26; 27; 28; Mc 14; 15; 16; Lc 22; 23; 24: Ga 13; 14; 18; 19; 20 ), Người ăn lễ Vượt Qua với các môn đệ, đã lập phép Thánh Thể, trước khi vào vườn Ghết-sê-ma-ni cầu nguyện, rồi bị quân dữ bắt, đem đi xử án, vác thập giá, chịu đóng đinh, chịu chết và, sau ba ngày, đã sống lại. Các nhà nghiên cứu Thánh Kinh còn diễn giải: Đức Ki-tô là Con Chiên được hiến tế vào ngày người Israel ăn thịt chiên mừng Lễ Vượt Qua, nghĩa là Chúa Giê-su chịu chết vào ngày 15 tháng Nisan và sống lại ngày 17 Nisan. Theo Tân Ước, trước khi vào Tiệc Ly, Chúa Giê-su bảo các môn đệ: “Anh em biết còn hai ngày nữa là đến lễ Vượt Qua, và Con Người sẽ bị nộp để chịu đóng đinh vào thập giá” ( Mt 26, 1 – 2 ).
Hằng năm, việc lập Lễ Phục Sinh, điểm chính yếu của Niên lịch Phụng Vụ, căn cứ vào lịch Do Thái với lễ Vượt Qua vào Mùa Xuân và sau Xuân Phân, ngày 14 tháng Nisan âm lịch, nên Chúa Giê-su “chịu nạn, chịu chết và sống lại” sau ngày trăng rằm 15 Nisan. Từ thế kỷ thứ 4, sau khi Con-xtan-ti-nô ( 279 / 288 – 337 ) lên ngôi đại đế Rô-ma ( 306 – 337 ) và cho Ki-tô-giáo được tự do, Chúa Nhật Lễ Phục Sinh trở thành ngày đại lễ, nhưng thay đổi hằng năm vì Tân Ước không nói mừng Chúa Phục Sinh vào ngày cố định nào. Đến năm 325, mới có minh định từ Công Đồng Ni-xê-a ( Nicêa ): “Lễ Phục Sinh vào Chúa Nhật sau tiết Xuân Phân ( 21 tháng 3 DL ), và sau trăng rằm ( 15 tháng Nisan ), nghĩa là từ 22 tháng 3 đến chậm nhất vào 25 tháng 4.
Ví dụ: Năm 2008, Lễ Phục Sinh ngày 23 tháng 3, và năm 2011, ngày 24 tháng 4.
Sau biến cố năm 1054, từ thế kỷ 11, Chính Thống Giáo tách ra khỏi Công Giáo, và, từ thế kỷ 16, thời Martin Luther ( 1480 – 1546 ) và Jean Calvin ( 1509 – 64 ) thành lập Giáo Hội Cải Cách ( Reform ) tách khỏi Công Giáo ( sau 1517 ), cũng như Henry VIII ( 1509 – 47 ), vua Anh Quốc, đưa AnhGiáo ly khai khỏi Công Giáo. Dù vậy, hằng năm các Giáo Hội Ki-tô đều mừng đại lễ Phục Sinh cùng Chúa Nhật theo lịch Julian là dương lịch được hoàng đế Jules César ban hành và khởi sự từ năm 45 trước Công Nguyên. Nhưng lịch Julian có sai lệch với một số yếu tố thiên văn vì quá nhiều năm nhuận.
Vì thế, Đức Giáo Hoàng Grê-gô-ri-ô XIII ( 1572 – 85 ) đã cho nghiên cứu và ban hành lịch mới ( lịch Gregorien ) từ năm 1582, được nhiều nước Tây Phương chấp nhận và cho áp dụng như niên lịch hiện hành. Từ đó, các Giáo Hội Ki-tô – Tin Lành, Công Giáo, Anh Giáo – mừng cùng ngày Chúa Nhật Phục Sinh; còn Chính Thống Giáo, vẫn theo lịch Julian, nên Lễ Phục Sinh vào Chúa Nhật, nhưng khác ngày. Ví dụ: Năm 2008, Lễ Phục Sinh Công Giáo vào Chúa Nhật 23 tháng 3; còn Chính Thống Giáo, Chúa Nhật 27 tháng 4; năm 2009, Công Giáo mừng Lễ Phục Sinh 12 tháng 4; còn Chính Thống Giáo vào 19 tháng 4.
