Gia đình sống đạo - Đại hội quốc tế các gia đình lần thứ 5 tại Valencia

[admin]

GIA ĐÌNH SỐNG ĐẠO

là hưởng ứng và tham gia
cuộc gặp gỡ quốc tế các gia đình lần thứ 5 tại Valencia - Tây Ban Nha

Giêrônimô Nguyễn Văn Nội

VÀO ĐỀ
Sau một loạt bài về cách Gia Đình Sống Đạo là Sống 7 Bí Tích Thánh Tẩy (http://www.dongcong.net/DoiSongKH/GDsongdao/09.htm), Thêm Sức (http://www.dongcong.net/DoiSongKH/GDsongdao/10.htm), Thánh Thể (http://www.dongcong.net/DoiSongKH/GDsongdao/11.htm), Hôn Phối (http://www.dongcong.net/DoiSongKH/GDsongdao/13.htm), Thống Hối và Giao Hòa (http://www.dongcong.net/DoiSongKH/GDsongdao/14.htm), Xức Dầu Bệnh Nhân (http://www.dongcong.net/DoiSongKH/GDsongdao/15.htm) và Truyền Chức Thánh (http://www.dongcong.net/DoiSongKH/GDsongdao/16.htm), một loạt bài tiếp theo thuộc chủ đề Gia Đình Sống Đạo của chúng ta trong thời gian tới sẽ tập trung vào việc hưởng ứng và tham gia cuộc gặp gỡ quốc tế các gia đình lần thứ 5 (1) tại Valencia (Tây Ban Nha) đầu tháng 7 năm 2006 này.

TRÌNH BÀY

1. Lời mời gọi của Đức Giáo Hoàng Bênêđitô XVI

Bản tin Zenit của Vatican cho biết vào ngày thứ bẩy 13/5/2006 khi tiếp những tham dự viên Hội nghị toàn thể của Hội đồng Giáo hoàng về Gia Đình (2), Đức Giáo hoàng Bênêđitô XVI đã lại mời tất cả các giáo phận trên toàn thế giới hãy tham dự cuộc gặp gỡ quốc tế các gia đình lần thứ 5 sẽ được tổ chức vào tháng 7 tại Valencia, Tây Ban Nha. Đức Giáo hoàng Bênêđitô XVI nói: “Tôi lợi dụng cơ hội này để nhắc lại lời mời tất cả các cộng đoàn giáo phận hãy tham dự Cuộc Gặp Gỡ Các Gia Đình lần thứ 5 sẽ diễn ra vào tháng 7 tới đây tại Valencia, (Tây Ban Nha) bằng các phái đoàn đại diện của mình."

Vào cuối bài diễn văn trên, Đức Giáo hoàng Bênêđitô XVI cho biết Ngài sẽ có mặt ở cuộc gặp gỡ quan trọng này trong hai ngày 8 & 9 tháng 7 năm 2006.

[admin]

2. Mối quan tâm và lo lắng của Đức Giáo Hoàng Bênêđitô XVI về gia đình
Cũng trong buổi tiếp kiến trên, Đức Giáo hoàng Bênêđitô XVI lên tiếng bênh vực gia đình: "Chúng ta không bao giờ được mệt mỏi trong việc tái trình bày chân lý về định chế gia đình, như Thiên Chúa đã muốn ngay từ khi sáng tạo. Đáng tiếc thay, con số những vụ ly thân và ly dị phá vỡ sự hiệp nhất gia đình ngày càng gia tăng, tạo nên nhiều khó khăn cho con cái, là nạn nhân vô tội của những tình trạng ấy. Sự ổn định của gia đình ngày nay đang bị đặc biệt lâm nguy”.
Và Đức Giáo hoàng đưa ra biện pháp cần thiết để cứu vãn tình trạng sa sút đạo đức gia đình hiện nay trên thế giới: ”Để cứu vãn gia đình, nhiều khi cần phải đi ngược dòng, so với nền văn hóa thịnh hành, và điều này đòi phải kiên nhẫn, cố gắng, hy sinh và không ngừng tìm kiếm sự cảm thông lẫn nhau”.
Theo Đức Giáo hoàng, “các đôi vợ chồng ngày nay cũng có thể vượt thắng khó khăn và tiếp tục trung thành với ơn gọi của họ, bằng cách kêu cầu sự nâng đỡ của Thiên Chúa, qua lời cầu nguyện, và siêng năng lãnh nhận các bí tích, nhất là phép Thánh Thể”.
Sau cùng, Đức Giáo hoàng cũng bày tỏ hy vọng nhờ tấm gương dấn thân của nhiều gia đình trẻ Kitô, nhiều nhà chính trị và lập pháp sẽ bảo vệ các quyền của gia đình. Ngài phê bình những người chủ trương các giải pháp pháp lý cho những gặp nam nữ sống chung không kết hôn hoặc các cặp đồng phái tính. Các cặp này, mặc dù từ chối các nghĩa vụ của hôn nhân, nhưng cũng được hưởng các quyền tương đương. Và nhiều khi người ta đang muốn định nghĩa lại hôn nhân để hợp thức hóa các cặp đồng phái tính, cho các cặp này được quyền nhận con nuôi (3).

[admin]

3. Chủ đề và ý nghĩa của cuộc gặp gỡ quốc tế các gia đình lần thứ 5 tại Valencia (TBN) đầu tháng 7.2006.

Cuộc gặp gỡ quốc tế các gia đình lần thứ 5 tại Valencia (Tây Ban Nha) có chủ đề là:

“Gia đình là môi trường đầu tiên và chính yếu của việc chuyển giao Đức Tin”

Chủ đề nhấn mạnh đến vai trò giáo dục của gia đình nói chung và của các bậc làm cha làm mẹ nói riêng theo tinh thần của Công đồng Vatican II:
“Vì là người truyền sự sống cho con cái, nên cha mẹ có bổn phận hết sức quan trọng phải giáo dục chúng và vì thể, họ phải được coi là những nhà giáo dục đầu tiên và chính yếu của chúng. Vai trò giáo dục này quan trọng đến nỗi nếu thiếu sót sẽ khó lòng bổ khuyết được. Thật vậy, chính cha mẹ có nhiệm vụ tạo cho gia đình một bầu khí thấm nhuần tình yêu cũng như lòng thành kính đối với Thiên Chúa và tha nhân, để giúp cho việc giáo dục toàn diện của con cái trong đời sống cá nhân và xã hội được dễ dàng. Do đó gia đình là trường học đầu tiên dạy các đức tính xã hội mà không một đoàn thể nào khác vượt qua được” (4).

"Những đôi vợ chồng Kitô giáo là những người cộng tác với ơn thánh và là nhân chứng đức tin đối với nhau, cũng như đối với con cái... Chính họ là những người đầu tiên phải rao truyền và giáo dục đức tin cho con cái bằng lời nói và gương sáng, họ huấn luyện con cái sống đời sống Ki-tô giáo và làm việc tông đồ" (5).

Để giúp mọi thành phần Dân Chúa sống cùng một nhịp với cuộc gặp gỡ quan trọng này, Hội Đồng Giáo hoàng về Gia Đình đã phổ biến một tài liệu có tựa đề: “Giáo Lý chuẩn bị cuộc gặp gỡ quốc tế các gia đình lần thứ 5” với nội dung như sau:

Dẫn nhập: Tình yêu con người không thể có được nếu không muốn chấp nhận thập giá (http://gpnt.net/thuvien/camnanggiadinh/giadinhvacdkthuu.htm).

