admin
13-07-2006, 07:23 PM
ĐỪNG VỘI VUI MỪNG VÌ CÓ NHIỀU ƠN GỌI
Lm Nguyễn Hồng Giáo, dòng Phanxicô
Tôi viết mấy suy nghĩ này đã khoảng 6 năm rồi, nhưng đến hôm nay vẫn được các nhà huấn luyện tu sĩ tham khảo. Bản thân tôi đọc lại, cũng thấy chưa lỗi thời. Xin trích đăng để giới thiệu với bạn đọc.
Các linh mục, tu sĩ ngoại quốc khi đến nước ta, rất đỗi ngạc nhiên thấy đời tu phát triển mạnh mẽ và sống động như thế ngay tại một nước cộng sản vô thần. Điều chúng ta thường nghe họ nói là : "Hãy gởi tu sĩ Việt <?XML:NAMESPACE PREFIX = ST1 /><ST1:PLACE w:st="on"><ST1:COUNTRY-REGION w:st="on">Nam</ST1:COUNTRY-REGION></ST1:PLACE> đi truyền giáo cho chúng tôi !" Sau khoảng hơn một thập niên bị thu hẹp, nay tất cả các dòng đều phát triển trở lạ khá mạnh mẽ về số người nhập tu cũng như về hoạt động. Chắc chắn hầu hết các dòng đã tăng số so với hồi trước 30-4-75, có thể có dòng tăng gấp hai hay hơn nữa. Dĩ nhiên nếu không có biến cố 1975 số tăng ấy chắc còn cao hơn, xét theo tình hình phát triển bình thường. Dù gặp nhiều khó khăn dưới chế độ cộng sản, đời tu ở Việt <ST1:COUNTRY-REGION w:st="on"><ST1:PLACE w:st="on">Nam</ST1:PLACE></ST1:COUNTRY-REGION> chưa bao giờ bị cấm hay bị giải tán như ở một số nước cộng sản Đông Âu trước đây.
Riêng đối với một số các dòng "nhỏ" và các tu hội đời, thời gian qua là một cơ hội phát triển thuận lợi hiếm có, khi hoàn cảnh chung đã kéo các dòng lớn nhỏ và tu hội lại với nhau, làm việc với nhau, thu hẹp những cách biệt mà bình thường có lẽ không bao giờ chính các người trong cuộc có thể làm nổi. Đặc biệt trong vấn đề đào tạo. Thời trước, ít dòng "nhỏ" và họa hiếm các tu hội đời có khả năng tự mở ra các nhà huấn luyện triết học, thần học cho riêng mình, vì thế sự phát triển của họ thường bị chậm lại. Nhưng từ ít lâu nay, các thành viên của họ cũng ngồi học chung với tu sĩ của các dòng "lớn" như Đa Minh, dòng Tên, Phanxicô, Cứu Thế...trong trung tâm đào tạo chung của Liên Dòng hoặc tại học viện riêng của các dòng lớn này. Tỉ lệ số sinh viên của họ cũng không nhỏ so với các dòng lớn.
Tóm lại chúng ta có nhiều lý do để vui mừng. Tuy nhiên nhìn kỹ vào tình hình, chúng ta có không ít điều phải băn khoăn. Chưa thể nói tới một sự bùng nổ ơn gọi tu trì ở Việt Nam, nhưng chắc chắn là có một thứ "cao trào" đi tu xảy tới sau thời gian mở cửa, khiến chúng ta lạc quan, phấn khởi và biết đâu chúng ta đang sống trong một thứ an toàn giả tạo? Dẫu biết rằng Chúa dùng mọi hoàn cảnh để làm công việc của Người. Chẳng hạn, Người có thể dùng ngay sự nghèo khổ, sự thiếu cơ hội thăng tiến tự nhiên hay tình trạng gia đình đông con làm cơ hội thôi thúc người ta nghĩ tới việc dâng hiến cuộc đời cho Người trong dòng tu. Cũng như đôi khi một người thất bại trong cuộc đời có thể nhân đó mà làm một cuộc hoán cải tốt lành, thánh thiện. Nhưng trong những trường hợp như thế, cần phải có một sự nhận định kỹ càng, một cuộc "biện phân" (discernement) sáng suốt, và thường là một cuộc thanh luyện ý hướng của người ứng viên. Tóm lại cần phải có một nền huấn luyện thật kỹ và tốt.
Tưởng không có gì lạ khi đa số ơn gọi mới của chúng ta đến từ thôn quê bởi vì có đến 80% dân số nước ta sống ở vùng nông thôn. Cũng không có gì phải ngạc nhiên khi một số người trẻ ở Bắc tìm cách gia nhập các dòng tu ở phía <ST1:COUNTRY-REGION w:st="on"><ST1:PLACE w:st="on">Nam</ST1:PLACE></ST1:COUNTRY-REGION>. Nhưng nếu các dòng chỉ nhằm gia tăng con số tu sinh sau nhiều năm "khan hiếm" mà coi nhẹ khâu tuyển chọn và đào tạo, thì trong tương lai họ có thể gặp nhiều khó khăn. Tương lai của một hội dòng không đơn giản tùy thuộc vào số lượng. Một trong những việc hệ trọng nhất trong huấn luyện là "tháp tùng cá nhân" (accompagnement personnel). Nhưng làm sao tháp tùng được khi người huấn luyện quá ít mà người thụ huấn quá đông ? Nghe nói có đơn vị vỏn vẹn chỉ có vài ba người mà nhận vào hàng loạt, thậm chí cá biệt có đơn vị thâu nhận cả trăm ứng viên "người lớn". Phẩm chất tu sĩ không thể được sản xuất ra theo kế hoạch, hay theo sê-ri.
