.                 GIÁO PHẬN NHA TRANG

Chuẩn bị Bí Tích Hôn nhân

[ Up ] [ Next ]

 

CHUẨN BỊ CHO BÍ TÍCH HÔN PHỐI

 

TÀI LIỆU CỦA ỦY BAN CỐ VẤN CHO

ÐỨC GIÁO HOÀNG VỀ GIA ÐÌNH

 

Ban hành ngày 13.05.1996

 

- DC No 2141 ngày 07.07.1996, trang 609-622

- Die Vorbereitung auf das Sakrament der Ehe

(Văn phòng Hội đồng Giám mục Ðức, Bonn)

 

 

 

Nhập đề

 

1. Việc chuẩn bị hôn nhân, đời sống lứa đôi và gia đình, có một ý nghĩa quan trọng đối với lợi ích của Hội thánh, vì bí tích hôn phối có một giá trị lớn lao cho toàn thể cộng đoàn Kitô hữu, trước tiên là cho đôi tình nhân, mà quyết định của họ không thể nào vội vã và không được chuẩn bị được. Vào thời trước, việc chuẩn bị này có thể dựa vào xã hội, vì xã hội lúc ấy còn nhìn nhận giá trị và lợi ích của hôn nhân. Hội thánh dứt khoát bảo vệ tính thánh thiên của hôn nhân và ý thức rõ rằng bí tích hôn phối là một đảm bảo cho hôn nhân được xem như tế bào sống động của Dân Thiên Chúa. Hội thánh, cũng như nhiều cộng đoàn Tin Lành, dứt khoát và nhất trí đảm bảo cho hôn nhân. Ly thân và hôn nhân thất bại hiếm thấy trong Hội thánh và ly dị bị xem như "một nổi đau" xã hội.

Ngược lại, ngày nay xảy ra không biết bao nhiêu trường hợp gia đình tan vở và giá trị hôn nhân sa sút. Trong nhiều quốc gia, đặc biệt là các nước kỷ nghệ tiên tiến, số kết hôn giảm sút. Người ta kết hôn trể tràn và con số ly thân, ly dị gia tăng, có khi xảy ra ngay trong những năm đầu của hôn nhân. Những lý do đó gây nhiều ưu tư cho vấn đề mục vụ, và người ta phải tự hỏi : những người ký kết hôn nhân có thực sự được chuẩn bị hay không ? Việc chuẩn bị cho bí tích hôn phối và cho đời sống chung đã trở thành một vấn đề khẩn thiết mục vụ - đặc biệt cho lợi ích của đôi tình nhân, của cộng đoàn Kitô hữu và của xã hội. Vì thế, đã có nhiều chú tâm và khởi sự đây đó để đưa ra đáp án thích hợp cho những vấn đề liên hệ đến việc chuẩn bị lãnh nhận bí tích Hôn phối.

 

2. Ủy ban cố vấn cho Ðức Giáo Hoàng về vấn đề gia đình liên hệ thường xuyên với các Hội đồng Giám mục và các Giám mục trong nhiều dịp gặp gỡ, hội họp, đặc biệt là trong lúc các ngài đi "Ad limina", để theo dõi ưu tư của các ngài về việc chuẩn bị và cử hành bí tích Hôn phối và đời sống gia đình. Trong những lần như thế, Ủy ban thường xin ý kiến chỉ đạo việc chuẩn bị cho những người đã hứa hôn. Những đề nghị giúp ích cho Ủy ban rất nhiều. Ủy ban cũng được các phong trào tông đồ, những nhóm và hiệp hội, là những nhóm cộng tác nhiều vào việc mục vụ gia đình, hổ trợ, khuyến khích và trao cả kinh nghiệm của họ, để cộng tác thực hiện tài liệu chỉ đạo này.

Việc chuẩn bị hôn nhân là một thời điểm quan phòng và đặc ân (providentiel et privilégié) và cũng là một Kairos, nghĩa là thời gian trong đó Thiên Chúa nói chuyện với những kẻ đính hôn và gợi lên trong họ ơn gọi cho đời sống hôn nhân và gia đình.

Việc đính hôn thuộc vào một quá trình Phúc âm hoá, vì sẽ đặt cho đôi vợ chồng tương lai những vấn đề có liên hệ đến gia đình của họ. Vì thế họ được mời gọi để tìm hiểu ý nghĩa tình yêu có trách nhiệm và chín mùi cho tổ ấm sự sống và tình yêu là gia đình của ho,cũng là một "Hội thánh tại gia", sẽ giúp cho Hội thánh toàn cầu thêm phong phú.

Vì ý nghĩa quan trọng, nên việc chuẩn bị này được liên kết với tiến trình Phúc âm hoá, giúp đức tin được chính chắn và phát triển hơn. Nếu như đức tin còn yếu đuối hay như chết ngúm (so Familiaris consortio = FC 68), thì cần phải làm cho đức tin đó sống lại ; chúng ta phải hướng dẫn một cách kiên nhẫn và thích ứng để gọi dậy và nuôi dưỡng đức tin cho thật sống động và sốt sắng. Nhất là trong những môi trường đã hoá thành "ngoại giáo", cần phải có một hứơng dẫn đức tin "như cho dự tòng" (FC 66) và trình bày những chân lý căn bản Kitô giáo, giúp cho đôi hôn phối lấy lại và củng cố đức tin. Hy vọng rằng việc chuẩn bị hôn nhân sẽ trở thành thời điểm đặc biệt để Phúc âm hoá các gia đình tương lai.

 

3. Giáo lý của Công đồng Vaticanô II (GS 52), những hướng dẫn của huấn quyền (FC 66) và các khoản giáo luật (Codex Iuris Caninici = CIC, can. 1063 ; Codex Canonum Ecclesiarum Orientalium = CCEO, can. 783) , sách giáo lý toàn cầu (số 1632) và những công bố của Huấn quyền toà thánh, tỉ như Hiến chương về quyền gia đình, tất cả đều làm nổi bật ưu tư trên. Hai tài liệu mới nhất của Huấn quyền (Thư gởi cho gia đình Gratissimam sane và Thông điệp Evangelium Vitae = EV) giúp ích cho công tác của Ủy ban rất nhiều.

Như đã nói, Ủy ban cố vấn Ðức Giáo Hoàng về vấn đề gia đình luôn chú tâm vào ưu tư này ; Ủy ban bắt đầu suy tư về đề tài này, nhất là cho các đề cương, đều tập trung vào Tông Huấn Familiaris consortio cho đến khi thực hiện được tài liệu này.

Vào năm 1991, Ủy ban đã họp phiên khoáng đại vào những ngày 30.09 cho đến 05.10, với đề tài chuẩn bị hôn nhân. Ban Chủ tọa Ủy ban về gia đình và các gia đình được mời, đã cung cấp rất nhiều tài liệu phong phú cho việc vạch hướng đầu tiên. Tiếp đến vào những ngày 08 đến ngày 13.06.1992, nhóm làm việc gồm các Giám mục, cố vấn và chuyên môn được triệu tập để thực hiện bước đi thứ hai. Tài liệu này được gởi đến các Hội đồng Giám mục với yêu cầu bổ túc và đề nghị. Vào năm 1995, một nhóm làm việc nghiên cứu các câu trả lời với nhiều ý kiến đóng góp qúi giá, sau đó tập họp vào tài liệu thứ ba. Ủy ban bấy giờ mới đưa ra những nét chính làm nền tảng cho việc chuẩn bị bí tích hôn phối. Tài liệu này sẽ giúp cho các Hội đồng Giám mục soạn thảo các Huấn thị, cũng như hy vọng trở thành một trợ lực mục vụ cho các địa phận, giáo xứ và các phong trào tông đồ.

 

4. "Hiến chương" cho các gia đình đã được Tông Huấn Familiaris consortio đề ra, đã làm nổi bật vấn đề : "Những thay đổi dồn dập trong hầu hết các xã hội tiên tiến, đòi hỏi không những gia đình mà cả xã hội và Giáo hội đều phải dấn thân vào nổ lực chuẩn bị tương xứng cho các bạn trẻ có thể cáng đáng các trách nhiệm trong tương lai của họ. Vì thế, Hội thánh phải cổ võ những chương trình chuẩn bị hôn nhân phong phú và hữu hiệu, để hết sức loại trừ những khó khăn mà trong đó biết bao gia đình đang phải chiến đấu, và hơn nữa, để tích cực dấn thân đưa các cuộc hôn nhân đến chỗ thành công và trưởng thành trọn vẹn" (FC 66).

Giáo luật đòi buộc "phải có việc chuẩn bị riêng cho những người sắp kết hôn để đôi bạn được sửa soạn để lãnh nhận sự thánh thiện và những bổn phận của bậc sống mới" (CIC 1063 $ 2 ; CCEO, can. 783 $ 1). Kỷ luật này cũng được gặp trong Ordo celebrandi matrimonium (= OCM 12).

Trong phiên họp khoáng đại của Ủy ban ngày 04.10.1991, Ðức Giáo Hoàng đã dạy : "Môi trường càng tạo nhiều khó khăn để nhận ra chân lý của bí tích Công giáo và chân lý của cơ chế hôn nhân, thì lại càng phải có nhiều cố gắng bấy nhiêu để chuẩn bị cho những người sắp kết hôn nhận thức được trách nhiệm của họ." Rồi Ðức Giáo Hoàng nói cụ thể về chương trình chuẩn bị : "Anh em phải thấy rằng cần thực hiện những chương trình học hỏi cho các giáo xứ, nhưng so với thành công của các phương pháp đang áp dụng, có lẽ nên nêu lên những tiêu chuẩn dưới hình thức "hướng dẫn" hay "chỉ thị"sẽ giúp đỡ các Giáo hội nhỏ nhiều hơn." Ðiều này lại còn có giá trị cho các giáo hội, "trong lòng "dân tộc của sự sống và vì sự sống" trách nhiệm gia đình có tính quyết định : đó là một trách nhiệm nẩy sinh từ bản tính của gia đình - gia đình hệ tại là một cộng đồng tình yêu, dựa trên hôn nhân - và từ sứ mệnh của nó là "gìn giữ, biểu lộ và thông truyền tình yêu [Fc 17]" (EV 92).

 

5. Với mục đích này, Ủy ban cố vấn Ðức Giáo Hoàng về vấn đề gia đình trình diện tài liệu này dùng để chuẩn bị cho bí tích hôn phối và việc cử hành bí tích này. Những nét chính là một con đường chuẩn bị từ xa, đến gần và trực tiếp cho bí tích hôn phối. Tài liệu này trước tiên muốn trao cho các Hội đồng Giám mục và các cộng sự viên chuyên trách mục vụ cho việc chuẩn bị hôn nhân, và cho các đôi bạn đã hứa hôn, vì họ chính là đối tượng ưu tư mục vụ của Hội thánh .