Gia đình, môi trường đầu tiên và chính yếu của việc chuyển giao Đức Tin (http://www.gpnt.net/diendan/showpost.php?p=1238&postcount=3).
Một Thiên Chúa Ba Ngôi (http://www.gpnt.net/diendan/showthread.php?p=2123#post2123).
Chúa Giêsu Kitô, trung tâm và tổng hợp của niềm tin Kitô giáo (http://www.gpnt.net/diendan/showthread.php?p=2175#post2175).
Chúa Thánh Thần và Hội Thánh (http://www.gpnt.net/diendan/showthread.php?p=2219#post2219).
Các Bí tích, các thời điểm đặc biệt để chuyển giao Đức Tin (http://www.gpnt.net/diendan/showthread.php?p=2224#post2224).
Các điều răn của Luật Chúa (http://www.gpnt.net/diendan/showthread.php?p=2226#post2226).
Ngày Chúa Nhật: Lễ Tạ Ơn (Thánh Thể) và các cách diễn tả khác.
Lòng mộ đạo bình dân (http://www.gpnt.net/diendan/showthread.php?p=2132#post2132).
Đức Trinh Nữ Rất Thánh Maria.

[admin]

4. Cách Tổng Giáo phận Sàigòn hưởng ứng và tham gia cuộc gặp gỡ quốc tế các gia đình lần 5 tại Valencia (TBN) đầu tháng 7.2006.

Hưởng ứng lời mời gọi tha thiết của Đức Giáo hoàng Bênêđitô XVI và được sự cổ võ của Đức Hồng Y Tổng Giám Mục Tổng Giáo Phận, Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn, Ban Mục vụ Gia Đình Tổng Giáo phận Sàigòn phối hợp với Học Viện Mục Vụ đang chuẩn bị một NGÀY HỘI THẢO VỀ GIA ĐÌNH (http://www.gpnt.net/diendan/showthread.php?p=2184#post2184)vào ngày 1.7.2006 tới đây. Ngày Hội Thảo có hai đề tài (6), hai buổi Sinh Hoạt Nhóm theo sau phần trình bày hai đề tài, một buổi Đúc Kết và Cử Hành Chung với cộng đoàn gia đình giáo phận vào buổi tối 1.7. Phần hội thảo sẽ có khoảng 400 người được mời và buổi cử hành ban tối sẽ có khoảng 5.000 người được mời tham dự.

[admin]

5. Cách các gia đình Công giáo hưởng ứng và tham gia cuộc gặp gỡ quốc tế các gia đình lần 5 tại Valencia (TBN) đầu tháng 7.2006.

Các gia đình Công giáo có nhiều cách để hưởng ứng và tham gia cuộc gặp gỡ quốc tế các gia đình lần 5 tại Valencia (TBN) đầu tháng 7.2006:

Nếu có phương tiện, gia đình chúng ta thực hiện một chuyến đi đến tận Valencia để tham dự một tuần lễ gặp gỡ, cầu nguyện, chia sẻ…. trong khuôn khổ Đại Hội. Chắc chắn cách này không phải gia đình nào cũng có thể làm được. Vậy chúng ta có thể thực hiện những cách khác.
Dành thời gian ôn lại Giáo lý về gia đình, nhất là về trách nhiệm giáo dục nhân bản và đức tin cho con cái của người làm cha làm mẹ.
Củng cố đời sống đức tin và tăng cường đời sống tâm linh của mọi thành viên trong gia đình, đặt Chúa làm trung tâm của gia đình.
Cộng tác với các gia đình khác, với các hội đoàn tông đồ, các phong trào gia đình và các tổ chức xã hội trong việc phục vụ sự phát triển bền vững và toàn diện của gia đình. KẾT LUẬN

Gia đình không chỉ là mối ưu tư của Giáo hội và còn là mối ưu tư của xã hội nữa, vì gia đình có êm ấm, hạnh phúc con người mới phát triển, xã hội mới bình an.


Mới đây Viện Chính Sách Gia Đình có trụ sở tại Madrid, thủ đô Tây Ban Nha vừa cho xuất bản một tài liệu có tên là “Phúc Trình về Sự Tiến Hóa Gia Đình ở Âu Châu năm 2006”.


Kết luận của bản phúc trình cho rằng tìm ra một giải pháp để giúp đỡ cho các gia đình ở Âu Châu không phải là điều dễ dàng và cần có một ý thức bảo vệ gia đình và sự sống gia đình. Mặc dù có sự quan tâm đó, nhưng áp lực về vấn đề gia đình vẫn ngày một gia tăng (7).

Giêrônimô Nguyễn Văn Nội
Sàigòn ngày 26.05.2006

Chú thích:
(1) Cuộc gặp gỡ quốc tế các gia đình lần đầu tiên là vào năm 1994 tại Roma (Italia) nhân dịp Liên Hiệp Quốc và Giáo hội Công giáo chọn năm 1994 là Năm Gia Đình. Cuộc gặp gỡ lần thứ hai là vào năm 1998 tại Rio de Janeiro (Brazin). Cuộc gặp gỡ lần thứ ba là vào tháng 10.2000 tại Roma (Italia), trong khuôn khổ Năm Thánh 2000. Cuộc gặp gỡ lần thứ tư là vào ngày 23-26.1.2003 tại Manila (Philíppin).
(2) Khóa họp toàn thể lần thứ 17 của Hội đồng Tòa Thánh về gia đình đã tiến hành từ ngày 11 đến 13-5 vừa qua, với chủ đề ”25 năm của Hội đồng Tòa Thánh về gia đình: những thành quả, thách đố và dự án”. Tham dự Đại hội có 25 Hồng Y, Giám mục và 19 đôi vợ chồng thành viên, cùng với nhiều cố vấn và chuyên gia, tổng cộng là 75 người.
(3) Theo bản tin của Radio Vatican và của VietCatholic News ngày 15/05/2006 (http://vietcatholic.net/News/Html/34732.htm).
(4) Tuyên Ngôn về Giáo dục Kitô giáo (http://www.catholic.org.tw/vntaiwan/vatican2/education.htm), 3.
(5) Sắc lệnh Tông đồ Giáo Dân, 11 (http://www.catholic.org.tw/vntaiwan/vatican2/apost03.htm).




(6) Hai đề tài của ngày Hội Thảo là:(1o) Ba thách đố lớn nhất đối với đời sống gia đình Kitô giáo hiện nay tại Việt Nam.
(2o) Làm thế nào để gia đình Công giáo tại Việt Nam trở nên môi trường đầu tiên và chính yếu của việc chuyển giao Đức Tin?

[admin]

GIA ĐÌNH SỐNG ĐẠO
là trở nên môi trường đầu tiên và chính yếu
của việc chuyển giao đức tin
VÀO ĐỀ
Trong bài trước chúng ta đã biết được rằng: chủ đề của cuộc gặp gỡ quốc tế lần thứ 5 của các gia đình sẽ diễn ra tại Valencia (Tây Ban Nha) vào đầu tháng 7 này là: “GIA ĐÌNH LÀ MÔI TRƯỜNG ĐẦU TIÊN VÀ CHÍNH YẾU CỦA VIỆC CHUYỂN GIÁO ĐỨC TIN”. Bài này sẽ giúp chúng ta hiểu rõ ý nghĩa và nội dung của chủ đề ấy và nhận diện những cản trở của việc thi hành sứ mạng chuyển giao Đức Tin của gia đình.

TRÌNH BÀY

1. “Gia đình là môi trường đầu tiên và chính yếu của việc chuyển giao Đức tin” có nghĩa là gì?