Lý do: Chính Thống Giáo nói rằng Giáo Hội Ki-tô mừng Lễ Phục Sinh sau tiết Xuân Phân và sau trăng rằm đầu tiên, nhưng không nói đến Lễ Vượt Qua; mà Do Thái theo âm lịch, nên ngày rằm ( 15 tháng Nisan ) của họ có thể vào sau ngày Lễ Phục Sinh Công Giáo. Tuy vậy cũng có năm cùng ngày, như 2007, vào Chúa Nhật 8 tháng 4 và 2010 vào Chúa Nhật 10 tháng 4, do đó đã và đang có nhiều thảo luận giữa Công Giáo và Chính Thống Giáo tiến đến Lễ Phục Sinh cùng ngày.
Dù không thống nhất về ngày lễ, nhưng hiệp nhất về tinh thần: Hằng năm, trong 40 ngày, các nghi thức phụng vụ đều giúp Ki-tô hữu chuẩn bị Lễ Phục Sinh qua Mùa Chay và Tuần Thánh.

[admin]

MÙA CHAY
Mùa Chay 2008 bắt đầu từ Thứ Tư Lễ Tro 6 tháng 2, rồi Chúa Nhật 1 Mùa Chay A ( 10.2 ); Chúa Nhật 2 Mùa Chay A ( 17.2 ); Chúa Nhật 3 Mùa Chay A ( 24.2 ); Chúa Nhật 4 Mùa Chay A ( 2.3 ) và Chúa Nhật 5 Mùa Chay A ( 9.3 ). Hướng vào hồng ân Rửa Tội và đời sống mới, trong hai Chúa Nhật 1 và 2 Mùa Chay, Tin Mừng trích thuật Chúa Giê-su bị cám dỗ ( Mt 4, 1 – 11 ) và Chúa biến hình ( Mt 17, 1 – 9 ), với hình ảnh người gánh lấy tất cả tội lỗi của nhân loại, đến sự tạo dựng mới qua hồng ân phục sinh. Chúa Nhật 3 Mùa Chay hướng vào người nữ thành Sa-ma-ri quyết bỏ đường tội lỗi khi được Chúa Giê-su ban nước hằng sống.
Tin Mừng Chúa Nhật 4 Mùa Chay ( Ga 9, 1 – 41 ) về phép lạ Chúa Giê-su chữa người mù từ bình sinh với cuộc đời trở lại khi mắt thấy sự sáng là Đức Giê-su và tuyên xưng Đức Tin: “Lạy Thầy, tôi tin.”
Chúa Nhật 5 Mùa Chay ( Ga 11, 1 – 45 ) về phép lạ Chúa Giê-su cho ông La-da-rô đã chết, được sống lại, để qua bà Mác-ta, chúng ta nghe lời Chúa phán: “Ta là sự sống lại và là sự sống” ( Ga 11, 25 ).
Mùa Chay 2008, theo ý chỉ của Đức GH. Bênêđíctô XVI, hướng vào việc làm phúc bố thí cho tha nhân, như lời Thánh Phaolô Tông đồ: “Đức Ki-tô đã tự ý trở nên nghèo khó vì anh em” ( 2Cr 8: 9 ). Việc làm phúc bố thí giúp học được hành động tìm đến các nhu cầu của tha nhân và chia sẻ với các người khác những gì nhờ hồng ân Chúa ban cho mình có” ( Carême 2008 ).
Tam Nhật Thánh ( 20 đến 22.3.2008 ) tập trung tưởng niệm Mầu Nhiệm Chúa Giê-su lập Phép Thánh Thể, chịu khổ hình, chịu đóng đinh vào Thập Giá, chịu chết vì tội lỗi chúng ta.
Thứ Năm Tuần Thánh ( 20.3.2008 )
Ngày đặc biệt của Linh Mục nên tất cả các Linh Mục tập họp với Đức Giám Mục hay Tổng Giám Mục Giáo Phận như các tông đồ cùng với Chúa Giê-su trong bữa Tiệc Ly. Có nghi lễ Làm Phép Dầu: Dầu Thánh cho bệnh nhân; Dầu Thánh rửa tội cho trẻ nhỏ, cho dự tòng; Dầu Thánh pha với nhũ hương dùng trong phép Thêm Sức.
