[ Home ] [ Up ] [ B́nh Quư ] [ Đá Trắng ] [ Nha Mơn ] [ Nhị Hà ] [ Quán Thẻ ] [ Tân Xuân ]

Giáo xứ Tấn Tài

 

• Thành lập: 1882

• Bổn mạng: Nữ Vương Mân Côi.

• Kính ngày: 7.10

• Số giáo dân: 3855 (năm 1997)

• Linh mục quản xứ: GB. Trần Minh Cương.

• Linh mục phó: Đaminh Nguyễn Thanh Vân

• Ðịa chỉ hiện nay: Nhà Thờ Tấn tài, thị xã Phan Rang-Tháp Chàm, Ninh thuận.

• Ðt: 068-825293

• Chầu Mình Thánh Chúa: Chúa Nhật XXIII TN

• Giờ lễ

Thánh lễ Chúa Nhật Thánh lễ I: 5g 00 Thánh lễ II: 18g00

Thánh lễ ngày thường Sáng 4g30 Chiều 18g00

 

Lược sử:

1. Vị trí địa lý

bản đồ

Ðông giáp Mương Ông Cố. Tây giáp Mả Thánh Tây. Bắc giáp hương lộ đi Mỹ An. Nam giáp sông Dinh.

Giáo xứ Tấn tài gồm có 6 họ lẻ ở về phía Ðông và phía Nam Thị xã Phan rang-Tháp chàm và một nửa huyện Ninh phước, tỉnh Ninh thuận, diện tích 150km2 số giáo dân 3855 trong tổng số dân 100.000 người.

2. Hình thành và phát triển

Theo tài liệu của hội Thừa sai Paris, khoảng năm1664, một nhóm giáo dân từ Bình định, Phú yên vào lập nghiệp tại Bình thuận bắc (nay là Ninh thuận). Họ khẩn hoang trên bờ sông Dinh và đặt tên cho nơi ấy là "Dinh thuỷ" có nghĩa là nước sông Dinh. Họ tự lực cánh sinh phần xác cũng như phần hồn: họ dựng lên một nhà nguyện mái tranh vách đất, để sáng chiều họp nhau đọc kinh cầu nguyện. Họ bầu lên một ban chức việc 3-5 người để điều hành việc đạo: dạy giáo lý, rửa tội cho trẻ em và tân tòng, làm chứng hôn phối, giúp kẻ liệt, phụ trách mai táng. Hàng chục năm mới có một linh mục đến ở với họ vài ngày, có khi chỉ một buổi để dạy dỗ, ban bí tích, an ủi, căn dặn điều nọ, điều kia. mãi đến năm1882 (218 năm sau), linh mục Thừa sai Gonzagne Villaume (cố Ðề) mới thành lập giáo xứ gọi là giáo xứ Tấn tài; dầu vậy cái tên Dinh thuỷ còn được con cháu nhắc đi nhắc lại cho đến ngày nay.

Cố Ðề có công rất lớn: ngài đã khẩn hoang được non 300 mẫu ruộng, đào mương, đắp đập dẫn thuỷ nhập điền để cày cấy thuận lợi. Ngài đã xây nhà xứ, nhà thờ khánh thành năm1900. Theo lời linh mục Thừa sai Gauthier (cố Báu), thì trên toàn cõi Ðông dương chỉ có nhà thờ Tấn tài và nhà thờ Pnompenh, Thủ đô Campuchia, đã được xây theo một kiểu này mà thôi.

Từ ngày được thành lập đến nay, giáo xứ Tấn tài luôn luôn có linh mục chăm sóc, có tu sĩ dòng Thánh Giuse, dòng Mến Thánh giá và Nhà phước giúp đỡ, dạy dỗ. Từ năm 1968, nữ tu dòng Khiết tâm Bình cang thay thế Nhà phước được giải thể, phụ trách cô nhi viện, cộng tác với linh mục chánh xứ trong công việc phụng vụ, dạy giáo lý.

Giáo xứ Tấn tài chia làm ba khu là khu Phêrô, khu Giuse và khu Matthêu, mỗi khu có một uỷ viên hành giáo phụ trách liên lạc với chánh, phó xứ và ban hành giáo trong việc rửa tội, thêm sức, hôn phối, kẻ liệt, mai táng và công tác xã hội nữa.

Giáo xứ Tấn Tài chiếm 30% diện tích của Phường Tấn tài với 2.086 giáo dân, nếu tính cả khu Tấn lợi thì số giáo dân có thể tới 60% của dân số Phường là 5.600 người, vì tại khu Tấn lợi (phường Tấn tài) có một số giáo dân khá đông, nhưng lại thuộc về giáo xứ Phan rang. Phần đông giáo dân sống bằng nghề nông: trước đây cấy lúa, nay lại trồng nho; phần còn lại làm nghề tiểu thương, công nhân.