Chúng ta thử tìm hiểu ý nghĩa và nội dung của từng cụm từ trong chủ đề:

1.1 Gia đình là gì? Gia đình là ai?
- Gia đình là một tổ ấm tình yêu trong đó sự sống mới được hình thành và đón chờ bởi cha mẹ là những người yêu thương nhau và kết hôn với nhau để sống với nhau suốt đời. Gia đình là nơi mà con trẻ được sinh ra gồm cha mẹ, ông bà, anh chị. Gia đình có trách nhiệm giáo dục con cái nên người (giáo dục nhân bản) và nên người Ki-tô hữu (giáo dục Đức Tin). Vì là nơi con cái được sinh ra và được lớn lên nên gia đình là môi trường đầu tiên tức là môi trường trước nhất trong đó con cái được giáo dục. Sau gia đình mới là các môi trường khác như trường học, cộng đồng, giáo xứ, xã hội. Chẳng những là môi trường đầu tiên mà gia đình còn là môi trường chính yếu của việc giáo dục con cái nữa, vì trách nhiệm giáo dục Đức Tin cho con cái chủ yếu là trách nhiệm của cha mẹ như Công đồng Va-ti-can đã khẳng định trong Tuyên Ngôn về Giáo Dục Ki-tô giáo (http://www.catholic.org.tw/vntaiwan/vatican2/education.htm) (1) và trong Sắc Lệnh Tông Đồ Giáo Dân (http://www.catholic.org.tw/vntaiwan/vatican2/apost03.htm) (2).

1.2 Thế nào là chuyển giao (transmission) Đức Tin?
Chuyển giao Đức Tin là chuyển tất cả những hiểu biết, tình cảm, thực hành, tập quán và kinh nghiệm tôn giáo và tâm linh của cha mẹ sang con cái. Muốn làm tốt việc hệ trọng ấy cha mẹ được giả thiết

là những người sống Đức Tin một cách hiểu biết và tích cực;
là những người có khả năng chuyển giao hay giáo dục Đức Tin tức biết dùng các phương thế phù hợp với từng giai đoạn phát triển và hình thành nhân cách (lứa tuổi) của con cái, phù hợp với tâm lý, với trình độ còn non yếu, giới hạn của con cái để giúp chúng hiểu biết, yêu mến, đón nhận và sống Đức Tin Ki-tô giáo.1.3 Gia đình chuyển giao Đức Tin bằng cách nào?
- Gia đình chuyển giao Đức Tin bằng gương sáng và giáo dục đức tin. Cả gương sáng và giáo dục đều là điều tối cần thiết, không thể thiếu trong việc chuyển giao Đức Tin. Cha ông chúng ta đã nói: “Lời nói lung lay, gương bày lôi cuốn” và “Không thày đố mày làm nên” để nói lên tầm quan trọng của gương sáng và việc dạy dỗ. Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II cũng đã nói đại ý như sau: “Ngày nay, con người cần các chứng nhân hơn các thày dạy và nếu các thày dạy lại cũng là các chứng nhân thì không có gì tuyệt vời hơn”
1.4 Đức Tin được cha mẹ chuyển giao cho con cái phải là Đức Tin nào?
- Đức Tin được cha mẹ chuyển giao cho con cái phải là Đức Tin sống động và trưởng thành. Đức Tin có sống động mới thu hút được con cái sống theo cha mẹ. Đức Tin có trưởng thành mới làm cho con cái chúng ta nên người Ki-tô hữu, sốt sáng tích cực, dấn thân.

[admin]

2. Những cản trở khiến gia đình khó trở thành môi trường đầu tiên và chính yếu của việc chuyển giao Đức Tin

Việc chuyển giao Đức Tin từ cha mẹ sang con cái tự nó đã là một công việc khó khăn. Việc ấy càng trở nên khó khăn hơn trong bối cảnh xã hội của thế giới hôm nay.

2.1 Ở các nước phát triển:
Ở các nước phát triển, có những thách đố “riêng” mang tính đặc thù của những xã hội đã công nghiệp hóa và hiện đại hóa. Các thách đố ấy đe dọa trầm trọng sự bền vững của gia đình và khiến trách nhiệm giáo dục Đức Tin cho con cái gặp muôn vàn khó khăn. Chúng ta có thể kể một vài thách đố lớn:

(a) Xã hội tục hóa là xã hội mà trong đó các giá trị tôn giáo và tâm linh đã ít nhiều phai nhòa: con người không còn coi trọng Thiên Chúa như trước và cho rằng tôn giáo và tâm linh chỉ là những giá trị tương đối, thậm chí chỉ là “thứ yếu” so với những khoa học, công nghệ và kỹ thuật hiện đại.

(b) Não trạng thực dụng và duy vật khiến con người chỉ biết trân trọng và tìm kiếm những lợi lộc vật chất, trước mắt. Não trạng thực dụng ngày càng lây lan từ các nước tư bản chủ nghĩa sang các nước xã hội chủ nghĩa vì nền kinh tế của thế giới ngày nay là nền kinh tế thị trường, tức nền kinh tế đặt nền tảng trên sự (tự do) cạnh tranh để có nhiều lợi nhuận. Còn não trạng duy vật không chỉ phát triển ở trong các quốc gia mà chính quyền chủ trương vồ thần duy vật như Việt Nam mà ở cả trong các quốc gia phát triển cao về khoa học, kỹ thuật và công nghệ như Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Nhật Bản v.v…

(c) Nền văn hóa cá nhân chủ nghĩa và tôn thờ sự tự do cá nhân đang ngày càng bành trướng mạnh mẽ trong các quốc gia phát triển khiến các giá trị truyền thống của gia đình và xã hội bị tác hại cách trầm trọng.

Bản “Phúc trình về sự tiến hóa gia đình ở Âu Châu năm 2006” của Viện Chính Sách Gia Đình có trụ sở tại thủ đô Madrid (Tây Ban Nha) vừa được công bố mới đây cho chúng ta bằng chứng về các điều nói trên.

Theo Bản Phúc Trình, từ năm 1980 đến 2004, số lượng các cuộc hôn nhân trong 25 nước thành viên của Liên Hiệp Âu Châu đã giảm bớt 663.600 vụ, trong khi đó dân số của 25 nước này lại gia tăng 31,1 triệu người. Trong năm 2003, tuổi trung bình để phái nam kết hôn là 30, trong khi đó phái nữ là 27,7. So với năm 1980 tuổi kết hôn của phái nam là 26 và phái nữ là 23,3.

Một khuynh hướng khác cũng đang gia tăng rất mạnh là ngày càng có nhiều hài nhi sinh ra bên ngoài hôn nhân, tức trên giấy tờ chỉ ghi tên mẹ mà không có cha. Ở Việt Nam gọi là con ngoại hôn. Hiện nay, không có con số để so sánh tất cả 25 nước thành viên, nhưng nếu lấy con số của 15 nước thành viên ban đầu của Liên Hiệp Âu Châu thì vào năm 1980 chỉ có 9,6% hài nhi là con ngoại hôn. Đến năm 2004, số này tăng lên tới 32,8%. Nếu tính cả 25 nước thành viên Âu Châu thì hiện nay số trẻ sơ sinh ngoại hôn là 31,6%. Nếu tính riêng từng quốc gia thì số hài nhi ngoại hôn cao nhất là 55,4% (Thụy Điển) và thấp nhất là 4,9 % (Hy Lạp).

Về tình trạng ly dị, trong khoảng ba thập niên qua, số gia đình ly dị tăng 50%. Từ năm 1990 đến 2004, nội 15 nước thành viên ban đầu của Liên Hiệp Âu châu có đến 10 triệu cuộc hôn nhân tan vỡ, ảnh hưởng đến 16 triệu thiếu nhi (3).