 

6. Các đôi bạn đã đính hôn sống trong một tình trạng đặc biệt, như các khoản giáo luật CIC 1971, 1072 và 1125, như ở CCEO can. 789 và 814 đã lưu tâm ; vì thế cần được mục vụ của Hội thánh giúp đỡ. Các đường hướng được trình bày trong tài liệu này, nếu không được áp dụng trọn vẹn, thì cũng có thể rất hữu ích cho những người đính hôn để định hướng và chỉ dẫn.

Trung thành với ý định và giáo lý của Chúa Kitô, Hội thánh cho thấy ưu tư mục vụ của mình qua việc ban hành luật lệ theo từng hoàn cảnh của tín hữu. Các tiêu chuẩn được đưa ra ở đây phải được hiểu như trợ lực hữu hiệu, chứ đừng xem như những đòi buộc áp bức.

 

7. Nền tảng căn bản cho tài liệu này xuất phát từ xác tín, hôn nhân là một điều thiện hảo, có nguồn gốc trong sáng tạo, vì thế ăn sâu vào bản chất con người. "Các ông không đọc thấy điều này sao ? : Thuở ban đầu, Ðấng Tạo Hoá đã làm ra con người có nam có nữ, và Người đã phán : Vì thế, người ta sẽ lìa cha mẹ mà gắn bó với vợ mình, và cả hai sẽ thành một xương một thịt. Như vậy, họ không còn là hai, nhưng chỉ là một xương một thịt" (Mt 19,4-5). Vì thế, những gì Hội thánh thực hiện cho hôn nhân và gia đình, cũng mưu ích cho xã hội và cho mọi người. Hôn nhân Kitô giáo, được xem như dấu chứng của một đời sống mới do Ðức Giêsu Kitô, Ðấng phục sinh, tác động, luôn diễn tả chân lý tình yêu đôi lứa và như sự tiên báo một đòi buộc chân thật cho nhân loại : ngay từ đầu, người đàn ông và người đàn bà đã được gọi để sống một cộng đồng sự sống và tình yêu để bổ túc cho nhau, nâng cao phẩm giá của đôi vợ chồng, lợi ích cho con cái và lợi ích cho cả xã hội nhờ "bảo vệ và tôn trọng sự sống.là trách nhiệm và bổn phận của tất cả mọi người" (EV 91).

 

8. Vì thế, tài liệu sẽ trình bày trước hết những thực tại tự nhiên của con người do Thiên Chúa thiết đặt ; tiếp đến là những thực tại đặc biệt do Bí tích của Ðức Kitô ; cụ thể, tài liệu được chia ra làm 3 phần :

1. ý nghĩa của việc chuẩn bị hôn nhân Kitô giáo

2. những cấp chuẩn bị hay thời đoạn chuẩn bị

3. việc cử hành hôn phối.

 

 

I. Ý NGHĨA CỦA VIỆC CHUẨN BỊ

HÔN NHÂN KITÔ GIÁO

 

 

9. Khởi điểm cho việc chuẩn bị hôn nhân là ý thức, Ðức Kitô, Chúa chúng ta, đã xác định và nâng giao ước hôn nhân lên hàng Bí tích, nhờ tác động của Thánh Thần. Bí tích liên kết hai người phối ngẫu vào tình yêu tận hiến của Chúa Kitô cho Hội thánh, như Hôn phu dành cho Hôn thê của mình (x.Ep 5,25-32). Tình yêu vợ chồng phản ảnh và chia sẻ vào tình yêu này. Nhờ việc lãnh nhận bí tích, đôi vợ chồng ca ngợi Thiên Chúa, Ðấng thánh hiến giao ước hôn nhân và đời sống các tín hữu, trả lại cho gia đình Kitô hữu tính nguyên thuỷ của nó là "Hội thánh tại gia", "tế bào đầu tiên và sống động của xã hội" (Apostolicam actuositatem 11), cũng là "cung thánh của sự sống" (EV 92 ; x. 6, 88, 94). Vì thế, bí tích này được cử hành và lãnh nhận ngay ở trung tâm của Giao ước mới, nghĩa là trong Mầu nhiệm Phục Sinh. Chúa Kitô, vị Phu quân, Ðấng hiện diện giữa những kẻ thuộc về mình, là nguồn gốc mọi sức lực giúp cho các đôi vợ chồng và các gia đình Kitô hữu không bao giờ cảm thấy cô đơn hay bị bỏ rơi.

Ðối với người Kitô hữu, hôn nhân, vì xuất phát từ Thiên Chúa Sáng Tạo, thực sự là một ơn gọi, đưa con người vào một bậc sống đặc biệt và một đời sống ân sủng. Ðể có thể hướng dẫn ơn gọi này đến mức sung mãn, cần phải có một sự chuẩn bị thích đáng và đặc biệt. Ơn gọi hôn nhân là một con đường đặc biệt của đức tin và tình yêu, được ban cho đôi vợ chồng để mưu ích cho Hội thánh và cho xã hội. Tất cả điều này mang trọn ý nghĩa và sức lực của một trách nhiệm công khai được thực hiện trước mặt Thiên Chúa và xã hội, vượt cả ranh giới của một cá nhân.

 

10. Mặc cho bao khó khăn hiện tại, hôn nhân như cộng đoàn sự sống và tình yêu, vừa là một cơ chế tự nhiên vừa là một bí tích, luôn mang trong mình một suối nguồn năng động. Nhờ suối nguồn này, đôi vợ chồng, nhờ chứng tá của mình, có thể trở thành Tin Mừng, cộng tác mạnh mẽ cho việc Phúc âm hoá và bảo đảm tương lai của xã hội. Ðôi vợ chồng và cộng đồng Kitô hữu phải khám phá cũng như đánh giá và bảo quản sức năng động này vào thời gian chuẩn bị trước lúc cử hành hôn phối.

Nhiều địa phận đã cố gắng tìm tòi nhiều hình thức thích hợp cho việc chuẩn bị hôn nhân. Nhiều kinh nghiệm tốt đẹp đã được chuyển về cho Ủy ban cố vấn gia đình. Những kinh nghiệm này được củng cố và trở thành hữu ích, khi các Hội đồng Giám mục cũng như từng Giám mục chấp nhận, đánh giá cao và cho áp dụng vào việc mục vụ trong Giáo hội địa phương.

Ðiều mà chúng tôi gọi là "chuẩn bị" bao gồm một quá trình giáo dục cho đời sống hôn nhân, được nhìn trong toàn thể giá trị của nó. Việc chuẩn bị hôn nhân rất cần thiết, nếu như chúng ta nhìn đến hoàn cảnh tâm lý và văn hoá của ngày hôm nay. Chuẫn bị hôn nhân là việc giáo dục để tôn trọng và bảo vệ sự sống ; sự sống, trong cung thánh gia đình, phải trở thành một văn minh đích thực của sự sống dưới mọi dạng và tiến trình của nó, đối với những người thuộc về "dân của sự sống và cho sự sống". Thực tế của hôn phối rất phong phú đến độ nó đòi buộc phải có một tiến trình cảm nghiệm, giúp những người đính hôn cảm nhận được sự cần thiết để tự chuẩn bị. Mục vụ gia đình cố gắng kiện toàn việc chuẩn bị cho tốt đẹp nhờ vào cách trình bày và môn tâm lý lành mạnh.

Ủy ban cố vấn về gia đình cũng vừa cho xuất bản một tài liệu với tựa đề "Giới tính : chân lý và ý nghĩa, những định hướng cho việc giáo dục trong gia đình" ngày 08.12.1995. Ủy ban muốn giúp đỡ mọi gia đình trong việc giáo dục giới tính cho con cái.

 

11. Cuối cùng, ưu tư của Hội thánh trên phương diện này mang tính chất khẩn cấp vì những hoàn cảnh hiện tại. Một mặt cố gắng tái lập lại giá trị và những phương diện quan trọng của hôn nhân và gia đình, như nhiều đôi vợ chồng và gia đình Kitô hữu đã minh chứng ngay trong đời sống gia đình của họ ; mặt khác phải nhận thực rằng số người không biết và không công nhận giá trị hôn nhân hay thất vọng vì gia đình càng ngày càng gia tăng, làm cho nhiều người nghi ngờ hay phủ nhận lợi ích và giá trị của hôn nhân (so GS 48). Ngày nay, người ta thường gặp một thứ "văn minh" hay tâm trạng nghi ngờ đối với gia đình, không nhận gia đình có một giá trị cần thiết cho các vợ chồng, cho con cái cũng như cho xã hội. Việc ban hành lề luật cũng có những thái độ và tiêu chuẩn không cố ý bảo vệ gia đình trên nền tảng hôn nhân và đôi khi phủ nhận cả quyền lợi của hôn nhân. Trong thực tế, một bầu khí tục hoá đã lan tràn ra nhiều nước, đụng chạm một cách đặc biệt đến giới trẻ, đặt họ dưới áp lực của một môi trường tục hoá, trong đó người ta đánh mất ý thức về Thiên Chúa, từ đó cũng mất đi ý nghĩa sâu xa của tình yêu hôn nhân và gia đình. Phủ nhận Thiên Chúa cũng là việc ngăn chận mọi nguồn để đi đến mầu nhiệm thẳm sâu này ! Dưới nhiều hình thức, việc phủ nhận Thiên Chúa đôi khi cũng là việc từ chối những định chế và cấu trúc theo kế hoạch của Thiên Chúa, đã được bắt đầu với cuộc sáng tạo và hiện thực ngay từ giây phút ấy. Trong cái nhìn này, tất cả đều được xem như thành quả của con người ; và theo quyết định của số đông, có thể thay đổi.

 

12. Trong những nước mà tiến trình loại Kitô giáo (Entchristlichung - déchristianisation) đang được đẩy mạnh, người ta nhận thấy một cuộc khủng hoảng về các giá trị luận lý, đặc biệt là sự mất căn tính của hôn nhân và gia đình Kitô giáo, cũng như việc đính hôn. Cùng với việc mất căn tính, một cuộc khủng hoảng về giá trị xảy ra ngay trong gia đình, đưa đến một sự tự do muốn làm gì thì làm cách hợp pháp. Sự tự do này còn được các phương tiện truyền thông hổ trợ, thường đưa ra những mẫu phá luật, nhưng lại được xem như có giá trị chân thật. Như thế gần như một thứ văn hoá mới đang hình thành, trình bày cho thế hệ mới một cách lập lửng quan niệm về đời sống hôn nhân cũng như chính hôn nhân, về giá trị bí tích cũng như liên hệ gia đình với Hội thánh.