Thứ Sáu Tuần Thánh ( 21.3.2008 )
Trong Phụng vụ Lời Chúa có tường thuật Thương Khó Đức Giê-su theo Tin Mừng theo Thánh Gio-an ( Ga 18, 1 – 39; 19, 1 – 42 ) với lời cuối cùng: “Mọi sự đã hoàn tất” ( Ga 19, 30 ). Không có Thánh Lễ, nhưng có nghi thức cầu nguyện chung trọng thể với lời mời gọi “Hãy quỳ gối – Flectamus genua” và “Hãy đứng lên – Levate”. Tiếp đến là nghi thức trọng thể suy tôn Thập Giá “Ecce lignum crucis”, gỗ mang xác Chúa Giê-su chịu đóng đinh, chứng tỏ tình yêu và thương xót. Ngoài ra, “ăn chay, kiêng thịt để nhớ đến Đức Ki-tô đã chết vì tội lỗi chúng ta” ( GL 1438 ).
http://www.trungtammucvudcct.com/web/images/Ephata/E_358_11.jpg
Thứ Bảy Tuần Thánh ( 22.3.2008 )
Đêm Vọng Phục Sinh rất phong phú về nghi thức Phụng Vụ, đáng được giáo hữu tham dự với đầy đủ ý thức, như: Nghi thức làm phép lửa; làm phép và thắp Nến Phục Sinh; rước Nến Phục Sinh vào nhà thờ, tôn vinh Đức Ki-tô là ánh sáng; long trọng công bố Tin Mừng và Phụng Vụ Lời Chúa; nghi thức Rửa Tội cho người Dự Tòng, và Phụng Vụ Thánh Thể. Tất cả hướng vào: “Tin Vui Phục Sinh, Đức Ki-tô chiến thắng sự chết, đem lại Sự Sống vĩnh cửu cho những ai tin vào Người.”

[admin]

CHÚA NHẬT MỪNG CHÚA GIÊ-SU KI-TÔ PHỤC SINH ( 23.3.2008 )
Lễ Phục Sinh nêu rõ liên hệ giữa Cựu Ước và Tân Ước. Trong “Đêm Thánh Vọng Phục Sinh”, Giáo Hội công bố Tin Mừng qua bài hát trọng thể “Exultet” bày tỏ mừng vui tuyệt vời: “Vì đây là Lễ Vượt Qua..., đêm xưa kia Thiên Chúa đã đưa cha ông chúng ta, con cái Israel ra khỏi Ai Cập, qua Biển Đỏ khô chân. Bởi vậy, đêm này phá tan bóng tối tội lỗi bằng ánh sáng cột lửa. Này là đêm làm cho các người tin Chúa Ki-tô ngày nay trên khắp vũ trụ thoát khỏi nết xấu thế gian và bóng tối tội lỗi, đưa họ về ơn Chúa và cho họ thông dự vào sự thánh thiện... Ôi, tội hồng phúc, vì đã đáng được Đấng Cứu Chuộc cao sang như thế...” ( Sách Lễ GD, 382 ).
Vào Thánh Lễ Trong Ngày, bài ca Tiếp Liên, xưa kia gọi là “Victimae paschali”, cũng nêu cao liên hệ giữa “Hy Lễ Vượt Qua” ( Cựu Ước ) và “Đức Ki-tô Phục Sinh” ( Tân Ước ):
“Các Ki-tô hữu hãy tiến dâng lời khen ngợi hy lễ Vượt Qua. Chiên con đã cứu chuộc đoàn chiên mẹ: Đức Ki-tô vô tội đã hòa giải tội nhân với Chúa Cha. Sống và chết hai bên song đấu cách diệu kỳ, tướng lãnh sự sống đã chết đi, nhưng vẫn sống mà cai trị... Tôi đã thấy mồ Đức Ki-tô đang sống và vinh quang của Đấng Phục Sinh...” ( Theo Sách Lễ GD, tr. 423 ).