(d) Tình trạng có “không gian rộng mở nhưng thời gian lại thu hẹp” là một cản trở không nhỏ đối với những người giáo dân sống trong các nền kỹ nghệ công nghiệp. Không gian mở rộng mở là con người có nhiều điều kiện để tiếp cận với các nguồn thông tin từ khắp thế giới, trong tất cả các lãnh vực. Thế giới như thu gọn lại trên màn hình vi tính. Chỉ cần ngồi trước bàn phím là người ta có thể liên lạc với bất kỳ ai, ở bất cứ đâu trên hành tinh này. Trong lúc không gian hiểu biết, tiếp xúc được mở rộng ra như thế thì thời gian của con người lại bị thu hẹp một cách không thể chống cự nổi: người ta không có thời gian để tham dự sinh hoạt hội đoàn hay huấn luyện. Thậm chí để trò chuyện, trao đổi với những người thân trong gia đình cũng không có thời gian. Giữa vợ và chồng có khi hằng ngày phải gửi “message” (tin nhắn) cho nhau bằng những mẩu giấy đặt trên bàn ăn. Vì thế mà gia đình thiếu bầu khí thân mật, riêng tư, thiếu sự quan tâm chăm sóc dành nhau và cho con cái.

2.2 Tại Việt Nam và các nước nghèo đang phát triển:

Tại Việt Nam cũng như tại tất cả các nước nghèo đang phát triển cũng có các nguy cơ “riêng” đe dọa trầm trọng các gia đình như Hội đồng Giám Mục Việt Nam đã lên tiếng báo động trong Thư Mục Vụ về Gia Đình năm 2002:

“Hậu quả tiêu cực của tiến trình công nghiệp hóa là tiến trình ấy kéo theo những xáo trộn trong sinh hoạt gia đình, làm ảnh hưởng đến nề nếp gia phong như lôi cuốn một số người đến chỗ hưởng thụ ích kỷ, và xa hơn đến lối sống buông thả sa đà, từ đó làm gia tăng những trường hợp ly dị và làm suy giảm ý thức về phẩm giá sự sống.

“Hậu quả tiêu cực của tiến trình đô thị hóa là tiến trình ấy khiến một số cha mẹ phải sống xa con cái, nên việc giáo dục cơ bản không được lưu tâm đúng mức; một số người trẻ phải rời gia đình đến làm việc ở nơi xa lạ, nên dễ bị bóc lột sức lao động và mắc phải những tệ nạn xã hội như xì ke, ma túy hay rơi vào những hoàn cảnh trong đó nhân phẩm bị coi thường; một số trẻ em bị đẩy ra đường phố sống lang thang.

“Hậu quả tiêu cực của sự phát triển nhanh chóng và đa dạng các phương tiện truyền thông xã hội là du nhập những lối sống thiếu lành mạnh, tác hại đến nếp sống đạo đức gia đình như tự do luyến ái, sống chung không cưới xin, dễ dàng sử dụng bạo lực” (4).

[admin]

KẾT LUẬN

Xem ra chẳng ở xã hội, đất nước, quốc gia nào gia đình được an toàn thực sự. Ở đâu cũng đầy những khó khăn, cản trở và thách đố. Nhưng dù gặp khó khăn trở ngại đến đâu chăng nữa, dù phải đối phó với những thách đố mới xuất hiện lần đầu trong cuộc sống thì gia đình vẫn có nguyên trách nhiệm phải thực thi sứ mạng bất di bất dịch của mình là cái nôi của sự sống, bao hàm cả việc sinh ra sự sống và cả việc nuôi dưỡng và giáo dục sự sống ấy (5). Vậy chúng ta phải làm gì hay làm thế nào để gia đình mình LÀ hay TRỞ NÊN môi trường đầu tiên và chính yếu của việc chuyển giao Đức Tin? Xin đón đọc bài sau để có câu trả lời.

Giêrônimô Nguyễn Văn Nội
Sàigòn ngày 31.05.2006

Chú thích:

(1) “Vì là người truyền sự sống cho con cái, nên cha mẹ có bổn phận hết sức quan trọng phải giáo dục chúng và vì thể, họ phải được coi là những nhà giáo dục đầu tiên và chính yếu của chúng. Vai trò giáo dục này quan trọng đến nỗi nếu thiếu sót sẽ khó lòng bổ khuyết được. Thật vậy, chính cha mẹ có nhiệm vụ tạo cho gia đình một bầu khí thấm nhuần tình yêu cũng như lòng thành kính đối với Thiên Chúa và tha nhân, để giúp cho việc giáo dục toàn diện của con cái trong đời sống cá nhân và xã hội được dễ dàng. Do đó gia đình là trường học đầu tiên dạy các đức tính xã hội mà không một đoàn thể nào khác vượt qua được” (Tuyên Ngôn về Giáo dục Ki-tô giáo (http://www.catholic.org.tw/vntaiwan/vatican2/education.htm), 3).
(2) "Những đôi vợ chồng Kitô giáo là những người cộng tác với ơn thánh và là nhân chứng đức tin đối với nhau, cũng như đối với con cái... Chính họ là những người đầu tiên phải rao truyền và giáo dục đức tin cho con cái bằng lời nói và gương sáng, họ huấn luyện con cái sống đời sống Ki-tô giáo và làm việc tông đồ" (Sắc lệnh Tông đồ Giáo Dân, 11 (http://www.catholic.org.tw/vntaiwan/vatican2/apost03.htm)).
(3) Xem Nguyễn Long Thao, VietCatholic News 23/05/2006 (http://vietcatholic.net/News/Html/34898.htm).
(4) Thư Mục Vụ về Gia Đình của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam năm 2002 (http://www.lavang.co.uk/TTMVLondon/GiaoHoiVietNam/Tailieu/ThuMucVuHDGMVN2002.htm), số 3.
(5) Đức Giáo hoàng Gio-an Phao-lô II, Tông huấn về Gia đình “Familiaris Consortio”, 28-41 (http://www.gpnt.net/thuvien/camnanggiadinh/familiarisconsortio_02.htm)

[admin]

<TABLE id=tblmain cellSpacing=0 cellPadding=10 width="100%" border=0><TBODY><TR><TD class=HEADER style="WIDTH: 100%">Đại Hội Gia Đình tại TGP Saigòn: Chuyển giao Đức tin cho con cái </TD></TR><TR><TD class=CONTENT style="PADDING-RIGHT: 30px; PADDING-LEFT: 10px; FONT-SIZE: 10pt; PADDING-BOTTOM: 0px; WIDTH: 100%; PADDING-TOP: 30px; FONT-FAMILY: Verdana">SAIGÒN -- Đầu tháng 7 năm 2006 này, Đại hội Gia đình Thế giới lần V sẽ được tổ chức tại Va-len-ti-a, Tây Ban Nha. Để hưởng ứng Đại hội này, ban Mục Vụ Gia Đình của TGP Sài Gòn và Trung Tâm Mục Vụ đã cùng tổ chức hai buổi hội thảo vào ngày 1/7/2006, có kèm theo Lễ Hội Gia Đình vào buổi tối, với chủ đề CHUYỂN GIAO ĐỨC TIN CHO CON CÁI.

Vào buổi sáng, những người làm công tác liên quan đến gia đình và hôn nhân tại các giáo xứ được mời đến hội trường lớn của Trung Tâm Công Giáo để tham dự hội thảo. Sau lời chào mừng của cha Truởng ban MVGĐ, đề tài “Những thách đố lớn trong việc chuyển giao đức tin trong gia đình Việt Nam hôm nay” được linh mục Fr. Lê Văn La Vinh, OP thuyết trình rất hùng hồn làm bật lên trong lòng người tham dự những suy tư giúp cho việc thảo luận tổ thật sinh động. Có hai câu hỏi để thảo luận rất gần với gia đình công giáo:

Đâu là những khó khăn mà quí vị phải đương đầu khi chuyển giao đức tin trong thời đại hôm nay?
Để việc chuyển giao đức tin cho con cái đạt hiệu qủa cao, các bậc cha mẹ cần tổ chức và cần có những điều kiện gì?Sau bữa cơm trưa thân mật và giờ nghỉ trưa tự do tại Trung tâm, buổi thảo luận thứ hai vào buổi chiều được bắt đầu. Ông Nguyễn Văn Nội đã trình bày đề tài: “Làm thế nào để gia đình trở thành môi trường đầu tiên và chính yếu trong việc chuyển giao đức tin cho con cái?” Sau đó là đại diện gia đình lên chia sẻ. Trong bầu khí của hai buổi hội thảo, sôi nổi nhất là mục sinh hoạt chung, người tham dự đóng góp ý kiến rất phong phú, chân thực vì được cảm nghiệm trong đời sống thường ngày. Kết qủa gặt hái từ hai buổi thảo luận được linh mục Bảo tổng kết và đọc trong phần Lễ Hội Gia Đình vào buổi tối.