Những hiện tượng xác định thực tế này cũng như củng cố văn hoá mới, liên hệ chăﴠchẽ với cách sống mới, đang hạ giá những chiều kích của những người kết hôn, với những hậu quả phá tán gia đình. Chỉ cần nêu lên : tự do tình dục, giảm số hôn nhân hay là kết hôn trể tràn, con số ly dị gia tăng, việc ngừa thai, con số phá thai gia tăng, tinh thần trống rổng và bất an, đưa đến việc phổ biến ma tuý, lạm dụng rựơu, bạo lực và tự tử ở giới trẻ cũng như nơi người trưởng thành.

Trong các quốc gia khác cũng có đầy dẩy những nguy cơ như việc chậm phát triển, đưa đến nghèo khổ, bần cùng, có những yếu tố đi ngược lại hay xa lạ với quan niệm Kitô giáo, làm lung lay gia đình và gây khó khăn trong việc giáo dục theo giá trị tình yêu Kitô giáo.

 

13. Những luật lệ tự do lại càng làm xấu đi hoàn cảnh hiện tại, khi sử dụng mọi sức lực của mình để rèn luyện một nảo trạng xúc phạm gia đình , khi cho phép các việc ly dị, phá thai và tự do tính dục. Nhiều phương tiện truyền thông phổ biến bầu khí tự do này và càng ngày càng tạo thêm vững chắc. Chúng tạo nên một cơ cấu ngăn cản giới trẻ lớn lên trong niềm tin Kitô giáo, khám phá liên hệ mình với Hội thánh cũng như tìm hiểu giá trị bí tích của hôn nhân với những trách nhiệm được liên kết với việc cử hành. Việc chuẩn bị hôn nhân luôn cần thiết, ngày xưa trong những nước theo văn hoá Kitô giáo việc tổ chức thật dễ dàng ; nhưng ngày nay thì thật là khó khăn, nhưng lại khẩn thiết.

 

14. Chính vì những lý do trên mà Ðức Giáo Hoàng Gioan-Phaolô II trong Tông huấn Familiaris consortio - được xem như kết quả của Thượng hội đồng Giám mục về gia đình năm 1980 - cho thấy rõ "việc chuẩn bị cho các bạn trẻ bước vào hôn nhân và đời sống gia đình càng cần thiết hơn bao giờ hết.Vì thế, Hội thánh phải cổ võ những chương trình chuẩn bị hôn nhân phong phú và hữu hiệu, để hết sức loại trừ những khó khăn mà trong đó biết bao gia đình đang phải chiến đấu, và hơn nữa, để tích cực dẫn đưa các cuộc hôn nhân đến chỗ thành công và trưởng thành trọn vẹn" (FC 66).

Dựa vào ý hướng này và với mục đích đáp trả những nguy hiểm cũng như đòi buộc của thời đại , các Hội đồng Giám mục cần phải vội vàng công bố "Tập Chỉ nam mục vụ cho gia đình". Tài liệu này phải tìm hiểu và trình bày những yếu tố cần thiết cho một mục vụ có hiệu năng, giúp lấy lại căn tính hôn nhân và gia đình Kitô giáo, để gia đình thực sự trở thành cộng đoàn phục vụ sự sống con người và đức tin, trở thành tế bào sống động đầu tiên của xã hội, một cộng đoàn thực sự của những người tin và chu toàn việc Phúc âm hoá, trở thành một "Hội thánh tại gia, trung tâm của hiệp thông và phục vụ Hội thánh", được kêu gọi để loan truyền, cử hành và phục vụ Tin Mừng sự sống.

 

15. Sau khi nhận thấy tầm quan trọng của vấn đề, Ủy ban cố vấn của Giáo hoàng về gia đình đón nhận và đánh giá những phát khởi của các Hội đồng Giám mục và các Giám mục địa phận. Vì đề tài quá quan trọng, Ủy ban xin các ngài vẫn tiếp tục đóng góp. Các vị Giám mục đã chuẩn bị các tài liệu hữu ích cho việc chuẩn bị hôn nhân và theo dõi bước đi của các đôi tân hôn. Dựa vào hướng dẫn của Toà Thánh, Ủy ban đã trình bày những suy nghĩ, rút từ một phần của tập Chỉ Nam : phần nói về việc chuẩn bị cho bí tích hôn phối. Những suy nghĩ này có thể giúp triển khai những phương diện cần thiết để đạt được một chuẩn bị tốt cho hôn nhân và đời sống gia đình Kitô giáo.

 

16. Lời Chúa, sống động trong thánh truyền và được huấn quyền đào sâu, nhấn mạnh rằng, đối với các đôi vợ chồng Kitô hữu, hôn nhân là tiếng đáp trả lời mời gọi củaThiên Chúa và đón nhận sứ vụ trở thành dấu chứng cho tình yêu của Người đối với mọi thành phần trong gia đình nhân loại, chỉ vì hôn nhân chia sẻ vào giao ước dứt khoát của Chúa Kitô với Hội thánh. Vì thế, khi trao ban tình yêu và sự sống, đôi vợ chồng trở thành những cộng sự viên của Ðấng Sáng tạo và của Ðấng Cứu độ. Người ta có thể nhìn việc chuẩn bị hôn nhân như là con đường của đức tin, không chấm dứt với việc cử hành hôn phối, nhưng tiếp nối mãi trong đời sống gia đình ; vì vậy không thể hạn hẹp cái nhìn của chúng ta chỉ vào việc cử hành, như là hành động duy nhất, nhưng phải nhìn hôn nhân như một bậc sống trong Hội thánh. Vì lý do này việc chuẩn bị là "một cơ hội đặc biệt để những người đính hôn khám phá lại và đào sâu đức tin đã lãnh nhận trong phép Rửa tội và được nuôi dưỡng nhờ việc giáo dục Kitô giáo. Bằng cách ấy, họ công nhận và đón nhận một cách tự do ơn gọi sống theo gương Ðức Kitô và phục vụ Nước Thiên Chúa trong chính bậc sống hôn nhân của mình" (FC 51).

Các vị Giám mục thấy rõ sự cần thiết khẩn cấp và tất yếu để đưa ra và soạn thảo những hướng dẫn chuẩn bị trong khung một tiến trình tiệm tiến và liên tục. Nên nhớ rằng việc chuẩn bị thực sự phải nhắm đến việc cử hành cách ý thức và tự do Bí tích hôn phối. Việc cử hành này là nguồn gốc và dấu chứng cho các trách nhiệm đòi buộc và thường trực.

 

17. Như kinh nghiệm của nhiều mục tử và nhà giáo dục cho biết, thời gian đính hôn cũng là thời gian tìm hiểu nhau và cũng là thời gian đào sâu đức tin, như thế cũng là thời gian của nhiều ân sủng siêu nhiên giúp đạt được một linh đạo cá nhân và liên chủ thể. Tiếc rằng, đáng lý đây là thời gian để trưởng thành nhân tính và đặc tính Kitô giáo, nhưng lại bị xáo trộn vì những lạm dụng tất trách về tính dục, không giúp cho sự trưởng thành của tình yêu hôn nhân. Ðôi khi đưa đến một thứ lập luận đề cao những liên hệ tiền hôn nhân.

Sự thành công trong việc đào sâu đức tin của những người đính hôn tùy thuộc vào việc giáo dục trước đây của họ. Mặt khác, cách thức họ sống thời gian này sẽ có ảnh hưởng đến đời sống tình yêu và gia đình tương lai.Vì tính chất quan trọng như thế, nên việc giúp đỡ của chính gia đình họ cũng như cộng đoàn Giáo hội rất cần thiết. Sự trợ giúp này cũng bao gồm cả việc cầu nguyện : về điểm này, chúng ta chú ý đến lời chúc lành cho những kẻ đính hôn được ghi trong tập De benedictionibus (n.195-214) trong đó nhắc nhớ đến các dấu chỉ của một trách nhiệm đang khởi đầu : nhẫn cưới, quà tặng cho nhau hay những phong tục khác (n.209-219). Dù sao người ta cũng phải công nhận chiều kích nhân loại trong việc đính hôn và tránh tất cả những gì tầm thường.

Nền tảng cho việc cần một sự chuẩn bị đặc biệt nằm trong giá trị của hôn nhân và Bí tích hôn phối, cũng như trong ý nghĩa quyết định của thời gian đính hôn. Tiếc rằng ngày nay thời gian này cứ bị kéo dài ra nhiều năm, kéo theo biết bao khó khăn do môi trường đem đến.

 

18. Công tác giáo dục này phải có một vị trí thích hợp trong toàn bộ chương trình của địa phận lẫn giáo xứ và phải được triển khai. Ngoài ra, những kinh nghiệm qúi giá phải được đánh giá và trao đổi cho nhau trong những lần gặp gỡ mục vụ ở từng địa phận và trong các Hội đồng Giám mục. Hội đồng sẽ đưa ra những chương trình mục vụ, nhất là mục vụ về gia đình ; mục vụ này sẽ làm cho đời sống Hội thánh thêm phong phú. Từ đó người ta cũng thầy cần biết đến các hình thức giáo lý và giáo dục cho các người trưởng thành ; cũng phải dạy cho biết nhiều hình thức của ơn gọi và tình yêu Kitô giáo cũng như những cách chuẩn bị cho người đính hôn, trong đó giúp cho các đôi vợ chồng lớn dậy trong đức tin ; cuối cùng người ta cũng phải biết những phương pháp tốt nhất để tạo một bầu khí tinh thần và văn hoá thích hợp cho giới trẻ chuẩn bị bước vào hôn nhân.

 

19. Như Tông Huấn Familiaris consortio dạy, phải phân biệt ra ba giai đoạn hay thời đoạn chính trong việc chuẩn bị hôn nhân : chuẩn bị xa, gần và trực tiếp.

Mỗi giai đoạn đều có mục đích đặc biệt, khi những người đính hôn - ngoài những nhân phẩm cơ bản và chân lý nền tảng của đức tin - cũng cần phải biết nội dung thần học và phụng vụ đánh dấu cho từng giai đoạn chuẩn bị. Những người đính hôn sẽ cố gắng uốn nắn đời sống của họ cho thích hợp với các giá trị này là họ đã đạt được mục đích của việc chuẩn bị và sẵn sàng bước vào đời sống gia đình.

 

20. Việc chuẩn bị hôn nhân phải nằm trong sự cố gắng Phúc âm hoá văn hoá ngay trong cội rể của nó, nhất là những gì đụng chạm đến hôn nhân như là cơ chế : phải cố gắng đem tinh thần Kitô giáo thấm nhập vào tinh thần và thái độ, trong lề luật và cơ cấu của các cộng đoàn nơi các Kitô hữu sống. Việc chuẩn bị này, dù công khai hay ẩn tàn, phải là một phương diện Phúc âm hoá, như lời của Ðức Giáo Hoàng nói : "Gia đình là trung tâm của việc Tân Phúc âm hoá - La famille est le coeur de la nouvelle évangélisation". Việc chuẩn bị " là sứ mệnh liên quan trước hết đến đôi bạn, những người được mời gọi để truyền ban sự sống, bằng cách dựa trên một ý thức luôn được canh tân về ý nghĩa việc sinh sản, coi đó là biến cố ưu đãi, trong đó được biểu lộ sự kiện : sự sống của con người là một ơn được tiếp nhận, để rồi đến lượt mình nó lại được trao ban" (EV 92).