Ðặc biệt tại giáo xứ Tấn tài có mấy di tích lịch sử của Hội thánh thời sóng gió xa xưa; đó là 17 ngôi mộ các Anh hùng bỏ mình vì Ðức tin (chưa được phong Á thánh). Theo tiền nhân kể lại thì 15 trong 17 ngôi mộ này đã được cải táng từ các vùng lân cận như Mỹ tường, Sơn hải, Thuận hoà về đây, có một viên gạch nung đỏ khắc câu như sau:

"paulus sanh Nghệ an
profide tumcatus in
Bình thuận an D
1818 isgis Tự đức II"

Và trên một ngôi mộ khác có ghi: "Décedée 1864 Mađalêna Lộc".

Theo kỷ yếu Giáo Phận Nha Trang 1671-1971 (trang 31) thì Mađalêna Lộc là bà nhất Nhà phước đã được phúc Tử đạo tại Láng Mun (nay là Tân Hội). Ngoài ra trong nhà thờ phía tay trái trước bàn thờ Thánh tâm có mộ cố Ðề, vị sáng lập giáo xứ, ngài chết đuối năm 1900 tại đập Nha Trinh đang khi điều khiển công tác đắp đập.

Tại nghĩa địa Tấn tài có mộ cố Châu (Pierre Ledarré) chánh xứ Tấn tài năm 1925-1945, ngài qua đời ở Bình cang (Nha trang) là nơi quân đội Nhật bổn đã lập trong các giáo sĩ Thừa sai sau ngày đảo chánh 09.3.1949. Theo di chúc hài cốt của ngài được cải táng về nghĩa địa Tấn tài năm 1972.

Chủng Viện Qui nhơn và cố Hồng.

Từ năm 1946-1952, Tiểu chủng viện Qui nhơn được tạm thời mở lớp trong khuôn viên nhà xứ Tấn tài do linh mục Thừa sai Giuse Clause Hồng làm Bề trên. Trong thời gian này, ngài đã tận tình giúp đỡ tù nhân, nhất là tù nhân chính trị. Ngài làm liên lạc viên giữa tù nhân và gia đình họ: ngài vào tận lao xá đưa thơ, quà.của người thân gửi cho tù nhân và nhận thơ của họ gửi cho gia đình. Những tù nhân bệnh hoạn, ngài lấy quần áo về giặt, phơi khô rồi đưa vào cho. Với một chiếc xe đạp, cố Hồng chạy đến hết làng này sang xã khác. Năm 1952 Việt minh đã mời cố lên thăm chiến khu 3 ngày và dẫn ngài về trở lại.

Tiểu chủng viện được dời về Nha trang năm 1953, ngài tiếp tục làm Bề trên, cho đến năm1964 làm Tuyên uư dòng Khiết tâm Ðức Mẹ. Ngài qua đời ngày 18.11.1971. Ngày nay nhiều người lương giáo chưa quên cố Hồng.

Chủng viện Thái Bình.

Năm1955, giáo phận Thái bình được bề trên giáo phận Qui nhơn chấp thuận mở Chủng viện trong khuôn viên nhà xứ Tấn tài cho đến năm 1963. Trong thời gian này quí cha của Chủng viện đã cộng tác với linh mục chánh xứ Marc Lefèbvre (cố Kim) giúp đỡ giáo xứ rất nhiều, thường xuyên nhất là linh mục Giuse Ðinh Tường Huấn, giám đốc.

Giáo xứ Tấn Tài từ khi được thành lập luôn có linh mục chính xứ và một phó xứ. Từ năm 1957, Giáo Phận Nha Trang được thành lập, tách khỏi giáo phận mẹ Qui nhơn, số linh mục chưa được dồi dào, cho nên chỉ có một linh mục chính xứ. Ðể bù lại, ngài được quý linh mục Chủng viện Thái bình, rồi đến trường Trương Vĩnh Ký trợ lực.

Từ năm 1975, linh mục Giuse Trần Văn Láng, được linh mục F.x Nguyễn Nhị phụ giúp ít năm, rồi một mình ngài tần tảo hết Tấn tài đến Tân xuân, Bình quý, Nha mơn, Nhị hà, Ðá trắng, nơi nào cũng có thánh lễ mỗi tuần 1-2 lần, riêng Tấn tài thì ngày nào cũng có thánh lễ. Ngày Chúa nhật và thứ năm có hai thánh lễ. Thật là đại phúc !. Mãi đến năm 1991 thầy Phêrô Nguyễn Ðình Phiên được thụ phong linh mục và được đặt làm phó xứ chung sức với chính xứ đã quá mệt mỏi vì đoàn chiên.