Khi ánh đèn của thành phố sáng rực, nhiều người đã có mặt tại Trung Tâm Công Giáo. Không rầm rộ, sôi nổi như giới trẻ mà có một chút gì đằm thắm, những người đến dự Lễ Hội Gia Đình buổi tối là những gia đình cùng đi chung với nhau.

Những lời chào hỏi của linh mục MC, băng reo, lời giới thiệu, hát và múa tập thể mở đầu chương trình làm cho những người làm cha mẹ và làm con phút chốc bỗng quên đi cả trăm thứ lo toan của đời để cùng cười, hát, vẫy tay theo tiếng nhạc vui tươi của đêm gặp gỡ rất thân tình. Tiếp theo là phần đúc kết của hai buổi thảo luận với nội dung rất ý nghĩa như sau:

“Chúng ta đã cùng xác định gia đình là một Giáo Hội thu nhỏ, bắt nguồn từ bí tích hôn nhân, để từ đó nảy sinh hoa trái của Hội Thánh là con cái; gia đình công giáo Việt Nam cũng còn mang đậm nét của gia đình Đông phương, tôn trọng tôn ti trật tự, kỷ cương và sự ràng buộc thân tộc giữa các thành viên nhiều thế hệ.

Mặc dầu vậy, trước những khó khăn do sự phát triển của xã hội, của trào lưu sống vật chất, gia đình công giáo cũng không tránh khỏi những khó khăn trắc trở, mà khó khăn nhất là hiện tượng tục hóa mọi giá trị đạo đức căn bản, nền luân lý suy đồi, có nhiều người mang mục tiêu của cuộc sống chỉ là hưởng thụ.

Qua việc thảo luận, chúng con biết rằng có không ít các gia đình vì thiếu hiểu biết về giáo lý, cha mẹ không có kinh nghiệm gặp gỡ Chúa Giêsu trong cuộc sống nên khi gặp khó khăn, các gia đình khó vượt qua được những thử thách, và do đó cha mẹ cũng gặp khó khăn trong việc làm chứng và chuyển giao đức tin cho con em mình.

Nhận định như vậy, hơn lúc nào hết, mọi thành viên trong các gia đình phải biết sống chứng nhân của tình yêu, thể hiện bằng cách đón nhận Chúa Kitô và nên một với Ngài, để mỗi gia đình trở thành một cộng đồng tình yêu, một cộng đồng phát sinh sự sống, có những hành động liên đới hầu giúp con cái xa lánh những lôi kéo của nền văn hoá sự chết đang rình rập ngày đêm ngoài ngưỡng cửa các gia đình. Bên cạnh đó cũng cần đẩy mạnh những hoạt động mục vụ của các giáo xứ, các phong trào, đoàn thể…ngõ hầu giúp cho, trước hết là cha mẹ, sau đó là con cái, kiên trì vững tin vào con đường thể hiện tình yêu thương mà Thiên Chúa đã kêu gọi mọi người phải chuyển giao cho nhau để chứng tỏ mọi người là anh em, là con một cha trên trời.

Những chứng từ sống động từ các các gia đình rất cảm động và chân thành, từ những khó khăn vất vả của cuộc sống nhưng các gia đình đã biết tin cậy nơi Thiên Chúa nên đã vượt qua tất cả để trung tín với nhau và hoàn thành ơn gọi của mình. Chúng ta hy vọng rằng gia đình giáo phận hôm nay sẽ giúp các thành viên gia đình công giáo ý thức nhiều hơn vai tròn ngôn sứ của mình sẽ làm cháy sáng, cháy to và cháy mãi ngọn lửa tình yêu mà Thiên chúa và Giáo hội muốn con cái thể hiện nơi trần thế”.

Chương trình lễ hội còn được xen kẽ những tiết mục văn nghệ. Nhạc cảnh chuyện người đàn bà 2000 năm trước của giới trẻ Bình Thái rất hay vì nói lên lòng bao dung của Thiên Chúa: Đức Giêsu nhìn thấy sự yếu đuối của người phụ nữ, và rẽ lối, giải quyết tình huống một cách khôn ngoan. Cách làm ấy vừa phảng phất một chút thách đố cho lòng dạ giới hạn của con người vừa phảng phất một chút cảm thông cho một thứ tội có thể làm tan vỡ gia đình.

Cảm động nhất là chia sẻ của một gia đình có con sống đời dâng hiến (một linh mục và ông bà cố lên chia sẻ tâm tư); và gia đình một anh chị khác có bốn con, một cháu đã chết, cháu khác bị tại nan giao thông qua đời và hai cháu gái còn lại bị tật nguyền.

Các tiết mục xoay quanh chủ đề gia đình cũng làm người xem dâng trào cảm xúc như bài hát “Lời con muốn nói” do Xuân Trường trình bày; “Ba ngọn nến lung linh”, “Ân tình” …

Sau đó là thánh lễ đồng tế được cử hành trang trọng. Lời giảng của cha Giám đốc Trung Tâm sang sảng giữa không gian trầm ấm: “….Chúa Giêsu đã làm người và ở giữa chúng ta. Ngài cũng phải học tập làm người trong một gia đình mà ở đó vai trò của thánh Giuse và mẹ Maria rất quan trọng. Tất cả chúng ta cũng phải được học tập và đào tạo, và con người có một đức tin phải được chăm sóc trong một gia đình; vì gia đình là môi trường đầu tiên và chính yếu để thông truyền (lưu truyền) đức tin. Đó là sứ mạng, ơn gọi và trách nhiệm trước mặt Chúa….”

Những hạt mưa nhẹ phảng phất suốt thời gian cử hành thánh lễ, và khi thánh lễ kết thúc, những hạt mưa nặng dần nên nghi thức chuyển giao đức tin cho con cái với sáu gia đình được chọn, tượng trưng cho nhiều thành phần dân Chúa đã không thể thực hiện được.

Dẫu vậy, đêm Lễ Hội Gia Đình đã thành công tốt đẹp và để lại nhiều ấn tượng đẹp trong lòng người tham dự, nhất là những người đang mang sứ vụ làm cha mẹ trong một gia đình.


</TD></TR><TR><TD class=AUTHOR style="WIDTH: 100%" align=left>Maria Vũ Loan </TD></TR></TBODY></TABLE>
Nguồn: Vietcatholic (http://vietcatholic.net/News/Html/35763.htm)

[admin]

Việc truyền giảng Tin Mừng trong gia đình Việt Nam hôm nay

(Bài thuyết trình của Lm Lê Văn La Vinh, OP)

Như chúng ta vừa được nghe trong phần giới thiệu về Đại hội Gia đình thế giới, chủ đề cũng như tài liệu học tập mà Giáo hội muốn triển khai cho các gia đình qua kỳ Đại hội này. Cùng với Giáo hội toàn cầu trong ngày Đại hội Gia đình thế giới, đại diện cộng đoàn dân Chúa trong giáo phận chúng ta hôm nay cùng quy tụ lại để cùng hiệp thông với ngày đại hội này để chia sẻ với nhau về những vấn đề liên quan đến gia đình và đặc biệt đối với việc CHUYỂN GIAO ĐỨC TIN CHO CON CÁI trong mỗi gia đình. Đây là chủ đề chính của ngày đại hội gia đình thế giới và cũng là chủ đề chính trong ngày hội gia đình của giáo phận chúng ta.