Lm Nguyễn Hồng Giáo, dòng Phanxicô
Tôi viết mấy suy nghĩ này đã khoảng 6 năm rồi, nhưng đến hôm nay vẫn được các nhà huấn luyện tu sĩ tham khảo. Bản thân tôi đọc lại, cũng thấy chưa lỗi thời. Xin trích đăng để giới thiệu với bạn đọc.
Các linh mục, tu sĩ ngoại quốc khi đến nước ta, rất đỗi ngạc nhiên thấy đời tu phát triển mạnh mẽ và sống động như thế ngay tại một nước cộng sản vô thần. Điều chúng ta thường nghe họ nói là : "Hãy gởi tu sĩ Việt <?XML:NAMESPACE PREFIX = ST1 /><ST1:PLACE w:st="on"><ST1:COUNTRY-REGION w:st="on">Nam</ST1:COUNTRY-REGION></ST1:PLACE> đi truyền giáo cho chúng tôi !" Sau khoảng hơn một thập niên bị thu hẹp, nay tất cả các dòng đều phát triển trở lạ khá mạnh mẽ về số người nhập tu cũng như về hoạt động. Chắc chắn hầu hết các dòng đã tăng số so với hồi trước 30-4-75, có thể có dòng tăng gấp hai hay hơn nữa. Dĩ nhiên nếu không có biến cố 1975 số tăng ấy chắc còn cao hơn, xét theo tình hình phát triển bình thường. Dù gặp nhiều khó khăn dưới chế độ cộng sản, đời tu ở Việt <ST1:COUNTRY-REGION w:st="on"><ST1:PLACE w:st="on">Nam</ST1:PLACE></ST1:COUNTRY-REGION> chưa bao giờ bị cấm hay bị giải tán như ở một số nước cộng sản Đông Âu trước đây.
Riêng đối với một số các dòng "nhỏ" và các tu hội đời, thời gian qua là một cơ hội phát triển thuận lợi hiếm có, khi hoàn cảnh chung đã kéo các dòng lớn nhỏ và tu hội lại với nhau, làm việc với nhau, thu hẹp những cách biệt mà bình thường có lẽ không bao giờ chính các người trong cuộc có thể làm nổi. Đặc biệt trong vấn đề đào tạo. Thời trước, ít dòng "nhỏ" và họa hiếm các tu hội đời có khả năng tự mở ra các nhà huấn luyện triết học, thần học cho riêng mình, vì thế sự phát triển của họ thường bị chậm lại. Nhưng từ ít lâu nay, các thành viên của họ cũng ngồi học chung với tu sĩ của các dòng "lớn" như Đa Minh, dòng Tên, Phanxicô, Cứu Thế...trong trung tâm đào tạo chung của Liên Dòng hoặc tại học viện riêng của các dòng lớn này. Tỉ lệ số sinh viên của họ cũng không nhỏ so với các dòng lớn.
Tóm lại chúng ta có nhiều lý do để vui mừng. Tuy nhiên nhìn kỹ vào tình hình, chúng ta có không ít điều phải băn khoăn. Chưa thể nói tới một sự bùng nổ ơn gọi tu trì ở Việt Nam, nhưng chắc chắn là có một thứ "cao trào" đi tu xảy tới sau thời gian mở cửa, khiến chúng ta lạc quan, phấn khởi và biết đâu chúng ta đang sống trong một thứ an toàn giả tạo? Dẫu biết rằng Chúa dùng mọi hoàn cảnh để làm công việc của Người. Chẳng hạn, Người có thể dùng ngay sự nghèo khổ, sự thiếu cơ hội thăng tiến tự nhiên hay tình trạng gia đình đông con làm cơ hội thôi thúc người ta nghĩ tới việc dâng hiến cuộc đời cho Người trong dòng tu. Cũng như đôi khi một người thất bại trong cuộc đời có thể nhân đó mà làm một cuộc hoán cải tốt lành, thánh thiện. Nhưng trong những trường hợp như thế, cần phải có một sự nhận định kỹ càng, một cuộc "biện phân" (discernement) sáng suốt, và thường là một cuộc thanh luyện ý hướng của người ứng viên. Tóm lại cần phải có một nền huấn luyện thật kỹ và tốt.
Tưởng không có gì lạ khi đa số ơn gọi mới của chúng ta đến từ thôn quê bởi vì có đến 80% dân số nước ta sống ở vùng nông thôn. Cũng không có gì phải ngạc nhiên khi một số người trẻ ở Bắc tìm cách gia nhập các dòng tu ở phía <ST1:COUNTRY-REGION w:st="on"><ST1:PLACE w:st="on">Nam</ST1:PLACE></ST1:COUNTRY-REGION>. Nhưng nếu các dòng chỉ nhằm gia tăng con số tu sinh sau nhiều năm "khan hiếm" mà coi nhẹ khâu tuyển chọn và đào tạo, thì trong tương lai họ có thể gặp nhiều khó khăn. Tương lai của một hội dòng không đơn giản tùy thuộc vào số lượng. Một trong những việc hệ trọng nhất trong huấn luyện là "tháp tùng cá nhân" (accompagnement personnel). Nhưng làm sao tháp tùng được khi người huấn luyện quá ít mà người thụ huấn quá đông ? Nghe nói có đơn vị vỏn vẹn chỉ có vài ba người mà nhận vào hàng loạt, thậm chí cá biệt có đơn vị thâu nhận cả trăm ứng viên "người lớn". Phẩm chất tu sĩ không thể được sản xuất ra theo kế hoạch, hay theo sê-ri.