Muốn sống tinh thần Phục Sinh cách đích thực, người Ki-tô-hữu phải suy tư và đồng hành với Hội Thánh theo các ý chỉ chính yếu: Phục Sinh hay Vượt Qua ( Pascha ) là mầu nhiệm vượt giác quan và lý trí, nên con người phải nhờ Ơn Đức Tin để đón nhận Lời Chúa. Từ Phục Sinh đến Lễ Hiện Xuống ( 11.5.2008 ), các trích thuật Tin Mừng theo Thánh Gio-an, giúp hiểu biết chỉ có Chúa mới phục sinh vì Ngài là con đường thật của sự sống như lời phán bảo: “Chính Thầy là đường, là sự thật và là sự sống” ( Ga 14, 6 ), là Đấng Hằng Hữu hiện ra với những kẻ đi tìm Người trong mồ. Gắn liền với khổ nạn, chịu đóng đinh và chịu chết, Phục Sinh nói lên lòng yêu thương khôn tả của Thiên Chúa: “Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một, dễ ai tin vào Con của người thì khỏi phải chết, nhưng được sống muôn đời” ( Ga 3, 16 ).
Chúa Giê-su phục sinh đem Thánh Thần đến thành lập Hội Thánh khi Người bảo các môn đệ: “Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần” ( Ga 20, 22 ). Phép lạ đổi mới làm cho họ trở nên những tông đồ nhiệt thành rao giảng Chúa Ki-tô sống lại, như trích sách Công Vụ Tông Đồ qua các Bài Đọc suốt Mùa Phục Sinh. Sau này, Phao-lô, Tông đồ các Dân Ngoại cũng được sống lại. Như thế, Thánh Thần hướng dẫn sứ mệnh Giáo Hội từ thời các tông đồ đến ngày nay và mãi mãi như lời hứa: “Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế” ( Mt 28, 20 )
Các bài Tin Mừng Mùa Phục Sinh lấy từ Tin Mừng Th. Gioan hướng vào chiều sâu Phục Sinh. Cụ thể như Phép Thánh Thể là minh chứng sức mạnh Phục Sinh vì chính “Chúa Giê-su là bánh trường sinh” ( Ga 6, 35 ), và “ý của Chúa Cha là ai tin vào người Con thì được sống muôn đời và họ sẽ sống lại trong ngày sau hết” ( Ga 6, 40 ).
Rao giảng Tin Mừng là làm chứng nhân Phục Sinh, khởi sự từ mỗi cá nhân, mỗi nhà đến đối thoại với anh chị em Ki-tô hữu khác và với cả người ngoài Ki-tô Giáo. Sống lại với Chúa Giê-su là sống lời Người cầu nguyện với Chúa Cha không chỉ cho các môn đệ mà cho mổi người chúng ta: “Con không chỉ cầu cho những người này, nhưng còn cho những ai nhờ lời họ mà tin vào con, để tất cả nên một” ( Ga 17, 20 – 21 )
Người Ki-tô hữu sống Phục Sinh là nghe theo tiếng Chúa Giê-su gọi hầu sống giữa thế gian mà không thuộc về thế gian: “Xin Cha gìn giữ họ khỏi ác thần. Họ không thuộc về thế gian cũng như con đây không thuộc về thế gian” ( Ga 17, 15 – 16 )
Sống Phục Sinh là sống giới răn Yêu Thương như Chúa Giê-su dạy bảo:
“Thầy ban cho anh em một điều răn mới là anh em hãy thương yêu nhau như Thầy đã yêu thương anh em” ( Ga 13, 34 )
Trên đây chỉ là tóm lược ý nghĩa Phụng Vụ, được Giáo Hội nhắc đi nhắc lại qua giáo huấn hoặc huấn từ mà Đức Thánh Cha ban ra vào Lễ Phục Sinh. Nếu không thấm nhuần để đồng hành với Hội Thánh thì giáo hữu mừng Lễ Phục Sinh chỉ bề ngoài như người thế tục, thay vì canh tân Phụng Vụ theo tinh thần Công Đồng Vatican II ( 1962 – 65 ).
Nguyện xin Chúa Giê-su Ki-tô Phục Sinh ban muôn hồng ân cho mọi người sốt sắng mừng lễ.
Hân hoan mừng Chúa Giê-su Ki-tô Phục Sinh. Alleluia ! Alleluia !
Tài liệu tham khảo:
Rising in Christ, John Paul II ( 2004 – 2005 )
Easter Pages 2008 – About.com: Christianity.
Documents du Vatican 30.1.2008.
Kỹ sư TRẦN VĂN TRÍ, tháng 3.2008