Riêng phần tôi, trong phần thuyết trình sáng hôm nay với đề tài: THỬ NHẬN DIỆN VỀ VIỆC TRUYỀN GIẢNG ĐỨC TIN TRONG ĐỜI SỐNG GIA ĐÌNH KITÔ HÔM NAY. Để một khi đã nhận diện được sự cần thiết, cấp bách cũng như những khó khăn cụ thể trong đời sống của gia đình hôm nay, chúng ta mới có những phương cách thích hợp để giúp nhau thực hiện việc chuyển giao đức tin cho con cái của mình. Phần trình bày này được chia làm III phần với phần thứ I là cùng trở về nguồn để tìm lại những nền tảng căn bản của đời sống và gia đình Kitô giáo. Trên cơ sở này, chúng ta cùng tìm hiểu thực trạng và những thách đố của gia đình hôm nay (Phần II); và cuối cùng là việc thử đề ra một vài phương cách khả thi để mời gọi mọi người, mọi gia đình chúng ta cùng nhau áp dụng để mang lại hiệu quả tốt cho việc chuyển giao đức tin cho con cái mà các bậc cha mẹ có bổn phận thực hiện trong đời sống gia đình của mình

1. Nền tảng căn bản của gia đình theo nhãn quan Kitô giáo.

Khái niệm gia đình ngày hôm nay thường được nhiều người hiểu là một cộng đoàn bao gồm cha mẹ và con cái họp thành một cộng đồng yêu thương. Nói cách khác, gia đình là một cộng đoàn mà trong đó hai người nam nữ yêu thương nhau và hoa trái của tình yêu thương đó là chính những người con của mình. Nơi gia đình, mỗi người con được được thừa hưởng và đón nhận một tình yêu thương và giáo dục của cha mẹ để trở thành một con người phát triển đầy đủ. Và như vậy, nói theo kiểu nói của Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II thì gia đình kết thành một cộng đoàn sự sống và tình yêu (1).

Trong chúng ta ai ai cũng biết gia đình là tế bào đầu tiên đồng thời cũng là nền tảng của xã hội cũng như Giáo hội. Nơi gia đình Kitô giáo, qua bí tích hôn nhân, mọi người được củng cố và được thánh hiến bằng một bí tích riêng. Nhờ sức mạnh của bí tích này, họ được thấm nhuần tinh thần của Chúa Kitô để chu toàn bổn phận hôn nhân và gia đình của họ (2).

Gia đình không chỉ là một tế bào sống động của xã hội, nhưng gia đình còn là một Giáo hội thu nhỏ hay một Giáo hội tại gia (3). Gia đình thể hiện đời sống Giáo hội ngay trong mái ấm của mình, nơi đó đời sống phụng vụ được thể hiện qua việc cha mẹ cùng con cái đọc kinh chung với nhau; Và nhờ ân sủng của Bí tích Hôn phối, vợ chồng giúp nhau nên thánh trong đời sống hôn nhân, trong việc đón nhận và giáo dục con cái nên thánh (4).

Thêm vào đó, gia đình Kitô hữu được mời gọi góp phần tích cực và có trách nhiệm vào sứ mạng Giáo hội. Đó là góp phần vào việc truyền giảng Tin Mừng của Chúa Kitô. Ở điểm này, Tông huấn Loan Báo Tin Mừng, đức Phao lô VI nói rõ về bổn phận phải truyền giảng Tin Mừng trong mỗi gia đình như sau: “Cũng như Giáo hội, gia đình có nghĩa vụ tạo môi trường cho Tin Mừng được truyền đạt tới và từ đó Tin Mừng được lan toả ra. Vậy trong một gia đình ý thức về sứ mạng này, mọi phần tử gia đình đều Phúc âm hóa và được Tin Mừng hoá. Cha mẹ chẳng những truyền thụ Tin Mừng cho con cái mà còn có thể nhận lại chính Tin Mừng ấy đã được sống sâu sắc tứ phía con cái” (5). Và cụ thể hơn Đức Giáo hoàng Gioan-Phaolô II trong Tông Huấn về Gia đình số 60 đã đề cập đến vai trò của cha mẹ và đặc biệt nhắc nhở họ trong việc truyền giảng đức tin cho con cái để dần dần đưa con em mình khám phá ra mầu nhiệm Thiên Chúa và có thể đối thoại cá nhân với Ngài. Gương sống cụ thể, chứng tá sống động của cha mẹ là yếu tố căn bản và không thể thay thế được trong việc giáo dục đức tin và việc cầu nguyện: chỉ khi nào cha mẹ cùng cầu nguyện với con cái, chu toàn chức vụ tư tế vương giả của họ, họ mới vào sâu được trong lòng con cái, và để lại đó những dấu vết mà các biến cố cuộc sống về sau sẽ không thể xóa nhoà được.

Trong buổi triều yết chung tại giáo triều Rôma vào ngày 11.8.1976, đức Giáo hoàng Phao-lô VI đã ngõ lời với các cha mẹ như sau: “Hỡi các bà mẹ, chị em có dạy cho các con nhỏ của mình những lời kinh của người Kitô hữu không? Chị em có cộng tác với các linh mục để chuẩn bị cho chúng lãnh nhận các bí tích của thời niên thiếu: xưng tội, rước lễ, thêm sức không? Nếu chúng đau ốm, chị em có tập cho chúng quen nghĩ tới những sự đau khổ của đức Kitô, quen kêu cầu sự giúp đỡ của Đức Mẹ Đồng Trinh và các thánh không? Chị em có lần hạt chung với chúng ở gia đình không? Còn anh em hỡi nhưng người cha, anh em có biết cầu nguyện chung với con cái, với cộng đồng gia đình, ít là thỉnh thoảng không? Gương sáng của anh em qua sự ngay thẳng trong tư tưởng và hành động được hỗ trợ bằng ít nhiều kinh nghiệm chung quả là một bài học sống, nhờ hành vi thờ phương đáng tuyên dương. Như thế anh em đang đem bình an vào trong tổ ấm gia đình anh em; “bình an cho nhà này”. Đừng quên rằng làm như thế là anh em xây dựng Giáo hội” (6).

[admin]

2. Tìm hiểu một chút về hiện trạng gia đình hôm nay:

Được sống trong bầu khí lễ giáo của người Á Đông, và nhất là những gia đình được sống trong sự bao bọc của làng quê, của gia tộc nơi những vùng nông thôn nước Việt; chúng ta thấy là hầu hết các gia đình Việt Nam đều sống trong sự yêu thương, đùm bọc, ổn định. Và những đức tính này này càng được biểu hiện rõ hơn nơi các gia đình Công giáo nhờ mối dây liên kết của Bí tích Hôn nhân. Thế nhưng, cuộc đời cũng như xã hội là một dòng chảy sống động và biến đổi không ngừng. Điều này đã ảnh hưởng một phần không nhỏ trong những suy nghĩ, cách sống và nhịp độ sinh hoạt của các gia đình và phần nào làm cho nền tảng và ý nghĩa ban đầu của khái niệm về hôn nhân và gia đình trong một số bộ phận của cộng đồng dân cư có nhiều sự biến đổi