Cạnh bên các giá trị tôn giáo, hôn nhân như là nền tảng gia đình sẽ đem lại cho xã hội nhiều lợi ích và giá trị, giúp thắt chặt sự liên đới, sự tôn trọng, sự công bằng và sự tha thứ trong liên hệ cá nhân cũng như tập thể. Mặt khác, gia đình dựa trên nền tảng hôn nhân, mong chờ xã hội "công nhận căn tính và đón nhận tính chủ thể xã hội của mình" (Thư gia đình Gratissimam sane 17), để tạo nên "trung tâm văn minh tình yêu" (id.13).

Mỗi địa phận phải cố gắng thực hiện trách nhiệm này và có những nâng đỡ xứng đáng. Lý tưởng nhất là mỗi địa phận có một uỷ ban lo việc chuẩn bị hôn nhân, bao gồm những người đã có gia đình đang tham gia trong xứ đạo, các phong trào và các nhà chuyên môn. Phận vụ của Ủy ban địa phận là đào tạo, theo dõi và phối hợp dưới nhiều phương diện, cộng tác với nhiều trung tâm hoạt động trong chiều hướng này. Về phần mình, Ủy ban cũng được thành lập từ những nhóm giáo dân tuyển chọn, cộng tác cho việc chuẩn bị này cách rộng rãi, chứ không chỉ nơi các buổi học. Ủy ban phải nằm dưới sự điều phối của một linh mục, thường là do Giám mục chỉ định. Nếu như việc phối hợp được giao cho một giáo dân hay một đôi vợ chồng thì cũng là điều hay, miễn là có một linh mục bên cạnh họ.

Tất cả điều này phải nằm trong khung tổ chức của địa phận, với những cơ cấu thích đáng hay những phạm vi được trao phó cho một đại diện Giám mục hay một quản hạt.

 

 

II. NHỮNG CẤP CHUẨN BỊ HAY THỜI GIAN CHUẨN BỊ

 

 

21. Những cấp bậc hay thời đoạn chuẩn bị mà chúng ta đã nói, không xác định chặt chẽ được. Người ta không thể căn cứ vào tuổi tác người học hay thời gian để xác định. Dù vậy, cũng nên dựa vào nội dung phải chuyển đạt để biết đường hướng và dụng cụ làm việc. Việc chuẩn bị được chia ra thành chuẩn bị xa, chuẩn bị gần và chuẩn bị trực tiếp.

 

A. Chuẩn bị xa

 

22. Việc chuẩn bị xa bao gồm thời thơ ấu, thời trẻ thơ và thời trai trẻ. Tất cả thời gian này diễn ra trong gia đình, nơi trường học và trong các nhóm đào tạo đem lại nhiều lợi ích. Ðây là thời gian chuyển đạt tất cả giá trị nhân bản trong các tương quan liên vị cũng như xã hội, với việc tạo dựng bản tính, tự chủ và tự trọng, làm quen với những xu hướng riêng của mình, việc tôn trọng đối với mọi người khác phái. Ðặc biệt với các Kitô hữu, cần thiết có sự đào tạo tinh thần và giáo lý. (x. FC 66).

 

23. Trong thư gởi gia đình Gratissimam sane Ðức Giáo Hoàng nhắc lại hai chân lý cơ bản cho việc giáo dục : "Chân lý thứ nhất, đó là con người được mời gọi sống trong sự thật và tình yêu ; chân lý thứ hai, đó là đã là người, ai cũng chỉ thể hiện được chính mình bằng cách biến mình thành quà tặng vô vị lợi"(số 16). Việc giáo dục các ấu nhi được thực hiện trước khi các em được sinh ra, trong khung cảnh chờ đợi và đón nhận một sự sống mới trong em bé sắp được sinh ra, đặc biệt trong việc đối thoại tình yêu giữa người mẹ và em bé bà đang mang trong lòng và tiếp tục trong thời ấu nhi, vì giáo dục là "một ân huệ nhân bản từ phía cha mẹ : hai người cùng nhau chuyển thông nhân tính và sự trưởng thành của họ cho hài nhi vừa được sinh ra". "Trong việc tạo nên một sự sống mới, cha mẹ ý thức rằng đứa con mình nếu là kết quả của việc họ tự hiến cho nhau trong tình yêu, thì đến lượt nó, nó sẽ trở nên một hồng ân cho cả hai người : một hồng ân phát sinh từ một hồng ân" (EV 92).

Việc giáo dục Kitô giáo, trong ý nghĩa trọn vẹn của nó, như Công đồng Vaticanô II xác nhận là một sự chuyển đạt và gieo rắc các giá trị nhân bản và Kitô giáo. Việc giáo dục "không chỉ nhằm giúp con người trưởng thành, nhưng cốt yếu là nhằm giúp những người đã rửa tội ngày càng ý thức hơn về hồng ân đức tin đã nhận lãnh, trong khi họ được hướng dẫn để dần dần hiểu biết mầu nhiệm cứu rỗi.và biết hướng cuộc sống của họ theo con người mới trong công bình và thánh thiện chân thật [so Ep 4,22-24]" (Gravissimum educationis 2).

 

24. Trong thời đại chúng ta, người ta không được phép bỏ qua việc giáo dục đúng đắn và can đảm về sự khiết tịnh, về tình yêu trao hiến trọn vẹn. Khiết tịnh không phải là bóp nghẹt tình yêu, nhưng là tiền đề cho một tình yêu chân thành. Vì khi ơn gọi để sống tình yêu hôn nhân là ơn gọi tự hiến trong hôn nhân, thì cần có sự tự chủ để có thể hiện thực sự tận hiến đó.

Trong cái nhìn này, việc giáo dục giới tính do cha mẹ trao ban trong thời thơ ấu và trai trẻ, mang một ý nghĩa đặc biệt, như tài liệu của Ủy ban cố vấn Giáo hoàng về gia đình đã lưu ý.

 

25. Vào thời gian này hay cấp bậc xa nhất của việc chuẩn bị, người ta phải đạt được những mục đích đặc biệt. Không đòi hỏi phải trình ra một danh sách, nhưng ở đây xin nhắc, việc chuẩn bị phải đạt được mục đích này : mỗi tín hữu được gọi để sống bậc hôn nhân phải hiểu, dưới ánh sáng tình yêu của Thiên Chúa, tình yêu con người giữ vai trò trung tâm trong luân lý Kitô giáo. Vì con người, trong ơn gọi và sứ vụ của mình, được gọi để yêu, tình yêu này có nguồn gốc và cùng đích nơi Thiên Chúa, "nhưng vẫn không loại trừ khả năng tận hiến cho Thiên Chúa trong ơn gọi linh mục hoặc tu sĩ" (FC 66). Trong ý nghĩa này, phải nhớ rằng, việc chuẩn bị xa, dù chỉ tập trung vào nội dung thần học-nhân bản, nhưng cũng phải định hướng về hôn nhân, trong đó tình yêu con người trở thành sự chia sẻ, cũng như dấu chứng cho tình yêu đổi trao giữa Ðức Kitô và Hội thánh. Tình yêu hôn nhân sẽ làm cho tình yêu Thiên Chúa tỏ lộ qua ơn cứu độ, được hiện diện cụ thể giữa loài người. Bước chuyển hay sự biến đổi từ một đức tin bề ngoài và mơ hồ, như đức tin của nhiều người trẻ hôm nay, đến việc khám phá "mầu nhiệm Kitô giáo", đó là bước chuyển nền tảng và quyết định, có nghĩa là một đức tin gói trọn sự hiệp thông ân sủng và tình yêu của Ðức Kitô, Ðấng phục sinh.

 

26. Việc chuẩn bị xa đạt được các mục tiêu căn bản, nếu chúng đặt được nền tảng cho một khả năng đánh giá chính chắn trật tự giá trị. Ðiều này rất cần thiết vì giúp cho cá nhân có thể chọn lựa những gì mà xã hội xem là tốt, theo như lời khuyên của thánh Phaolô : "Hãy cân nhắc mọi sự : điều gì tốt thì giữ" (1 Tx 5,21). Ðừng bao giờ quên rằng tình yêu không những được ân sủng Thiên Chúa được chăm sóc, củng cố và gia tăng, nhưng cũng cần đến các gía trị như tạ⮠hiến, hy sinh, từ bỏ và biết hảm mình. Trong giai đoạn chuẩn bị này, mục vụ cũng hổ trợ nhằm vào việc xây dựng một luân lý được đức tin hướng dẫn. Một lối sống khiêm tốn của Kitô hữu sẽ tìm được khuyến khích, hổ trợ và bền vững nhờ gương lành của cha mẹ, như một chứng cứ cho những người sắp lập gia đình.

 

26. Việc chuẩn bị này không bao giờ được rời mắt khỏi một sự kiện rất quan trọng : người trẻ cần được giúp đỡ để có khả năng phê phán đối với môi trường đang sống và có được sự can đảm của một Kitô hữu, dù sống giữa trần gian, nhưng không thuộc về trần gian. Trong ý nghĩa này, chúng ta có thể đọc "Lá thư gởi cho Diognète", một tài liệu cổ có tính chính thống : "Người Kitô hữu không khác biệt với các kẻ khác do đất nước, ngôn ngữ hay phong hoá.Thế nhưng họ sống một đời sống tuyệt diệu và theo như ý kiến của mọi người, thật là khó tin. Họ lập gia đình như mọi người khác, cũng sinh con đẻ cái, nhưng không bỏ rơi con cái họ. Họ ăn chung cùng một bàn, nhưng không cùng chung giừơng ngũ. Họ sống trong thân xác, nhưng không qụy luỵ theo thân xác"(Câu 1,4,6,7). Việc giáo dục phải tạo được một tâm tính và một cá tính mạnh mẽ để không bao giờ bị lôi kéo vào các quan niệm chống đối tính duy nhất và vững bền của hôn nhân và có khả năng hành động phản ứng chống lại các cơ cấu mà người ta gọi là "tội xã hội" ; tội này "tạo nên ít nhiều ảnh hưởng xấu trên cộng đoàn Hội thánh cũng như trên toàn thể gia đình nhân loại" (Reconciliatio et paenitentia 16). Chính vì hậu quả của tội lỗi và áp lực nặng nề của xã hội mà ý thức phê phán phải được củng cố.