Năm 1995, tân linh mục Inhatiô Bùi Sĩ Ðức được sai đến làm phó xứ thay thế linh mục Phêrô Nguyễn Ðình Phiên được tiến chức chính xứ Sông Pha.

Năm 1996, thêm một linh mục hoạt bát là linh mục Don Bosco Cao Tấn Phúc làm phó xứ 2. Nhờ vậy mà linh mục chính xứ an tâm đi chữa mấy chứng bệnh nan y, mặc dầu ngài đã về nhiệm sở nhưng bệnh vẫn chưa lành hẳn.

Ngày 18.08.1997, linh mục Gioakim Nguyễn Phúc Hoà về làm phó xứ thay cho linh mục Don Bosco Cao Tấn Phúc được quản nhiệm giáo xứ Gò Ðền.

Các linh mục phụ trách giáo xứ từ ngày thành lập đến nay:

• Ðấng sáng lập giáo xứ: Gonzague Villaume (Cố Ðề) 1882-6.9.1990

• Louis Nezeys (Cố Nhạc) 1900-1903.

• Alexis Boivin (Cố Nhã) 1903-1907.

• Jules Labiausse (Cố Sáng) 1907-1920.

• Guillaume David (Cố Yên)1920-1924.

• Marcel Piquet (cố Lợi) 1924-1928.

• Pierre Ledarré (cố Châu) 1928-1945.

• Giuse Nguyễn Sồ 1945-1947.

• Emile Laborier (cố Hảo) 1947-1948.

• Paul Valour (cố Lực) 1948-1951.

• Giuse Nguyễn Công Nghị 17 tháng

• Pierre Gauthier (cố Báu) 02 tháng.

• Marc Lefèbre (cố Kim) 1951-1970.

• Giuse Ðinh Tường Huấn 04.1961 đến 11.1961.

• Giuse Lê Khắc Tâm 1970-1975.

• Giuse Nguyễn Hoàng Kim 05.1975 đến 08.1975.

• Giuse Trần Văn Láng 15.08.1975 đến 5.10.2006.

•  

• GB. Trần Minh Cương 5.10.2006 đến nay.

Các linh mục phó:

• F.x Nguyễn Nhị 1975-1989.

• Phêrô Nguyễn Ðình Phiên 08.1991 đến 10.08.1995. Hiện linh mục quản xứ Sông Pha.

• Don Bosco Cao Tấn Phúc 21.01.1996 đến 13.07.1997. Hiện linh mục quản xứ Gò đền.

• Ignace de Lovola Bùi Sĩ Ðức 11.08.1995

• Gioakim Nguyễn Phúc Hoà 18.08.1997 - 2005.

• Đaminh Nguyễn Thanh Vân 2005 đến nay

Hoa quả ơn gọi của giáo xứ

• Linh mục Philipphê Lê xuân Thượng hiện ở Mỹ

• Linh mục Carôlô Phan châu Lý FM

Nữ tu

• Dòng Mến Thánh Giá Quy nhơn 3

• Dòng Khiết Tâm Ðức Mẹ Bình Cang 1

• Dòng Phao Lô 1

• Dòng Phao Lô Thiện Bản 1

• Dòng Kín 2

 

Sinh hoạt giáo xứ

1. Các lớp giáo lý

Giáo lý tân tòng một năm 2 khoá: Khoá 1 từ Chúa Nhật I Mùa Vọng đến hết Mùa Chay; Khoá 2 từ Chúa Nhật I Phục Sinh cho đến Mùa Vọng.

Lớp đào tạo giáo lý viên hàng tuần chiều thứ hai do linh mục phó phụ trách.

2. Các hoạt động:

Phát thưởng cho các em học sinh suất sắc, tiên tiến vào dịp cuối năm.

Hướng tương lai

Hiện nay Tấn Tài có ba linh mục luân phiên công tác mục vụ, họ đạo nào cũng được no thoả, không còn đói khát nữa. Nhưng Tấn Tài là một cánh đồng mênh mông, ngoài số đông giáo dân đã được quy tụ trong các giáo họ, không biết bao người đang sống lẫn lộn giữa lương dân; xa có, gần có, thôn nào, xã nào cũng có ít nhiều chiên lạc. Làm sao để tìm kiếm họ Ðó là nỗi thao thức ngày đêm của chủ chăn. Ba linh mục vẫn chưa đủ cho cánh đồng này.

Xin thêm một linh mục cho họ lẻ, thêm nữ tu hoạt động truyền giáo.