2.1 Do tác động của đời sống xã hội - nhất là tại các thành phố lớn như Sài Gòn đây - đời sống hôn nhân và gia đình ngày hôm nay đang phải đối diện với rất nhiều khó khăn và thách đố, mà trong đó nguy hiểm đầu tiên mà người ta có thể thấy là tình trạng mong manh, không bề vững vì chính “những người trong cuộc” đã hiểu sai lệch đi ý nghĩa và bản chất của đời sống hôn nhân và gia đình được biểu hiện qua việc việc tự do luyến ái giữa nam nữ cũng như tình trạng sống chung, sống thử trước hôn nhân ngày càng phổ biến. Thêm vào đó quan niệm về sự trinh tiết, thuỷ chung ngày nay đã được nhiều bạn trẻ nhân danh tự do biến thành trào lưu của sự phóng túng. Điều này được biểu hiện rõ ràng qua con số những vụ phá thai gia tăng đến mức kinh khủng và số vụ ly hôn cứ ngày một tăng trong các cặp vợ chồng. Hơn nữa, trên bình diện kinh tế và xã hội, khi kinh tế thay đổi và nhu cầu về một đời sống chất lượng hơn được hình thành trong đời sống của cộng đồng dân cư thì việc chuyển đổi chỗ ở hay phải đi xa để kiếm việc làm - mà Việt Nam ta gọi là tình trạng di dân - lại nảy sinh nhiều vấn để xã hội và điều này đã tác động không nhỏ đến đời sống hôn nhân và gia đình mà trong đó những gia đình công giáo chúng ta cũng chịu một sức tác động khá lớn. Từ đó chúng ta thấy là việc giữ đạo, sống đạo xưa nay vốn không phải là điều dễ dàng gì đối với số đông các tín hữu công giáo, thì nay dưới tác động của yếu tố xã hội trong thời kỳ mới thì lại càng có nhiều điều khó khăn hơn.

Một khía cạnh nữa mà chúng ta cũng cần đề cập đến là chủ nghĩa đề cao tự do cá nhân làm cho các thành viên trong gia đình mất dần sự gắn bó với nhau (7), cộng thêm nữa là công việc làm ăn cũng như điều kiện làm việc của mỗi người khác nhau trong một gia đình đã làm mất đi những cuộc gặp gỡ, những bữa cơm thân mật trong gia đình. Bầu khí gia đình hôm nay không còn nhiều điều kiện để vợ chồng con cái sum họp, chia sẻ như là một “trường học để phát triển nhân cách” của mỗi con người. Nhân đây cũng xin được trình bày tình trạng gia đình của một giáo khu ven đô Sài Gòn mà trong đó dân cư vùng này không phải là những tín hữu toàn tòng; và cũng không phải là nơi có nhiều giáo hữu thập phương qua lại. Đối tượng khảo sát là 65 gia đình công giáo, cho thấy có những vấn đề sau:



- 19 gia đình rối vì cha hoặc mẹ đi lấy người khác, hoặc con cái lấy chồng không theo đạo, không có phép chuẩn cũng không cưới xin theo luật đạo.
- 9 gia đình có một vài người theo đạo (hoặc cha hoặc mẹ hay một vài người con), còn những người kia thì không.
- 5 gia đình thuộc diện di dân, có cha hoặc mẹ đã rửa tội, nhưng khi đến đây lại lập gia đình thêm với ngưòi khác.
- 4 gia đình thuộc diện di cư đi nơi khác làm ăn, thỉnh thoảng hoặc ít khi trở về, đời sống đạo không dều đặn.Trong số 19 gia đình thuộc diện số 1 nêu trên có 8 gia đình không bao giờ đi nhà thờ và sinh hoạt đạo đức; 8 gia đình còn lại chỉ có vài người đi nhà thờ và có tham gia sinh hoạt đạo đức. Từ những số liệu tổng hợp ở trên, tác giả cuộc khảo sát nhận định là phần lớn các gia đình có khó khăn về đời sống đạo đều do cha mẹ (phần lớn là do người cha) không quan tâm đến gia đình hay bỏ bê gia đình. Hoàn cảnh kinh tế làm tăng thêm điều kiện cho các gia đình lao vào cuộc sinh nhai mà quên đi bổn phận Kitô hữu của mình. Tác giả còn cho biết thêm là những gia đình được khảo sát tại khu vực này không có khó khăn về kinh tế. Chỉ có 4/65 gia đình phải đi làm thuê. Và như để kết luận, tác giả cuộc khảo sát viết thêm “ một xã hội thu nhỏ phản ánh một xã hội lớn đang phát triển”(8).

Vẫn biết rằng những con số của cuộc khảo sát trên đây không phản ánh đầy đủ và trọn vẹn bức tranh toàn cảnh của gia đình công giáo Việt Nam hôm nay; và cũng không thể coi đây là một khuôn mẫu điển hình. Nhưng nó cũng soi sáng cho chúng ta được một phần nào đó trong việc tìm hiểu tình trạng của gia đình Việt Nam hôm nay.

2.2 Những thách đố mà các gia đình công giáo hôm nay phải đối diện

Ngoài những nguyên nhân và hiện trạng chung mà các gia đình bị tác động, những gia đình ông giáo chúng ta còn phải đương đầu với một số thách thức khác mà nổi bật hơn cả là:

Trước nhất đó là việc các gia đình hôm nay phải đối diện với hiện tượng tục hóa. Hiện nay thế giới đang sống trong giai đoạn mà người ta đang thế tục hóa tất cả mọi giá trị trong xã hội và đang làm biến dạng ý nghĩa căn bản của gia đình. Người ta đặt các giá trị trần thế và đề cao các giá trị nhân bản cao hơn những ý niệm thiêng thánh. Giá trị của niềm tin tôn giáo, của tâm linh bị đặt xuống hàng thứ yếu trong cuộc sống hàng ngày. Với đời sống thực dụng, người ta đã làm đảo lộn mọi giá trị; cuộc sống tâm linh và các giá trị thiêng thánh dường như không còn chỗ đứng trong tâm thức của con người hôm nay. Hơn nữa, người ta hình như không còn biết phải giải quyết các vấn đề “đạo đức” như thế nào. Luân lý không còn là chỉ nam cho cuộc sống con người. Cứu cánh của cuộc sống hôm nay chính là hưởng thụ. Đạo đức bị chôn vùi dưới chiêu bài đề cao tự do cá nhân (9). Có một cha xứ thuật lại việc cha vừa được tiếp xúc với một bà mẹ qua điện thoại, và bà xin với cha là cho cậu con trai của bà được xưng tội rước lễ lần đầu. Bà cho biết là con của bà vừa lãnh được tấm bằng thạc sĩ và xin cha sắp xếp thuận lợi giờ học giáo lý bởi vì con bà hiện nay bận rộn lắm, không có tí thì giờ…

- Kế đến, hoàn cảnh xả hội hôm nay đã ảnh hưởng và gây những tác động không tốt đến sinh hoạt chung của gia đình làm cho các thành viên trong gia đình không có điều kiện để gặp gỡ, đối thoại và cảm thông trong đời sống thường ngày. Thiết nghĩ đây chính là điều căn bản nhất gây cản trở cho việc thực hiện sứ mạng căn bản của gia đình là yêu thương và chuyển thông sự sống (sự sống thể chất và sự sống tâm linh) trong mỗi gia đình. Cụ thể là việc xa cách thể lý giữa những thành viên trong gia đình do điều kiện kinh tế và công việc; hay là do sự cách biệt về nhận thức về những vấn đề xã hội và đạo đức giữa cha mẹ và con cái

[admin]

- Một thách đố kế tiếp mà những gia đình công giáo hôm nay phải đối diện đó là sự mặc cảm tự ti trong cách suy nghĩ và nhận thức của người giáo dân trong việc dạy dỗ giáo lý và hướng dẫn tâm linh cho con cái. Làm cho họ nghĩ rằng việc “chuyển giao đức tin cho con cái” không thuộc thẩm quyền của mình. Hơn nữa phải kể đến một số không ít những bậc cha mẹ ỷ lại và nghĩ rằng đây là việc làm và bổn phận của các lớp giáo lý, của nhà thờ. Như đã nêu ở phần trên, thì bổn phận này không phải là những điều quá khó đối với các bậc cha mẹ, bởi lẽ đây chì là việc chuyển giao kinh nghiệm sống đạo và lương tâm Kitô giáo mà thôi

- Một khó khăn nữa mà chúng ta cũng cần nhận diện là cách chung người tín hữu Việt Nam chúng ta chỉ biết giữ đạo chứ không sống đạo, và việc thực hành những hành vi đạo đức đôi khi cũng được thực hành cách chiếu lệ, máy móc vụ luật… mà thiếu hẳn sinh khí và sự thăng hoa trong chính đời sống đạo đức hằng ngày thì thử hỏi với một đời sống đức tin như thế thì chúng ta lấy gì để mà chuyển giao cho con cái của mình? (10).