 

28. Một mục tiêu khác của việc chuẩn bị xa là việc hướng dẫn vào sứ vụ có tính giáo dục do cha mẹ. Chính mẫu sống Kitô giáo được cộng đoàn gia đình minh chứng, cũng là một phương thế Phúc âm hoá và tạo nền tảng cho việc chuẩn bị này. Trong gia đình như là "Hội thánh tại gia - Hauskirche - Église domestique", chính cha mẹ là những chứng nhân và cũng là các nhà giáo dục đầu tiên cho con cái mình được lớn lên không những trong niềm "tin, cậy, mến" mà còn giúp nhận thức và đón nhận ơn gọi riêng của từng em. "Cha mẹ là những nhà giáo dục đầu tiên và chủ yếu của con cái mình và họ cũng có một uy thế cơ bản trong lãnh vực này : họ là những nhà giáo dục bởi vì là cha mẹ"( Thư gia đình 16). Ðể làm trọn chức năng này, cha mẹ cũng cần được hổ trợ thích hợp và xứng đáng.

 

29. Trong các hổ trợ này, trước tiên phải kể đến giáo xứ là nơi xây đấp giáo dục Kitô giáo ; nơi đó, con người học được cách sống chung trong cộng đoàn. Ngoài ra còn phải kể đến học đường, các cơ sở đào tạo khác, các phong trào, các nhóm, các hiệp hội và đương nhiên là các gia đình Kitô hữu.

Các phương tiện truyền thống xã hội cũng có một ý nghĩa trong tiến trình giáo dục giới trẻ. Các phương tiện này phải bảo vệ tích cực sứ vụ của gia đình trong xã hội và không được phép gây trở ngại cho gia đình.

 

30. Các giáo lý viên, những người chịu trách nhiệm cho vấn đề mục vụ giới trẻ và ơn gọi, đặc biệt là các mục tử, phải canh cánh bên lòng với tiến trình giáo dục này. Các mục tử phải biết lợi dụng mọi cơ hội (bài giảng trong các nghi thức Phụng vụ, các hình thức khác để Phúc âm hoá, trao đổi riêng tư, các hình thức dấn thân tông đồ) để nêu lên và nhấn mạnh những điểm liên hệ đến việc chuẩn bị hôn nhân.

31. Người ta phải tìm cách tạo thêm những hình thức giáo dục kiên trì cho người trưởng thành ở thời gian trước lúc đính hôn và thời gian tiếp sau việc khai tâm Kitô giáo. Việc trao đổi kinh nghiệm về các đề tài này rất hữu ích. Các gia đình đã liên kết với nhau trong xứ đạo, trong các cơ chế hay những hình thức hiệp hội khác nhau, sẽ giúp tạo được bầu khí xã hội cho tình yêu có trách nhiệm, một tình yêu thanh sạch. Nếu như nơi nào tình yêu bị vấy bẩn tỉ dụ như do sách báo khiêu dâm, thì các cơ chế này lấy quyền gia đình mà triệt tiêu nguy hiểm đó. Tất cả những điều này thuộc về một thứ "sinh thái học nhân bản".

 

B. Chuẩn bị gần

 

32. Việc chuẩn bị gần nằm trong thời gian đính hôn, bao gồm nhiều khoá đặc biệt, hoàn toàn khác với việc chuẩn bị trực tiếp ; việc chuẩn bị trực tiếp thường tập trung vào việc các người đính hôn gặp gỡ các mục tử trước Bí tích hôn phối. Việc chuẩn bị gần tạo điều kiện cho những người đính hôn rà soát lại xem mình đã hiểu được đến đâu các giá trị nhân bản của tình bạn và đối thoại, là những điều làm nổi bật việc đính hôn. Ðể hướng vào cuộc sống mới là đời sống vợ chồng, người ta phải tạo điều kiện để những người đính hôn đào sâu đời sống đức tin và nhận thức về tính bí tích của Hội thánh. Ðây là một giai đoạn Phúc âm hoá rất cần thiết, trong đó đức tin phải bao trùm chiều kích cá nhân và cộng đoàn, chiều kích của người đính hôn cũng như gia đình của họ. Trong việc đào sâu này, cũng phải cho họ thấy những khó khăn khi sống đức tin chân chính của Kitô giáo.

 

33. Thường thời gian chuẩn bị này rơi vào thời trai trẻ. Ðiều này cho thấy phải có mục vụ giới trẻ cách đúng nghĩa nhất ; mục vụ này cố gắng giúp người tín hữu phát triển một cách trọn vẹn. Mục vụ giới trẻ không thể tách biệt ra khỏi khung gia đình được, như muốn tạo giới trẻ thành một "từng lớp xã hội" tách biệt và độc lập. Mục vụ phải củng cố ý thức xã hội cho giới trẻ, trước tiên là đối với các thành phần trong gia đình, khi hướng các giá trị vào gia đình tương lai mà họ sẽ tạo nên. Giới trẻ phải được cha sở và cộng đoàn giúp đỡ để nhận định ơn gọi của mình qua việc dấn thân cá nhân. Ðiều này phải được thực hiện trước thời đính hôn. Nếu ơn gọi lập gia đình đã rõ, thì ơn gọi này phải được củng cố bằng ân sủng và việc chuẩn bị thích hợp. Việc mục vụ giới trẻ cũng phải thấy trước, giới trẻ hôm nay gặp nhiều khó khăn đủ loại, tỉ như "thời gian trai trẻ" kéo dài và trụ lại trong gia đình rất lâu - đây cũng là hiện tượng mới mang đầy âu lo - nên cứ đẩy lui việc kết hôn cách vô ích.

 

34. Việc chuẩn bị gần trước tiên phải dựa trên giáo lý nhằm giúp hiểu rõ đức tin và chứng cứ trong đời sống cụ thể. Giáo lý này bao gồm việc lắng nghe Lời Chúa, dưới sự dẫn dắt của Huấn quyền. Việc giảng dạy phải nằm trong khung cộng đoàn đức tin của gia đình, đặc biệt trong cộng đoàn giáo xứ, trong các gia đình chia sẻ và cộng tác vào việc đào tạo giới trẻ dựa theo ơn gọi và phận vụ riêng của họ, nhờ đó giới trẻ có thể gây ảnh hưởng đến các nhóm cộng đoàn khác.

 

35. Các người đính hôn được hướng dẫn để biết những đòi hỏi tự nhiên trong tương quan liên vị giữa nam-nữ theo chương trình của Thiên Chúa về hôn nhân và gia đình : ý thức về sự ưng thuận hoàn toàn tự do như là nền tảng cho sự kết hợp, tính duy nhất và bất khả phân ly của hôn nhân, quan niệm đúng đắn về tình cha, tình mẹ có trách nhiệm, những phương diện nhân bản của giới tính trong hôn nhân, giao hợp với trách nhiệm và mục đích, việc giáo dục con cái cho tốt đẹp. Tất cả nhằm vào sự hiểu biết chân lý luân lý và đào tạo lương tâm.

Việc chuẩn bị gần cũng phải lo cho các người đính hôn nắm vững các yếu tố căn bản về tâm lý, giáo dục, pháp luật và y khoa trong hôn nhân và gia đình. Nhưng trước nhất phải đào sâu thần học và luân lý về việc tận hiến trọn vẹn bản thân mình và việc sinh sản con cái có trách nhiệm. Thật vậy, tình yêu hôn nhân là một tình yêu trọn vẹn, độc hữu, trung tín và phong nhiêu (x. Humanae vitae 9).

Ngày nay, nền tảng khoa học về các phương pháp ngừa thai tự nhiên đã được công nhận. Việc hiểu biết cũng rất hữu ích ; nếu như có những nguyên do đúng đắn, việc áp dụng không chỉ là kỷ thuật, nhưng phải nằm trong giáo dục và trong tiến trình phát triển tình yêu. Nhân đức khiết tịnh trong hôn nhân sẽ hướng dẫn họ biết sống tiết dục định kỳ (x.Sách giáo lý toàn cầu 2366-2371).

Việc chuẩn bị này phải cố gắng giúp cho những người đính hôn có những quan niệm đúng đắn và một sự "đồng cảm chân thành với Hội thánh - sentire cum Ecclesia" về hôn nhân , về vai trò hổ tương của nam nữ trong lứa đôi, trong gia đình và xã hội, về giới tính và việc đón nhận mọi người.

 

36 Ðương nhiên phải giúp giới trẻ nhận ra những thiếu sót về mặt tâm lý và xúc cảm, đặc biệt là không có khả năng tự mở tấm lòng đón nhận kẻ khác, cũng như những hình thức ích kỷ, phá tan khả năng tự hiến trọn vẹn. Việc trợ giúp này giúp họ khám phá những khả năng và đòi buộc của việc trưởng thành nhân bản và mang tính Kitô giáo trong cuộc sống. Ðể đạt được điều này, những người có trách nhiệm giúp những người đính hôn có được một lương tâm luân lý vững vàng để họ được chuẩn bị chọn lựa cách tự do và dứt khoát hôn nhân ; điều này được diễn tả qua sự ưng thuận trao đổi cho nhau trước mặt Hội thánh, với khế ước hôn nhân.

 

37. Trong thời gian chuẩn bị này, thường xuyên phải có những cuộc gặp gỡ trong bầu khí đối thoại, tình bạn và cầu nguyện ; cũng cần có sự tham dự của linh mục và các giáo lý viên. Những buổi gặp mặt này cho thấy, "gia đình tôn dương Tin Mừng về sự sống bằng kinh nguyện hằng ngày của riêng từng cá nhân hay chung cả gia đình. Trong kinh nguyện, gia đình ngợi khen và cảm tạ Thiên Chúa đã ban cho mình được sống và xin ơn soi sáng cùng sức mạnh để đối phó với những thời điểm khó khăn và đau khổ, không bao giờ mất hy vọng" (EV 93). Hơn nữa, các đôi vợ chồng Kitô hữu, dấn thân trong việc tông đồ trong tinh thần lạc quan, có thể giúp cho họ một cái nhìn sáng sủa về đời sống Kitô hữu trong ơn gọi hôn nhân và những yếu tố phụ thuộc cho ơn gọi này. Như thế, giai đoạn này không phải là việc đào sâu về mặt lý thuyết, nhưng là con đường đào tạo, qua đó, những người đính hôn, với sự trợ lực của ân sủng và từ chối mọi hình thức tội lỗi, chuẩn bị để như một đôi vợ chồng tận hiến cho Ðức Kitô, Ðấng nâng đỡ, thanh tẩy và điểm hoa cho thời gian đính hôn và đời sống hôn nhân. Như vậy đức khiết tịnh trước hôn nhân sẽ đạt được ý nghĩa trọn vẹn của nó, loại bỏ lối sống tiền dâm hậu thú và những hình thức mariage coutumier (kết hôn theo từng cấp bậc) trong sự lớn dậy của tình yêu.