3. Giải pháp nào giúp cha mẹ có thể hoàn thành sứ mạng chuyển giao đức tin cho con cái

Trở lại chủ đề của ngày đại hội gia đình hôm nay là VIỆC CHUYỂN GIAO ĐỨC TIN CHO CON CÁI thì chúng ta thấy chủ thể ở đây là người cha và người mẹ trong gia đình. Gia đình, hay nói cách cụ thể hơn là chính cha mẹ, có trách nhiệm giáo dục con cái nên người (giáo dục nhân bản) và nên người Kitô hữu (giáo dục đức tin). Và như vậy, để xây dựng được một gia đình bình thường trong bối cảnh của xã hội hôm nay xem ra đã khó; thì việc chuyển giao đức tin cho con cái trong gia đình ngày hôm nay thật cả là một vấn đề!

- Trước hết, chúng ta thấy là chủ thể của hành động này (chuyển giao đức tin) là chính cha mẹ. Thì lẽ đương nhiên cha mẹ phải là những người có đạo đức, sống trọn lương tâm kitô giáo. Và như vậy, việc CHUYỂN GIAO ĐỨC TIN CHO CON CÁI có nghĩa là cha mẹ phải chuyển giao tất cả những hiểu biết, tình cảm, thực hành, tập quán, kinh nghiệm tôn giáo và tâm linh cho con cái. Nói cách khác, chuyển giao đức tin có nghĩa là cha mẹ chuyển giao cho con cái lương tâm và kinh nghiệm sống đạo của chính mình.

Theo cách hiểu này, chúng ta có thể cùng nhau đề ra một số những biện pháp khả thi giúp cha mẹ có thể thực hiện được bổn phận này:

- Ngoài việc chuyển giao kinh nghiệm sống và lương tâm kitô giáo cho con, các bậc cha mẹ cần phải trau dồi thêm đức tin bằng cách lắng nghe và thực hành Lời Chúa để có thể sống đức tin một cách hiểu biết và tích cực.

- Đồng thời chính cha mẹ phải là những người có khả năng chuyển giao hay giáo dục Đức Tin, tức là biết dùng các phương thế phù hợp với từng giai đoạn phát triển và hình thành nhân cách của con cái, phù hợp với tâm lý, lứa tuổi và giai đoạn sống để con cái có thể đón nhận và sống Đức Tin Kitô giáo(11).

- Có một điều cần phải nhắc lại ở đây là gia đình Kitô giáo phải là nơi mà mà mọi người quy tụ xung quanh Chúa Kitô. Hay nói cách khác là Chúa Kitô phải là trung tâm và là cùng đích của mọi gia đình Kitô giáo. Khi xác định được điều đó thì mọi thành viên trong gia đình, và nhất là những bậc cha mẹ phải tập cho mình có được kinh nghiệm sống với Chúa Kitô và để cho Chúa Kitô làm chủ cuộc đời của mình. (Ở đây, chúng ta thấy là vai trò của những việc thực hành đạo đức bình dân có tác động rất lớn để mọi người ý thức được sự hiện diện của Chúa Kitô trong gia đình của mình)

Một điều kiện không thể không nhắc đến trong việc giúp các cha mẹ thực hiện bổn phận này (chuyển giao đức tin) đó là mục vụ hôn nhân và gia đình, hay nói rõ hơn đó là sự quan tâm chăm sóc cho các gia đình của những người mục tử. Trước nhất là việc chuẩn bị cho những người sắp lập gia đình qua các lớp giáo lý hôn nhân: chương trình, giảng viên, và việc chăm sóc mục vụ sau hôn nhân cho các gia đình trẻ. Cần có những chương trình cụ thể như gặp mặt, thăm viếng, những hội thảo, những thánh lễ định kỳ cho các gia đình; đặc biệt là những gia đình có hoàn cảnh khó khăn và những gia đình tân tòng

Kết luận:

“Gia đình là một cộng đoàn sự sống và tình yêu” mà nơi đó con cái được sinh ra, được nuôi dưỡng và lớn lên trong tình yêu. Và chính trong bầu khí yêu thương này, cha mẹ Kitô giáo phải chuyển giao chính nguồn sống đích thực cho con cái của mình đó là CHUYỂN GIAO ĐỨC TIN CHO CON CÁI. Muốn được như vậy, chính cha mẹ phải có kinh nghiệm sống với Chúa, phải biết để Chúa làm trung tâm trong mọi sinh hoạt của gia đình mình và phải nêu gương sáng cho con về niềm xác tín đó. Có như thế việc chuyển giao đức tin cho con cái trong gia đình mới mong đạt được hiệu quả tốt đẹp.

Xin được dùng một đoạn văn của công đồng Vatican II nói về vai trò của gia đình mà người viết nhận thấy là phù hợp với chủ đề của đại hội hôm nay như là lời kết thúc cho bài viết này: “Có một bậc sống rất có giá trị để thực hiện nhiệm vụ đó. Bậc sống được một bí tích thánh hóa, đó là đời sống hôn nhân và gia đình. Gia đình là một môi trường hoạt động và là trường học tuyệt hảo cho việc tông đồ giáo dân. Từ gia đình, Kitô giáo thấm nhập vào tất cả các tổ chức cuộc sống và dần dần biến đổi các tổ chức ấy; nơi gia đình, vợ chồng tìm thấy ơn gọi riêng của mình là làm chứng cho nhau và cho con cái lòng tin và tình yêu Chúa Kitô. Gia đình Kitô giáo lớn tiếng loan truyền sức mạnh của Nước Thiên Chúa và niềm cậy trông vào một đời sống hạnh phúc. Bằng gương lành và lời chứng, gia đình Kitô giáo thuyết phục thế gian về tội lỗi, đồng thời cũng soi sáng cho những ai tìm kiếm chân lý” (12)

Chú thích:

1 Tông Huấn Gia Đình số 17

2 GS số 48

3 Xc Hiến chế Lumen Gentium, số 11

4 Lm Hà Văn Minh, Gia đình hôm nay: những thách đố và con đường tái khám phá căn tính đích thực của gia đình

5 Tông Huấn Loan báo Tin Mừng số 71

6 Trích lại trong Tông Huấn Gia Đình số 60

7 Lm Hà Văn Minh, Ibidem.

8 Trần Bá Nguyệt, Những thách đố mục vụ cho gia đình ở Á châu, đặc biệt là ở Việt Nam và giáo phận Tp Hồ Chí Minh

9 Lm Hà Văn Minh, Ibidem

10 Xc Lê Văn La Vinh, Nghĩ về việc truyền giáo hôm nay. Nguyệt san Công Giáo và Dân Tộc số 112 (tháng 4 / 04)

11 xc Nguyễn Văn Nội, Gia đình sống đạo là trở nên môi trường chính yếu cho việc truyền giảng Đức tin. www. Thanhlinh.net

12 Hiến chế Lumen Gentium, số 35


Nguồn: Vietcatholic (http://vietcatholic.net/News/Html/35764.htm)