 

38. Dựa trên những nguyên tắc lành mạnh của quá trình phát triển con người theo từng cầp bậc và trọn vẹn, việc chuẩn bị gần không được phép bỏ qua việc giáo dục về trách nhiệm xã hội và giáo hội, là những trách nhiệm đặc thù cho những người dấn thân, để qua giao ước hôn phối, thành lập các gia đình mới. Sự thân mật gia đình không được phép hiểu như một lý tưởng đóng kín cho riêng gia đình mình, nhưng ngược lại phải là khả năng nội tâm hoá những sung mãn nhân bản và mang tính Kitô giáo, là những sung mãn của gia đình, sẽ giúp họ biết trao ban cho những kẻ khác nhiều hơn. Ðời sống hôn nhân và gia đình, trong một quan niệm cởi mở về gia đình, đòi buộc hai vợ chồng phải tự nhận là chủ thể có những quyền lợi nhưng cũng có trách nhiệm đối với xã hội cũng như Giáo hội. Trong tầm nhìn này, nếu như họ đọc và suy nghĩ các tài liệu sau đây của Hội thánh chứa đầy sự khôn ngoan nhân bản và có tính Kitô giáo : Tông huấn Familiaris consortio, Thư gởi cho các gia đình Gratissimam sane, Bản tuyên ngôn về quyền lợi của gia đình , Thông điệp Evangelium vitae và nhiều tài liệu khác.

 

39. Việc chuẩn bị gần sẽ giúp cho giới trẻ hiểu rằng dấn thân của họ, qua việc trao đổi sự ưng thuận "trước mặt Hội thánh", đòi buộc họ ngay từ thời đính hôn phải trung thành và loại bỏ những gì đi ngược lại. Trách nhiệm nhân bản này sẽ được nhiều ân sủng hổ trợ, ân sủng do chính Chúa Thánh Thần trao ban, Ðấng đã mời gọi họ.

 

40. Tình yêu của người Kitô hữu được chính tình yêu của Ðức Kitô đối với Hội thánh thanh tẩy, kiện toàn và nâng cao, những người đính hôn phải bắt chước mẫu gương này và tiến triển trong ý thức tận hiến, khi họ biết quên mình và luôn tôn trọng nhau. Việc tận hiến cho nhau đòi họ biết trao đổi những khả năng tinh thần và biết nâng đỡ nhau, nhờ đó tình yêu và trách nhiệm của họ được phát triển. "Sự dâng hiến bản thân tự bản chất đòi phải mang chiều kích lâu bền và bất khả phân ly. Hôn nhân sở dĩ mang đặc tính bất khả phân ly trước hết do nơi yếu tính của việc dâng hiến này : hiến dâng ngôi vị cho ngôi vị (don de la personne à là personne). Trong việc dâng hiến hỗ tương tính chất phu thê của tình yêu được tỏ lộ"(Thư 11).

 

41. Linh đạo hôn nhân xuất phát từ Bí tích Thánh Tẩy và Thêm sức ; linh đạo này bao trùm cả kinh nghiệm của con người và không bao giờ tách khỏi thái độ luân ly. Việc chuẩn bị cho các người đính hôn cũng bao gồm cả việc làm sống lại đời sống Bí tích, trong đó Bí tích Hoà giải và Thánh Thể giữ vai trò quan trọng. Bí tích Hoà giải cho thấy lòng nhân từ của Thiên Chúa trước nổi thống khổ của con người và giúp cho sức sống của Bí tích Thánh Tẩy và động năng của Bí tích Thêm sức được phát triển. Từ bí tích này, chúng ta học hỏi được sự vĩ đại của lòng nhân từ Thiên Chúa trước bi kịch của loài người, loài người được Thiên Chúa dựng nên và còn cứu độ một cách kỳ diệu hơn nữa. Bí tích Thánh thể được cử hành để tưởng niệm hồng ân Ðức Kitô trao ban cho Hội thánh, giúp tình yêu hôn nhân được triển nở, tình yêu trao hiến cho nhau và cho con cái. Chúng ta đừng quên "hình thức tôn dương mang ý nghĩa cho mọi hình thức cầu nguyện và thờ phượng khác, đó là sự tôn dương diễn tả ngay trong cuộc sống hằng ngày của gia đình, nếu được làm vì yêu thương và tự hiến" (EV 93).

 

42. Ðể có thể thực hiện một sự chuẩn bị đa dạng và hài hoà, chúng ta phải tìm và huấn luyện một số người có khả năng. Phải tạo nhiều nhóm hổ trợ trên nhiều bình diện và họ cũng ý thức là do chính Giáo hội đặc cử. Những nhóm này nên thành lập từ các người đã lập gia đình - nếu có thể, là những người chuyên môn về mặt y khoa, luật pháp và tâm lý - dưới sự hướng dẫn của một linh mục, để những người này có thể được chuẩn bị cho trách nhiệm họ đảm nhận.

 

43. Vì thế, các cộng sự viên và những người chịu trách nhiệm phải là những người vững vàng trong giáo lý và huấn quyền của Hội thánh, để họ có thể chuyển đạt với sự hiểu biết đầy đủ và sâu xa cũng như bằng chính mẫu gương đời sống của họ, những chân lý đức tin và các bổn phận gắn liền với bí tích hôn phối. Ðương nhiên những cộng sự viên mục vụ này, vì cũng là các nhà giáo dục, phải có khả năng đón nhận các người đính hôn không phân biệt xuất phát từ môi trường văn hoá-xã hội nào, trình độ trí thức cũng như khả năng lĩnh nhận của họ. Hơn nữa, chứng cứ một đời sống xuất phát từ niềm tin và sẵn sàng trao ban sẽ là điều kiện tất yếu để họ có thể thi hành trách nhiệm. Họ có thể dựa vào kinh nghiệm sống cũng như những vấn đề nhân bản của họ để soi sáng cho các người đính hôn bằng khôn ngoan Kitô giáo.

 

44. Ðể được như vậy, đòi buộc các cộng sự viên mục vụ phải được thụ huấn một chương trình thích hợp. Việc chuẩn bị này giúp cho họ, căn cứ theo huấn quyền Hội thánh với phương pháp thích hợp và cảm nghiệm mục vụ, có khả năng trình bày những nét chính của việc chuẩn bị hôn nhân, những điểm này chúng ta đã nói bên trên và theo như quyền hạn, họ có thể trình bày phần chuẩn bị trực tiếp như các số 50-59 trong tài liệu này. Các cộng sự viên mục vụ phải được thụ huấn trong những phân khoa mục vụ và được Giám mục tuyển chọn cách kỷ lưỡng.

 

45. Mục tiêu cuối cùng của thời gian chuẩn bị gần này là giúp những người đính hôn nhận thức rõ ràng những đặc tính thuộc về bản chất của hôn nhân Kitô giáo : đó là duy nhất, trung tín, bất khả phân ly và phong nhiêu (unité, fidélité, indissolubilité, fécondité) ; nhận thức dựa trên đức tin về ưu thế của ân sủng bí tích, nối kết đôi tân hôn như là người nhận cũng như là người ban bí tích với tình yêu của Ðức Kitô, vị Phu quân của Hội thánh ; và sự sẵn sàng để sống sứ vụ đặc thù của gia đình trên bình diện giáo dục trong xã hội và trong Giáo hội.

 

46. Như Tông Huấn Familiaris consortio trình bày, thời gian chuẩn bị phải giúp các người đính hôn đào sâu đức tin cá nhân và khám phá lại giá trị của Bí tích cũng như kinh nghiệm cầu nguyện ; việc chuẩn bị cho đời sống lứa đôi "trình bày hôn nhân như là một tương quan liên vị phải được phát triển liên tục giữa người nam và người nữ ; người ta phải khuyến khích họ đào sâu những vấn đề về tính dục hôn nhân và về vai trò cha mẹ có trách nhiệm, cùng với những hiểu biết cốt yếu gắn liền với các vấn đề ấy trong lãnh vực sinh lý và y học, và đưa họ tới chổ làm quen với những phương pháp tốt để giáo dục con cái, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để có được những yếu tố cơ bản, một nếp sống gia đình ổn định như việc làm chắc chắn, phương tiện tài chính đầy đủ, sáng suốt trong điều hành, kiến thức về kinh tế gia đình ; sau cùng, cũng không được coi thường việc chuẩn bị cho công cuộc tông đồ gia đình, cho tình huynh đệ và sự cộng tác với gia đình khác, cho việc tích cực hội nhập vào các nhóm, các hiệp hội, các phong trào và các sáng kiến có mục đích đem lại thiện ích nhân bản và Kitô giáo cho gia đình"(FC 66). Hơn nữa, các đôi vợ chồng tương lai cũng phải được giúp đỡ để sau này có thể gìn giữ và làm tăng triển tình yêu hôn nhân, tương quan liên vị, các nhân đức và vượt qua các khó khăn không thể tránh được và các cơn khủng hoảng trong đời sống hôn nhân.

 

47. Dù vậy, trọng tâm của việc chuẩn bị này là suy nghĩ của đức tin về bí tích hôn phối nhờ vào Lời Chúa và dưới sự hướng dẫn của huấn quyền. Các đôi vợ chồng trong tương lai phải nhận thức, họ sẽ trở thành "một xương một thịt" (Mt 19,6) nhờ sức lực của Thánh Thần ; điều này có nghĩa là hiện sinh của họ sẽ mang nét mới của đời sống từ Bí tích Thánh Tẩy. Nhờ bí tích, tình yêu của họ sẽ là cách diễn tả cụ thể tình yêu của Ðức Kitô dành cho Hội thánh (x.LG 11). Dưới ánh sáng của bí tích, các hành động hôn nhân, việc sinh sản có trách nhiệm, công tác giáo dục, đời sống chung, việc tông đồ và sứ vụ liên hệ với đời sống hôn nhân Kitô giáo, sẽ là những thời điểm có giá trị thật sự cho đời sống Kitô hữu. Nếu như đời sống đó chưa được ươm bằng bí tích, thì Ðức Kitô vẫn nâng đỡ và tiếp bước bằng con đường ân sủng và phát triển cho những người đính hôn để chiasẻ vào mầu nhiệm kết hợp với Hội thánh.

 

48. Ðể tập trung vào quyển Chỉ Nam trong tương lai, sẽ thu tập những kinh nghiệm qúi giá về việc chuẩn bị hôn nhân, chúng ta cũng nên nhớ lại những gì Ðức Giáo Hoàng Gioan-Phaolô II đã nói trong ngày bế mạc đại hội khoáng đại của Ủy ban cố vấn về gia đình, từ 30.09 đến 05.10.1991 : "Cần phải dành một thời gian và cẩn trọng cho việc chuẩn bị hôn nhân. Giáo lý vững chắc là trọng tâm và đối tượng của khoá học này, để có thể giúp những người đính hôn ý thức cử hành Bí tích hôn phối và đón nhận các trách nhiệm của gia đình. Các vấn đề về duy nhất tính và bất khả phân ly của hôn nhân, xa hơn nữa là ý nghĩa của sự kết hợp và trao ban sự sống trong hôn nhân, hành động đặc thù của hôn nhân .tất cả phải được trình bày cách trung thành và chính xác theo giáo huấn của Thông điệp Humanae vitae (số 11-12). Cũng vậy, cha mẹ phải đón nhận ân ban sự sống với niềm vui như là những cộng sự viên của Thiên Chúa. Các khoá học làm nổi bật không những sự tự do chín mùi của những người đón nhận hôn nhân, nhưng còn nhấn mạnh đến sứ vụ đặc thù của cha mẹ, là những nhà giáo dục đầu tiên và cũng là những người Phúc âm hoá đầu tiên cho con cái."

 

Uỷ ban cố vấn gia đình vui mừng khi thấy giới trẻ đi tìm hiểu ý nghĩa và giá trị về việc đính hôn càng ngày càng gia tăng. Ðồng thời cũng khuyên đừng thu ngắn các khoá học để chỉ trở thành các buổi hướng dẫn thuần tuý ; ngược lại phải dành một thời gian đủ để trình bày rõ ràng và ngắn gọn những đề tài căn bản đã nêu trên.

Các khoá học có thể tổ chức trong từng giáo xứ, nếu có đủ người tham dự và có những cộng tác viên đã được chuẩn bị. Các khoá học cũng có thể được tổ chức theo từng hạt. Ðôi khi các khoá học cũng được trao cho các người thuộc phong trào gia đình, các hiệp hội, các nhóm tông đồ hứơng dẫn, nhưng dưới sự chỉ đạo của một linh mục có thẩm quyền. Những công việc này nằm trong bình diện địa phận, nên phải cộng tác với một cơ chế địa phận, nhân danh Giám mục. Nội dung phải tập trung vào giáo lý tự nhiên và Kitô giáo về hôn nhân, mà không bỏ qua các chiều kích khác nhau về mặt tâm lý, y khoa và các khoa học nhân văn.

 

49. Ngày nay, việc chuẩn bị phải giúp cho những người kết hôn trong tương lai nắm vững các giá trị về quyền bảo vệ sự sống. Ðiều quan trọng là khi họ trở thành "Hội thánh tại gia" và "cung thánh của sự sống", họ thuộc về dân "của sự sống và cho sự sống" (EV 6 ; 101). Nảo trạng ngừa thai rất phổ biến và đã trở thành luật lệ cũng như coi nhẹ sự sống từ giây phút thụ thai cho đến cái chết, tạo thành những mối đe dọa tấn công vào gia đình, làm tổn thương sứ vụ của gia đình cách nặng nề và ngăn cản gia đình phát triển theo những đòi hỏi nhân bản. Ngày hôm nay, hơn bao giờ hết, cần phải giúp cho những người sắp lập gia đình những định hướng tinh thần và tình cảm để khỏi phải rơi vào nảo trạng xấu này. Một ngày nào đó, họ sẽ tạo lập những gia đình mới định hướng cho sự sống và phát triển một văn hoá của sự sống, bằng cách tôn trọng và đón nhận trong tình yêu của họ sự sống mới như chứng cứ và dấu chỉ việc loan truyền, cử hành và phục vụ cho tất cả sự sống (EV 83-84, 86, 93).

 

C. Chuẩn bị trực tiếp

 

50. Trong thời gian chuẩn bị gần, đã có những khoá học đặc biệt phục vụ thực sư cho việc chuẩn bị ; mục tiêu của việc chuẩn bị trực tiếp có thể được kể như sau:

a. Nhìn tổng hợp con đường đã đi qua, đặc biệt là các nội dung thần học, luân lý và linh đạo, để bổ túc những gì còn thiếu sót ;

b. Canh tân kinh nghiệm cầu nguyện được thực hiện trong những lần tĩnh tâm, cấm phòng cho những người đính hôn ; trong những thời gian này giúp họ gặp gỡ Thiên Chúa, khám phá sự sâu thẳm và tốt đẹp của đời sống siêu nhiên ;

c. Hướng dẫn việc chuẩn bị phụng vụ, với việc tham dự tích cực của những người đính hôn ; chú ý để họ lãnh nhận Bí tích hoà giải.

d. Cha sở sẽ nói chuyên với những người đính hôn, giúp họ hiểu biết một số giáo luật về hôn phối.

Các mục tiêu này chỉ có thể đạt được qua những lần gặp gỡ đặc biệt và gắt gao.

 

51. Vì lợi ích mục vụ và kinh nghiệm tích cực của các buổi chuẩn bị hôn nhân, chỉ có những lý do thật chính đáng mới được phép bỏ qua phần này. Nếu vì lý do chính đáng mà những người đính hôn xin vội vàng cử hành hôn lễ mà không có sự chuẩn bị trực tiếp này, thì buộc cha sở và những người có trách nhiệm sau đó phải tìm cơ hội giúp họ hiểu biết những điểm chính yếu về mặt thần học, luân lý và bí tích, như khi chuẩn bị gần phải trình bày, cộng với nội dung của việc chuẩn bị trực tiếp.

Ðiều này phải được thực hiện, vì việc chuẩn bị đều nhắm vào từng cá nhân. Trong thực tế, phải biết lợi dụng mọi cơ hội để đào sâu ý nghĩa những gì diễn ra trong bí tích ; không được phép từ chối những người đã được chuẩn bị trong niềm tin và bí tích, vì lý do thiếu vài cấp chuẩn bị.

 

52. Trong thời gian chuẩn bị trực tiếp cho bí tích hôn phối, cũng phải có những cơ hội để hướng dẫn những người đính hôn về các nghi thức hôn phối. Trong phần chuẩn bị này, ngoài việc đào sâu giáo lý công giáo về hôn nhân và gia đình, đặc biệt là về các bổn phận luân lý, những người đính hôn còn được hướng dẫn để cùng cử hành cách ý thức và tích cực nghi thức hôn phối, hiểu rõ ý nghĩa các biểu trưng và bản văn phụng vụ.

 

52. Việc chuẩn bị này cho bí tích hôn phối sẽ là đỉnh cao của một giáo lý, giúp những người đính hôn tái khám phá một cách ý thức con đường chuẩn bị bí tích của họ. Họ phải biết rằng, trong hôn nhân họ phối hợp với nhau như những người đã được rửa tội trong Ðức Kitô và họ phải để đời sống gia đình của họ được chính Thánh Thần hướng dẫn. Vì thế, các người đính hôn phải được chuẩn bị sẵn sàng để cử hành bí tích hôn phối bằng việc lãnh nhận bí tích hoà giải, để hôn nhân của họ thành sự, xứng đáng và sung mãn. Việc chuẩn bị phụng vụ cho bí tích hôn phối phải duyệt qua các dấu chỉ và nghi thức hiện hành. Ðể làm nổi bật liên hệ giữa bí tích hôn phối với Mầu Nhiệm Vượt Qua, cử hành hôn nhân thường được lồng vào trong một Thánh lễ.

 

54. Vì Hội thánh hiện diện trong địa phận và địa phận được tạo thành từ nhiều giáo xứ, người ta hiểu rằng việc chuẩn bị hôn nhân mang tính giáo luật-mục vụ phải được thực hiện trong khung giáo xứ và giáo phận. Vì thế đặc tính giáo hội của bí tích hôn phối sẽ được nổi bật khi việc cử hành bí tích thường được thực hiện trong nhà thờ giáo xứ, nơi họ trú ngụ.

Hội thánh ao ước rằng cả cộng đoàn đều tham dự vào việc cử hành này, cùng với gia đình và bạn bè của đôi tân hôn. Mỗi địa phận tùy nghi áp dụng, nhưng cũng phải để ý đến hoàn cảnh vị trí cũng như việc mục vụ đòi buộc.

 

55. Những người tham gia tích cực vào việc cử hành phụng vụ cũng được mời gọi lãnh nhận bí tích Hoà giải và Bí tích Thánh thể. Người ta giải thích về những người chứng hôn : không những họ đảm bảo cho một hành vi theo luật, nhưng còn là người đại diện cho cộng đoàn ; nhờ qua trung gian của họ, cộng đoàn cũng chia sẻ vào một sự kiện bí tích có ảnh hưởng trên họ, vì gia đình mới là tế bào của Hội thánh. Dựa theo bản chất, hôn nhân mang tính xã hội, nên việc cử hành đòi buộc phải có sự tham dự của xã hội, chính vì thế mà có sự hiện diện của các người chứng.

56. Gia đình là vị trí thích hợp, nơi cha mẹ nhờ chức tư tế cộng đồng và theo quyết đoán của Ðấng sở tại, có thể chu toàn các hành vi thánh thiện và có thể ban các Á bí tích , tỉ dụ như trong khung cảnh của khai tâm Kitô giáo, trong các sự kiện vui buồn hằng ngày, trong các buổi kinh ăn cơm. Việc đọc kinh cũng phải có vị trí đặc biệt trong gia đình, vì tạo được một bầu khí đức tin trong nhà ; còn đối với cha mẹ, việc đọc kinh là một phương tiện giúp sống trọn vẹn chức năng làm cha, làm mẹ đối với con cái, khi họ hướng dẫn gia đình đọc kinh và từng bước giúp khám phá mầu nhiệm Thiên Chúa và đối thoại cá nhân với Người. Cha mẹ cũng phải nhớ rằng, khi rao truyền Tin Mừng sự sống, họ chu toàn sứ vụ của họ (x.EV 92).

 

57. Việc chuẩn bị trực tiếp là cơ hội thuận tiện để bắt đầu một mục vụ liên tục cho hôn nhân và gia đình. Trong cái nhìn này phải giúp cho đôi vợ chồng biết được sứ vụ của họ trong Hội thánh. Các phong trào gia đình sẽ có những kinh nghiệm phong phú giúp họ sống linh đạo hôn nhân và gia đình, chu toàn bổn phận trong gia đình, Giáo hội và xã hội.

 

58. Việc chuẩn bị cho các người đính hôn cũng kèm theo lòng sùng kính chân thành và sâu thẩm đối với Ðức Maria, Mẹ Hội thánh, Nữ Vương mọi gia đình. Các người đính hôn phải có đủ khả năng để nhận biết Ðức Maria hiện diện trong gia đình như Hội thánh tại gia cũng như trong Hội thánh đại thể. Họ được hướng dẫn để bắt chước Ðức Maria trong các nhân đức của Mẹ. Thánh Gia, có nghĩa là cộng đoàn của Ðức Maria, thánh Giuse và Chúa Giêsu, giúp cho các người đính hôn nhận biết "việc giáo dục trong gia đình đáng yêu và không thể thay thế được" (Ðức Giáo Hoàng Phaolô VI).

 

59. Tất cả những gì mà nhiều cộng đoàn đề nghị để làm cho các giai đoạn chuẩn bị gần cũng như trựa tiếp được đào sâu và thích hợp hơn, đều là một quà tặng giúp làm phong phú cả Hội thánh.

 

III. Cử hành hôn phối

 

60. Việc chuẩn bị đưa đến đời sống hôn nhân qua việc cử hành Bí tích này. Việc cử hành là đỉnh cao của việc chuẩn bị mà các người đính hôn đã đón nhận và cũng là suối nguồn cho đời sống vợ chồng. Vì thế, việc cử hành không được phép tóm gọn lại trong các nghi thức như là kết quả của văn hoá và là điều kiện xã hội. Dù vậy, nhiều phong tục khác nhau của các dân tộc cũng như các nhóm thiểu số cũng có thể đem vào nghi thức, dưới điều kiện các phong tục này diễn tả được việc tụ họp cộng đoàn Hội thánh cũng như dấu chỉ đức tin của Hội thánh, nói lên sự hiện diện của Ðấng Phục sinh trong bí tích, Ðấng liên kết đôi hôn phối vào tình yêu của Chúa Ba Ngôi.

 

61. Các Giám mục, qua uỷ ban phụng vụ địa phận, phải ban hành những chỉ thị chính xác và quán xuyến trông nom, để việc cử hành hôn phối đi đúng chỉ thị số 32 của Hiến chế Phụng vụ, làm nổi bật tính bình đẳng của các tín hữu và tránh mọi thứ xa hoa bề ngoài. Việc tham dự tích cực của mọi người hiện diện trong buổi cử hành phải được thể hiện bằng nhiều cách. Phải giúp họ nắm bắt và cảm nhận sự phong phú của nghi thức.

 

62. Chúng ta nhớ rằng Ðức Kitô hiện diện nơi hai ba người họp nhau trong danh Người (x.Mt 18,20) ; cũng nhớ rằng việc cử hành với nghi thức đẹp đẻ, không những là dấu chứng của cộng đoàn đức tin, nhưng còn là nguyên nhân để ca tụng Thiên Chúa. Hôn nhân cử hành trong Chúa và trước mặt Hội thánh có nghĩa là tuyên xưng, hồng ân được trao ban cho đôi vợ chồng nhờ sự hiện diện của Chúa và Thần Khí của Người, đòi buộc sự đáp trả tích cực bằng một đời sống phượng tự trong tinh thần và chân lý ngay trong gia đình Kitô hữu, như "Hội thánh tại gia". Vì việc cử hành không những được hiểu như là một hành động theo luật, nhưng còn là một thời điểm của lịch sử cứu độ giữa đôi vợ chồng - nhờ vào chức tư tế cộng đồng của họ - cho lợi ích của Hội thánh và xã hội, cần phải giúp đỡ những người tham dự chia sẻ một cách tích cực vào việc cử hành.

 

63. Ai chủ tọa buổi lễ phải cố gắng hết sức tuân giữ nghi thức của Ủy ban phượng tự cho tái bản lần thứ hai vào năm 1991, để làm nổi bật giá trị bí tích của việc cử hành chung, vai trò của thừa tác viên trong nghi thức và của đôi bạn trong nghi thức Latinh. Nhờ công thức trao đổi sự ưng thuận, đôi bạn có thể luôn nhớ đến đặc tính cá nhân, giáo hội và xã hội sẽ ảnh hưởng trên cả cuộc đời như ân sủng trao ban giữa người này với người kia cho đến khi chết. Nghi thức của giáo hội Ðông phương dành chức vụ trao ban hôn phối cho linh mục chủ tọa. Dù sau đi nữa, sự hiện diện của linh mục hay thừa tác viên được đặc cử, dựa theo luật Hội thánh, rất cần thiết cho việc thành sự của hôn phối ; sự việc này nói lên tính công khai và xã hội của giao ước hôn nhân, vừa cho Hội thánh vừa cho xã hội.

 

64. Thường hôn lễ được cử hành trong một Thánh lễ. Nếu là hôn nhân giữa một người Công giáo và một Kitô hữu đã lãnh nhận bí tích Rửa tội, nhưng không thuộc Công giáo, thì việc cử hành phải theo những chỉ thị phụng vụ và giáo luật đã qui định.

 

65. Việc tham dự vào việc cử hành sẽ tích cực hơn nữa, nếu như có những lời hướng dẫn nói lên ý nghĩa của bản văn phụng vụ và nội dung các lời cầu nguyện. Những hướng dẫn vừa phải sẽ giúp cho người tham dự cảm nhận và hiểu tầm quan trong của việc cử hành, nhưng đừng biến buổi lễ trở thành việc giảng dạy thuần tuý.

 

66. Vị chủ sự chủ tọa cộng đoàn, làm nổi bật ý nghĩa Hội thánh của việc giao kết hôn nhân trước mặt cộng đoàn, phải cố gắng vừa giúp cho đôi bạn cùng với cha mẹ và các người chứng hiểu được cấu trúc lễ nghi, vừa giúp họ tham gia tích cực vào buổi lễ. Ðiều này nổi bật trong các phần : lời Chúa, trao đổi sự ưng thuận, chúc lành trên các dấu chỉ nhắc nhớ hôn ước (nhẫn.), lời chúc lành long trọng trên đôi tân hôn nơi phần kinh nguyện Thánh Thể. "Các lễ nghi phụng vụ có nhiều lời nguyện xin chúc lành và xin ơn Thánh Thần, khẩn cầu Chúa ban tràn đầy ân sủng và phúc lộc cho đôi tân hôn, đặc biệt cho người vợ" (Sách giáo lý toàn cầu 1624). Cũng cần phải giải thích nghi thức đặt tay trên "người nhận-người ban" của bí tích này. Cần gây chú ý cho các người tham dự bằng cách mời họ đứng lên, trao đổi hôn bình an hay những nghi thức khác do thẩm quyền xác định.

 

67. Ðể có được một việc cử hành đơn sơ nhưng long trọng, chủ tế cần nhiều người giúp đỡ : các em giúp lễ, ca viên, điều kiển và nâng đỡ cộng đoàn hát, và một người đọc sách Thánh. Ðể làm nổi bật đôi tân hôn và hoàn cảnh của họ, chủ tế phải theo sát chân lý các biểu trưng được sử dụng trong phụng vụ, tuyệt đối tránh mọi ưu đãi cá nhân. Khi chào đón, cô dâu, chú rể, cha mẹ họ (nếu như có hiện diện), những người chứng và các người tham dự, chủ tế thay mặt cộng đoàn đón nhận đôi tân hôn vào cộng đoàn giáo xứ.

 

68. Việc công bố Lời Chúa phải trao cho những người đọc sách có khả năng và thích hợp. Có thể chọn từ những người tham dự hôn phối : đặc biệt là các người chứng, thân thuộc trong gia đình và bạn bè. Nếu như chính đôi tân hôn đọc sách Thánh thì lại càng có ý nghĩa hơn. Vì chính họ là những người đặc biệt đón nhận Lời Chúa, Việc chọn lựa bài đọc cũng có thể trao đổi, thỏa thuận với đôi tân hôn lúc chuẩn bị trực tiếp, nhờ đó họ rút tỉa được kho tàng từ Thánh kinh để thực hành trong cuộc sống.

 

69. Phải luôn có bài giảng ; bài giảng phải tập trung vào mầu nhiệm sâu xa, đang được cử hành trước mặt Thiên Chúa, Hội thánh và cộng đoàn. "Thánh Phaolô tóm kết chủ đề cuộc sống gia đình trong một câu ngắn ngủi : "Mầu nhiệm cao cả"[Ep 5,32]" (Thư gđ 19). Nhờ vào các bản văn công bố Lời Chúa cùng với các lời cầu nguyện phụng vụ, chủ tế phải giải thích và cho thấy hệ luận trong đời sống hôn nhân và gia đình. Nên tránh việc ca tụng cá nhân đôi tân hôn.

 

70. Nếu như nghi thức nằm trong một Thánh lễ, đôi tân hôn có thể mang lễ vật lên bàn thờ. Lời nguyện giáo dân phải được chuẩn bị cẩn thận, đừng quá dài dòng, cũng đừng quá chung chung. Theo nhu cầu phụng vụ, việc hiệp lễ có thể trao ban dưới hai hình bánh và rượu.

 

71. Phải cố gắng để từng phần lễ nghi hôn phối có được dáng vẻ đơn sơ, đúng phụng vụ. Bầu khí buổi lễ đừng bị quấy động bằng những cái quá đáng.

 

72. Lời chúc lành long trọng trên đôi tân hôn muốn nhắc nhớ rằng trong bí tích hôn phối, Hội thánh cầu xin ơn Chúa Thánh Thần, nhờ đó đôi tân hôn kiên vững trong sự hoà hợp và được nâng đỡ để chu toàn sứ vu,ũng như vượt lên mọi khó khăn trong đời sống chung. Trong Thánh lễ, cũng nên nêu gương Thánh Gia ở Nazareth như mẫu sống cho các đôi bạn Kitô hữu.

 

73. Những gì chúng ta đã giúp trong thời gian chuẩn bị xa, gần và trực tiếp, đòi hỏi chúng ta phải thu tập các kinh nghiệm để có thể thay đổi cách suy nghĩ và thực hành nghi thức. Những người có trách nhiệm mục vụ phải theo dõi và tìm hiểu tất cả những gì mà sách Nghi thức phụng vụ đã qui định ; đương nhiên việc hiểu biết này tùy thuộc vào sự chuẩn bị và mức độ trưởng thành của cộng đoàn.

 

74. Mỗi người đều hiểu rằng đây là những lời đề nghị cho việc chuẩn bị bí tích hôn phối cho các tín hữu. Ước gì các đôi vợ chồng trẻ, trong vòng 5 năm đầu, được hổ trợ bằng những khoá đặc biệt sau hôn nhân, được tổ chức trong giáo xứ hay giáo hạt theo qui định của Chỉ Nam về mục vụ gia đình (số 14,15) và Tông huấn Familiaris consortio (66).

Ủy ban cố vấn Ðức Giáo Hoàng về vấn đề gia đình xin trao cho các Hội đồng Giám mục những nét chỉ đạo cho sách Chỉ Nam của các ngài.

Các Hội đồng Giám mục và từng Giám mục phải lo lắng để những chỉ thị này được áp dụng trong các cộng đoàn giáo hội, để mỗi người tín hữu hiểu biết hơn, Bí tích hôn phối, "Mầu nhiệm cao cả", là ơn gọi của nhiều người trong dân Chúa.

 

Vatican, ngày 13.05.1996

Hồng y Alfonso López Trujillo, chủ tịch

Giám mục Franciso Gil Hellín

Thư ký của Uỷ ban cố vấn Ðức Giáo Hoàng

về vấn đề gia đình

 

(Bản dịch của linh mục Aug. Nguyễn văn Trinh

Vĩnh hội, ngày 22.04.2000)